Masz świeże prawo jazdy? Policja wyjaśnia nowe zasady. Liczy się jedna data

Zmiany wynikają z ustawy z 17 października 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Akt został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z 2025 r. pod pozycją 1676. Poszczególne rozwiązania wprowadzano etapami. Część przepisów odnoszących się do nowych zasad dla kierowców weszła w życie 3 września 2026 r., natomiast Komenda Główna Policji w opublikowanym 18 września wyjaśnieniu wskazała jednoznacznie, że przepisy dotyczące nowego okresu próbnego stosuje się wobec osób, które po raz pierwszy uzyskały kategorię B od 4 września 2026 r.

To istotne rozróżnienie. Kierowca, który otrzymał kategorię B przed tą datą, nie zostaje automatycznie objęty nowym okresem próbnym tylko dlatego, że ma prawo jazdy od kilku tygodni albo kilku miesięcy. Nie dotyczą go również wynikające z nowego okresu próbnego wymogi wprowadzone dla osób uzyskujących uprawnienia od wskazanej przez Policję daty.

Prawo jazdy od 4 września i zasada 0,0 promila

Jedną z najbardziej odczuwalnych zmian jest obowiązek zachowania całkowitej trzeźwości przez kierowcę znajdującego się w okresie próbnym. Limit wynosi 0,0 promila alkoholu we krwi oraz 0,0 mg alkoholu w 1 dm sześc. wydychanego powietrza. Przepisy obejmują również środki działające podobnie do alkoholu.

Dla kierowców nieobjętych tym szczególnym obowiązkiem pozostają natomiast ogólne regulacje dotyczące alkoholu. Stan po użyciu alkoholu zaczyna się od stężenia 0,2 promila we krwi albo 0,1 mg alkoholu w 1 dm sześc. wydychanego powietrza. Nie oznacza to więc, że kierowcy posiadający kategorię B sprzed 4 września otrzymali jakiekolwiek dodatkowe przyzwolenie na jazdę po alkoholu. Po prostu nie obejmuje ich szczególny wymóg poziomu 0,0 wprowadzony w ramach nowego okresu próbnego.

W praktyce dwie osoby o tym samym wieku i podobnym doświadczeniu za kierownicą mogą podlegać różnym regulacjom. Jeżeli jedna uzyskała kategorię B przed 4 września 2026 r., a druga od tej daty, tylko druga zostaje objęta nowym okresem próbnym.

Dwa lub trzy lata okresu próbnego dla kierowców

Długość okresu próbnego zależy przede wszystkim od wieku osoby uzyskującej uprawnienia. W przypadku kierowcy, który ukończył 18 lat, okres próbny trwa dwa lata.

Inne zasady przewidziano dla osób uzyskujących kategorię B po ukończeniu 17 lat, ale jeszcze przed osiągnięciem pełnoletności. W ich przypadku okres próbny zasadniczo wynosi trzy lata. Ustawodawca wprowadził jednak dodatkową granicę – nie może on trwać dłużej niż do ukończenia przez kierowcę 20. roku życia.

Zmiana jest związana z dopuszczeniem możliwości uzyskania kategorii B już przez 17-latków. Takie rozwiązanie zostało jednak powiązane z dodatkowymi zabezpieczeniami dotyczącymi pierwszych miesięcy jazdy.

Dodatkowe ograniczenia dla 17-letnich kierowców

Osoba, która uzyskała kategorię B przed ukończeniem 18 lat, nie ma takich samych możliwości jak pełnoletni kierowca. Do osiągnięcia pełnoletności jej prawo jazdy zachowuje ważność wyłącznie na terytorium Polski.

Przez pierwsze sześć miesięcy od uzyskania prawa jazdy, jednak nie dłużej niż do ukończenia 18 lat, młody kierowca może prowadzić samochód w obecności pasażera spełniającego wymagania określone w ustawie. Osoba taka musi mieć co najmniej 25 lat, posiadać nieprzerwanie kategorię B od minimum pięciu lat i siedzieć na przednim siedzeniu. Nie może być również pod wpływem alkoholu lub środków działających podobnie do alkoholu ani być objęta zakazem prowadzenia pojazdów. Znaczenie ma również brak takiego zakazu w ciągu poprzednich pięciu lat.

Przed osiągnięciem pełnoletności kierowcę obejmują także ograniczenia dotyczące wykonywania określonych przewozów. Nie może on między innymi wykonywać zarobkowego przewozu osób taksówką ani części innych przewozów zawodowych.

