Przełomowe stanowisko ZBP po wyroku TSUE. Chodzi o odsetki od opłat i prowizji tysięcy kredytobiorców

Banki nie powinny naliczać oprocentowania od pozaodsetkowych kosztów udzielenia kredytu oraz zwrócić klientom odsetki, które pobrały po wyroku TSUE - ocenił Związek Banków Polskich. W kwietniu Trybunał orzekł, że naliczanie odsetek od dodatkowych kosztów kredytu jest sprzeczne z unijnym prawem.

Przełomowy wyrok TSUE w sprawie kosztów kredytu konsumenckiego

W kwietniu Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że naliczanie odsetek od dodatkowych kosztów kredytu konsumenckiego jest sprzeczne z unijną dyrektywą w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Jak podkreślił, „całkowita kwota kredytu” nie może obejmować żadnych kwot przeznaczonych na wywiązanie się z zobowiązań uzgodnionych w ramach danego kredytu, takich jak koszty ubezpieczenia i wszelkiego rodzaju inne opłaty, które konsument jest zobowiązany uiścić.

Stanowisko ZBP: Zaprzestanie naliczania odsetek w interesie klientów

W opublikowanym we wtorek oświadczeniu Związek Banków Polskich uznał za zasadne zaprzestanie naliczania odsetek z tytułu kredytowania pozaodsetkowych kosztów kredytu.

„W związku z wyrokiem oraz mając na względzie interes klientów sektora bankowego, a także potrzebę utrzymania wysokiej jakości relacji z klientami, ZBP uznaje za zasadne wprowadzenie następujących mechanizmów polegających na zaprzestaniu naliczania odsetek z tytułu kredytowania pozaodsetkowych kosztów kredytu w nowych umowach oraz w umowach wykonywanych w dniu wydania wyroku” - podkreślił Związek. Zaznaczył jednocześnie, jest to jedynie stanowisko Związku, a szczegóły dostosowania się do wyroku TSUE powinny być wypracowane indywidualnie przez każdy bank.

Propozycje dla nowych umów i zwroty dla aktywnych kredytów

ZBP proponuje, aby w nowych umowach o kredyt konsumencki, część przeznaczona na pokrycie pozaodsetkowych kosztów kredytu nie była oprocentowana. Z kolei w odniesieniu do umów aktywnych w dniu 23 kwietnia 2026 r. (dzień wydania wyroku) ZBP uważa, że „banki powinny zaniechać pobierania odsetek od części kredytu przeznaczonej na pokrycie pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego oraz dokonać na rzecz klientów zwrotu odsetek, które zostały pobrane po wyroku TSUE”.

„Każdy z banków samodzielnie wdroży rozwiązania operacyjne dotyczące wykonania wyroku oraz komunikacji z klientami. Harmonogram i zakres tych działań zależy od indywidualnej sytuacji każdego banku” - podkreślił Związek.

Pytanie polskiego sądu i ocena unijnego Trybunału

Polski sąd zapytał TSUE o to, czy w ramach umowy na kredyt bank może naliczać odsetki nie tylko od kwoty faktycznie wypłaconej konsumentowi, ale także od dodatkowych kosztów kredytu (np. składki na ubezpieczenie). Zapytał też, czy konsument musi być jasno poinformowany, że odsetki są liczone od wyższej kwoty niż faktycznie wypłacony mu kredyt.

TSUE uznał, że naliczanie odsetek od dodatkowych kosztów kredytu konsumenckiego jest sprzeczne z dyrektywą o kredycie konsumenckim.

Wytyczne dotyczące stopy oprocentowania i elastyczność banków

Trybunał w Luksemburgu zaznaczył ponadto, że stopa oprocentowania mająca zastosowanie do wszystkich kwot udostępnionych konsumentowi nie obejmuje kwot przeznaczonych przez kredytodawcę na pokrycie kosztów związanych z danym kredytem, które nie zostały faktycznie wypłacone konsumentowi. Bank nie może więc stosować umownej stopy oprocentowania do tych kwot.

TSUE zauważył jednak, że fakt, iż koszty dodatkowe nie są uwzględnione w całkowitej kwocie kredytu, nie oznacza, że nie mogą one zostać nałożone przez kredytodawcę, na przykład przez proporcjonalnie wyższe oprocentowanie.