Od 1 września 2026 r. w szkołach podstawowych dla dzieci i młodzieży obowiązuje ustawowy zakaz korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych umożliwiających komunikację, nagrywanie obrazu lub dźwięku. Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało praktyczny przewodnik dla tych placówek, który ma pomóc we wdrażaniu i egzekwowaniu przepisów.
Zakaz używania telefonów komórkowych i innych urządzeń umożliwiających komunikację wprowadziła ustawa z 3 lipca 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe. Nowe przepisy dotyczą również szkół artystycznych realizujących kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej.
1. Kiedy obowiązuje zakaz korzystania ze smartfonów?
Zakaz obejmuje korzystanie z telefonu:
- podczas pobytu ucznia na terenie szkoły w związku z realizacją zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych,
- podczas zajęć edukacyjnych organizowanych poza terenem szkoły.
Dotyczy nie tylko telefonów komórkowych, ale również innych urządzeń elektronicznych umożliwiających komunikację na odległość lub rejestrowanie obrazu albo dźwięku.
2. Czy uczeń może skorzystać z telefonu podczas lekcji?
Tak – ale w określonych sytuacjach. Zakaz nie obowiązuje, jeżeli nauczyciel wyrazi zgodę, a korzystanie z urządzenia służy:
- realizacji programu nauczania,
- sprawdzeniu wiedzy uczniów,
- zapewnieniu kontaktu ucznia z rodzicami w sytuacji nagłej.
Nie oznacza to więc, że nauczyciel nie może nigdy wykorzystać telefonu podczas zajęć. Przeciwnie – przepisy pozostawiają możliwość wykorzystania technologii jako narzędzia dydaktycznego.
3. Uczeń z chorobą lub niepełnosprawnością może zignorować zakaz
To jeden z najważniejszych wyjątków. Dyrektor może, na wniosek ucznia albo rodzica niepełnoletniego ucznia, zezwolić na korzystanie z telefonu lub innego urządzenia, jeżeli uczeń ze względu na:
- chorobę,
- niepełnosprawność,
- inne szczególne potrzeby
- potrzebuje odpowiedniego sprzętu specjalistycznego albo aplikacji mobilnej służącej do monitorowania stanu zdrowia.
Ważne
Jeżeli dyrektor odmówi zgody na korzystanie przez ucznia z telefonu, mimo że istnieją przesłanki do wyrażenia zgody, odmowa musi zawierać pisemne uzasadnienie.
4. Kiedy smartfon/telefon może być użyty mimo zakazu?
Prawo oświatowe przewiduje jeszcze sytuację bezpośredniego zagrożenia:
- zdrowia,
- życia,
- mienia osób przebywających w szkole lub uczestniczących w zajęciach poza szkołą,
- mienia szkoły.
W takim przypadku zakaz używania telefonów komórkowych i innych urządzeń umożliwiających komunikację nie ma zastosowania.
5. Czy szkoła musi zabierać telefony uczniom?
Nie. Dyrektor może zorganizować miejsce lub miejsca przechowywania telefonów, ale nie ma obowiązku tworzenia takiego depozytu. Jeżeli chce je zorganizować, potrzebuje:
- zgody rady pedagogicznej,
- zgody rady rodziców,
- opinii samorządu uczniowskiego.
Dyrektor określa następnie szczegółowe zasady odkładania i odbierania urządzeń.
Ważne
Miejsce przechowywania musi zapewniać bezpieczeństwo telefonów oraz ochronę prywatności uczniów. W szczególności osoby nieuprawnione nie mogą mieć możliwości przeglądania zawartości urządzeń.
6. Co może zrobić nauczyciel, gdy uczeń korzysta ze smartfonu?
Jeżeli szkoła zorganizowała miejsce przechowywania urządzeń, a uczeń nie przestrzega zasad, nauczyciel nakazuje mu odłożenie telefonu do tego miejsca. W przypadku naruszenia zakazu lub ustalonych zasad wobec ucznia mogą być stosowane działania wychowawcze lub kary przewidziane w statucie.
Prawo oświatowe przewiduje również możliwość zastosowania innych konsekwencji określonych w przepisach prawa oświatowego, w tym obniżenia oceny zachowania.
7. Co z wycieczkami szkolnymi?
Ustawowy zakaz nie obowiązuje automatycznie podczas wycieczek. To statut szkoły określa warunki korzystania z telefonów podczas wycieczek. Może również wprowadzić dodatkowe przypadki, w których korzystanie z urządzeń będzie zakazane. To ważny punkt do uregulowania przez szkołę.
8. Telefony uczniów mieszkających w internacie?
Jeżeli szkoła prowadzi internat, zasady korzystania z telefonów w internacie również określa statut szkoły. Statut może także przewidywać przypadki, w których korzystanie z urządzeń w internacie będzie zakazane, z uwzględnieniem ustawowych wyjątków.
Ważne
Nowe przepisy wskazują wprost na obowiązek współpracy rodziców niepełnoletniego ucznia ze szkołą. Współpraca dotyczy zarówno przestrzegania zasad korzystania z urządzeń, jak i kształtowania postaw związanych z higieną cyfrową i odpowiedzialnym korzystaniem z technologii, w szczególności Internetu.
10. Statut szkoły trzeba dostosować, ale jest na to czas
Szkoły mają czas na dostosowanie statutów do nowych przepisów do 31 grudnia 2026 r. Jednocześnie od 1 września obowiązuje ustawowy zakaz. Do czasu dostosowania statutu pozostają w mocy dotychczasowe postanowienia statutu dotyczące warunków wnoszenia i korzystania z telefonów i innych urządzeń na terenie szkoły.
CHECKLISTA DYREKTORA SZKOŁY PODSTAWOWEJ
Poinformować nauczycieli o nowych zasadach.
Poinformować uczniów i rodziców.
Sprawdzić obecne zapisy statutu.
Ustalić zasady korzystania z telefonów podczas wycieczek.
Ustalić zasady dotyczące internatu, jeżeli szkoła go prowadzi.
Zdecydować, czy szkoła będzie organizować miejsce przechowywania telefonów. Jeśli tak – uzyskać zgodę rady pedagogicznej i rady rodziców oraz opinię samorządu uczniowskiego.
Zapewnić bezpieczeństwo przechowywanych urządzeń i ochronę prywatności.
Przygotować procedurę dotycząca uczniów korzystających z urządzeń ze względów zdrowotnych lub związanych z niepełnosprawnością.
Przygotować nauczycieli do reagowania na naruszenia.
Dostosować statut do 31 grudnia 2026 r.
Opracowano na podstawie materiałów udostępnionych przez MEN.
art. 1 pkt 4 ustawy z 3 lipca 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe (Dz.U. z 2026 r. poz. 1036)
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu