Polscy uczniowie mają zdobywać nie tylko wiedzę o państwie i społeczeństwie, ale również uczyć się dialogu, krytycznego myślenia i aktywnego działania. Temu ma służyć nowy ogólnopolski projekt „Edukacja Obywatelska dla Zmiany”, który Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji (FRSE) zrealizuje w latach 2026–2031.
Edukacja obywatelska ma wyjść poza podręcznik
Wiedza o funkcjonowaniu państwa i zasadach demokracji to ważny element edukacji, ale – jak wskazują autorzy projektu – nie wystarcza, aby przygotować młodych ludzi do aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym. Uczniowie powinni mieć również możliwość rozwijania umiejętności krytycznego myślenia, prowadzenia konstruktywnego dialogu i rozwiązywania sporów. Ważna jest także sprawczość, czyli przekonanie, że własnym działaniem można wpływać na otaczającą rzeczywistość. Właśnie na rozwijaniu takich kompetencji koncentruje się projekt „Edukacja Obywatelska dla Zmiany”.
200 szkół i przedszkoli zostanie objętych wsparciem
Projekt ma mieć charakter systemowy. FRSE planuje wykorzystać tzw. model kaskadowy, dzięki któremu wiedza i doświadczenie będą przekazywane kolejnym grupom nauczycieli. W pierwszym etapie wybranych zostanie 20 ekspertów krajowych. Następnie przeszkolą oni 160 regionalnych liderów zmian – po 10 w każdym województwie.
Liderzy mają później dotrzeć bezpośrednio do około 200 szkół i przedszkoli w całej Polsce. W efekcie projekt ma objąć wsparciem tysiące nauczycieli i pomóc placówkom wprowadzać do codziennej pracy metody, które pozwalają uczniom zdobywać praktyczne kompetencje obywatelskie.
Nauczyciele dostaną nowe narzędzia do edukowania
Jednym z głównych celów projektu jest przygotowanie nauczycieli do stosowania nowoczesnych metod i technik pracy. Chodzi o takie organizowanie nauki, aby uczniowie nie byli wyłącznie odbiorcami informacji. Mają mieć możliwość dyskutowania, współpracy, podejmowania decyzji i angażowania się w sprawy dotyczące ich otoczenia.
Projekt zakłada również przygotowanie materiałów edukacyjnych, które będą mogły być wykorzystywane w szkołach i przedszkolach. Wsparcie ma dotyczyć nie tylko samego przedmiotu edukacja obywatelska. Chodzi o budowanie w placówkach takiego środowiska, w którym dialog, inkluzywność i uczniowska partycypacja staną się częścią codziennego funkcjonowania szkoły.
Projekt rusza wraz z edukacją obywatelską
„Edukacja Obywatelska dla Zmiany” pojawia się w szczególnym momencie dla polskiej oświaty. Od roku szkolnego 2025/2026 w szkołach ponadpodstawowych realizowany jest nowy przedmiot – edukacja obywatelska, który zastąpił wiedzę o społeczeństwie na określonych etapach kształcenia. Projekt FRSE ma wspierać nauczycieli w praktycznej realizacji celów związanych z edukacją obywatelską.
Znaczenie takich działań podkreśla również ministra edukacji Barbara Nowacka, wskazując na rolę edukacji obywatelskiej w budowaniu u młodych ludzi poczucia sprawczości i odpowiedzialności za wspólnotę.
Szkoła jako miejsce dialogu i aktywności
Twórcy projektu chcą, aby edukacja obywatelska nie ograniczała się do przekazywania informacji o instytucjach państwa, samorządzie czy zasadach demokracji. Równie ważne jest stworzenie uczniom warunków do praktycznego działania. Może to oznaczać m.in. pracę zespołową, dyskusję nad problemami lokalnej społeczności, podejmowanie wspólnych decyzji czy angażowanie uczniów w działania na rzecz szkoły i jej otoczenia.
Takie podejście ma pomóc młodym ludziom nie tylko lepiej rozumieć mechanizmy funkcjonowania społeczeństwa, ale również rozwijać kompetencje potrzebne do aktywnego uczestnictwa w życiu publicznym.
Projekt „Edukacja Obywatelska dla Zmiany” potrwa do 2031 roku
„Edukacja Obywatelska dla Zmiany” jest realizowana w ramach Programu Rozwój Lokalny, którego operatorem jest Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej. Projekt finansowany jest ze środków Norweskiego Mechanizmu Finansowego na lata 2021–2028. FRSE realizuje go we współpracy z norweskim partnerem – The European Wergeland Centre (EWC), który specjalizuje się m.in. w rozwijaniu edukacji na rzecz demokracji i praw człowieka.
Trwa wybór ekspertów w ramach „Edukacji Obywatelskiej dla Zmiany”
Pierwszym etapem przedsięwzięcia jest wybór ekspertów merytorycznych. Będą oni odpowiadać m.in. za przygotowanie szczegółowych ram metodologicznych szkoleń oraz rozwijanie materiałów edukacyjnych. Postępowanie dotyczące wyboru ekspertów trwa do 27 sierpnia 2026 r.
Szczegółowe informacje o projekcie oraz postępowaniu można znaleźć na stronie Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji.
Źródło: MEN
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu