Ważne zmiany dla seniorów i opiekunów od 7 sierpnia. Zmienia się zakres pomocy świadczonej w domu

Od 7 sierpnia obowiązują nowe standardy opieki domowej. Co zmieniło rozporządzenie?

5 sierpnia 2026 r. weszły w życie przepisy ustawy nowelizującej ustawę o pomocy społecznej. Wprowadziły one nowe zasady dotyczące organizowania usług opiekuńczych oraz wymagania wobec osób wykonujących takie usługi. Dwa dni później, 7 sierpnia 2026 r., zaczęło obowiązywać opublikowane 6 sierpnia rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. Dokument po raz pierwszy tak szczegółowo opisuje nie tylko zakres pomocy dla osób starszych, chorych i niesamodzielnych, ale także zasady kontroli jakości tych usług. To ważna zmiana, ponieważ wcześniejsze rozwiązania pozostawiały samorządom znaczną swobodę w określaniu zakresu wsparcia. Teraz w całym kraju mają obowiązywać jednolite standardy.

Co od 7 sierpnia może zrobić opiekun seniora w domu? Pełna lista nowych uprawnień

Rozporządzenie szczegółowo wskazuje, jakie czynności mogą być realizowane w ramach usług opiekuńczych. Dotychczas wiele kwestii pozostawało w praktyce do interpretacji poszczególnych ośrodków pomocy społecznej.

Od 7 sierpnia standard usług opiekuńczych obejmuje m.in.:

• pomoc w ubieraniu się i zmianie odzieży,
• przygotowywanie prostych posiłków, również zgodnych z zalecaną dietą,
• karmienie i pojenie osób wymagających wsparcia,
• zmianę pościeli i słanie łóżka,
• sprzątanie niezbędnych pomieszczeń mieszkalnych,
• wynoszenie śmieci,
• przynoszenie opału i ogrzewanie pomieszczeń,
• robienie zakupów lub towarzyszenie podczas ich wykonywania,
• pomoc w załatwianiu spraw urzędowych,
• wsparcie podczas wizyt lekarskich i rehabilitacji.

Opiekun pomoże także przy sprzęcie rehabilitacyjnym

Nowe przepisy wyraźnie przewidują możliwość wsparcia przy korzystaniu z:

• wózków inwalidzkich,
• balkoników,
• kul ortopedycznych,
• podnośników,
• innych wyrobów medycznych i środków pomocniczych.

Warunkiem jest jednak to, aby wykonywane czynności nie wymagały specjalistycznej wiedzy medycznej.

Większy nacisk na higienę i codzienną pielęgnację

Rozporządzenie szczegółowo opisuje także zakres pomocy higienicznej. Opiekun może pomagać między innymi przy:

• toalecie porannej i wieczornej,
• myciu głowy,
• kąpieli,
• higienie jamy ustnej,
• czesaniu,
• korzystaniu z toalety,
• zmianie pieluchomajtek i wkładów higienicznych,
• pielęgnacji zdrowych paznokci dłoni i stóp.

W przypadku osób leżących przepisy wskazują możliwość wykonywania czynności higienicznych w łóżku.

Pomiar ciśnienia, glikemii i pomoc przy lekach. Tak zmieniają się usługi opiekuńcze od 7 sierpnia

Ważnym elementem nowych regulacji jest dopuszczenie określonych działań związanych z codziennym monitorowaniem zdrowia. W ramach usług opiekuńczych możliwa jest pomoc przy:

• przygotowywaniu i przyjmowaniu leków,
• wykonywaniu drobnych opatrunków,
• mierzeniu temperatury,
• pomiarach ciśnienia tętniczego,
• kontrolowaniu poziomu cukru we krwi,
• pomiarach saturacji.

Przepisy podkreślają jednak, że są to wyłącznie czynności niewymagające specjalistycznych kwalifikacji medycznych.

Samotność seniora też podlega wsparciu. Nowe przepisy rozszerzają zakres usług opiekuńczych

Nowe rozporządzenie zwraca uwagę nie tylko na potrzeby fizyczne, lecz także społeczne. Do katalogu usług wpisano:

• prowadzenie rozmów,
• pomoc w utrzymywaniu kontaktów rodzinnych,
• wspieranie relacji ze społecznością lokalną,
• pomoc przy korzystaniu ze środków komunikacji,
• czytanie prasy i książek,
• towarzyszenie podczas spacerów,
• wsparcie w drodze do instytucji kultury i rekreacji.

Usługi opiekuńcze także wieczorem i w weekendy. Kiedy pomoc będzie dostępna przez 7 dni w tygodniu?

Rozporządzenie przewiduje możliwość realizacji części usług przez siedem dni w tygodniu w godzinach od 6:00 do 21:00. W szczególnie uzasadnionych sytuacjach, gdy konieczne jest zapewnienie ciągłości opieki, usługi będą mogły być świadczone również w dni świąteczne. Dodatkowo przy niektórych czynnościach, takich jak pomoc przy zmianie pozycji osoby czy kąpiel, dopuszczono jednoczesną pracę dwóch opiekunów.

Nowe przepisy kończą z przypadkowymi zastępstwami opiekunów. Kto może świadczyć pomoc?

Rozporządzenie wprowadza również zasadę ciągłości opieki. Jeżeli opiekun jest nieobecny, zastępstwo może wykonywać wyłącznie osoba spełniająca wymagania określone w ustawie. Oznacza to, że nie będzie możliwe kierowanie do takich zadań przypadkowych osób bez odpowiedniego przygotowania.

Godność seniora i potwierdzanie wykonanych usług obowiązkowe

Jednym z najważniejszych elementów nowych regulacji jest wprowadzenie jasnej zasady poszanowania godności osoby korzystającej z pomocy. Świadczenie usług ma odbywać się z zachowaniem prawa do prywatności, prawa do samodzielnego podejmowania decyzji, poszanowania intymności, zasad bezpieczeństwa i higieny.

Gmina sprawdzi jakość opieki w domu seniora. Kontrole i opinie co najmniej raz na pół roku

Przepisy wymagają również potwierdzania wykonanych czynności przez osobę objętą opieką w sposób określony przez lokalny ośrodek pomocy społecznej lub centrum usług społecznych.

Nowością są szczegółowe zasady monitorowania usług. Kontrola będzie obejmowała m.in.:

• wizyty w miejscu zamieszkania co najmniej raz na pół roku,
• zbieranie opinii od osób korzystających z usług,
• pozyskiwanie informacji od członków rodzin,
• analizę liczby skarg i zgłoszeń.

Nowe wymagania dla opiekunów już obowiązują. Do kiedy trzeba uzupełnić szkolenie i dokumenty?

Zmiany dotyczą nie tylko samych usług opiekuńczych, ale również osób, które je wykonują. Od 5 sierpnia 2026 r. opiekun świadczący usługi w miejscu zamieszkania musi być pełnoletni, posiadać zdolność psychofizyczną do wykonywania swoich obowiązków oraz ukończyć szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy. Przepisy wykluczają również możliwość świadczenia takich usług przez członków rodziny podopiecznego, w tym oddzielnie mieszkającego małżonka, rodziców i dzieci.

Ustawodawca przewidział jednak okres przejściowy dla osób, które już pracują w tym zawodzie. Opiekunowie, którzy nie złożyli jeszcze oświadczenia o zdolności psychofizycznej do wykonywania usług, muszą uzupełnić ten obowiązek do 5 września 2026 r. Natomiast osoby, które nie posiadają wymaganego szkolenia z pierwszej pomocy, mogą wykonywać swoje obowiązki jeszcze przez trzy miesiące od wejścia w życie ustawy, czyli do 5 listopada 2026 r. Po tym terminie spełnienie wszystkich nowych wymagań będzie obowiązkowe.

Co zmienia się dla seniorów od 7 sierpnia?

Najważniejsza zmiana polega na tym, że od dziś zakres pomocy domowej został dokładnie opisany w przepisach. Seniorzy i ich rodziny zyskują jasną informację, jakiego wsparcia mogą oczekiwać, a samorządy otrzymują konkretne standardy, których muszą przestrzegać.

Połączenie zmian ustawowych obowiązujących od 5 sierpnia i nowego rozporządzenia, które weszło w życie 7 sierpnia 2026 r., tworzy nowy system usług opiekuńczych oparty na jednolitych zasadach, większej kontroli jakości oraz bardziej kompleksowym wsparciu osób wymagających pomocy w codziennym życiu.