12 punktów karnych i obowiązkowe szkolenie

Nowe przepisy zaostrzają także konsekwencje gromadzenia punktów karnych przez osoby objęte okresem próbnym. Po przekroczeniu 12 punktów kierowca musi odbyć praktyczne szkolenie dotyczące zagrożeń w ruchu drogowym.

Zgodnie z ustawą powinno ono zostać ukończone przed upływem 12 miesięcy od dnia popełnienia naruszenia, które spowodowało przekroczenie 12 punktów. Przepisy przewidują odrębną regułę w sytuacji, gdy prawomocne rozstrzygnięcie dotyczące wykroczenia zapadnie późno – wówczas termin może być liczony od dnia jego uprawomocnienia.

Co istotne, odbycie takiego szkolenia nie oznacza automatycznego skasowania wcześniej zgromadzonych punktów. Jego celem jest dodatkowe przeszkolenie początkującego kierowcy, a nie wyzerowanie ewidencji naruszeń.

20 punktów w pierwszym roku i cofnięcie prawa jazdy

Jeszcze dalej idące konsekwencje dotyczą przekroczenia limitu 20 punktów w pierwszym roku od uzyskania po raz pierwszy prawa jazdy albo tymczasowego elektronicznego prawa jazdy. Obowiązujące przepisy przewidują w takim przypadku cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami przez starostę.

To znacznie poważniejsza konsekwencja niż samo czasowe zatrzymanie dokumentu. Cofnięcie uprawnień oznacza utratę prawa do prowadzenia pojazdów i konieczność spełnienia warunków wymaganych do ponownego uzyskania uprawnień.

Nowy okres próbny może ponadto zostać przedłużony o kolejne dwa lata w razie popełnienia określonych naruszeń potwierdzonych prawomocnym rozstrzygnięciem. Przepisy obejmują najpoważniejsze zachowania z punktu widzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, między innymi niektóre przypadki spowodowania zagrożenia, jazdę po użyciu alkoholu czy poważne naruszenia zasad pierwszeństwa.

Prawo jazdy zdobyte wcześniej i stare zasady dla młodych kierowców

Komenda Główna Policji zwraca uwagę na jeszcze jedno rozróżnienie. Brak nowego okresu próbnego nie oznacza, że osoba, która uzyskała prawo jazdy przed 4 września 2026 r., nie może ponieść szczególnych konsekwencji w pierwszych latach jazdy.

Nadal obowiązują wcześniejsze przepisy dotyczące kierowców z krótkim stażem. Przewidują one cofnięcie uprawnień, jeżeli kierujący w okresie dwóch lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy albo tymczasowego elektronicznego prawa jazdy popełni przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji lub trzy wskazane w przepisach poważne wykroczenia.

Chodzi między innymi o określone przypadki stworzenia zagrożenia w ruchu drogowym, wykroczenia związane z alkoholem, szczególnie poważne przekroczenia prędkości, naruszenia przepisów dotyczących przejazdów kolejowych czy wybrane naruszenia wobec pieszych.

Dlatego osoba, która uzyskała prawo jazdy kategorii B przykładowo w sierpniu 2026 r., nie zostanie objęta od września nową zasadą 0,0 promila wynikającą z okresu próbnego ani obowiązkiem szkolenia po przekroczeniu 12 punktów ustanowionym dla nowych kierowców. Nadal jednak pozostaje objęta pozostałymi przepisami, w tym szczególnymi regulacjami dotyczącymi poważnych naruszeń popełnianych w pierwszych dwóch latach posiadania prawa jazdy.

W przypadku kontroli drogowej kluczowe znaczenie ma więc nie samo stwierdzenie, że dana osoba jest „młodym kierowcą”, lecz dokładna data pierwszego uzyskania kategorii B. Zgodnie z najnowszym wyjaśnieniem Komendy Głównej Policji granicą dla nowego okresu próbnego jest 4 września 2026 r.

Źródła

• Komenda Główna Policji, „Nowe zasady dla początkujących kierowców – ważne wyjaśnienie”, 18 września 2026 r. KGP potwierdza, że nowy okres próbny dotyczy osób, które po raz pierwszy uzyskały kategorię B od 4 września 2026 r., oraz że regulacje nie działają wstecz.
• Policja – informacje dla początkujących kierowców dotyczące okresu próbnego, limitu 0,0 promila oraz obowiązkowego szkolenia po przekroczeniu 12 punktów.
• Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – informacje dotyczące projektu zmian w Prawie o ruchu drogowym, w tym okresu próbnego, zerowego limitu alkoholu, punktów karnych oraz możliwości wydłużenia okresu próbnego.