Obrady zdalne w spółdzielniach mieszkaniowych. Tak czy nie? [Niejasne prawo]

Pomimo zakończenia pandemii wciąż obowiązuje wiele przepisów z tamtego okresu. Art. 15zzzr tzw. ustawy covidowej pozwala na prowadzenie obrad organów różnych instytucji bez konieczności spotykania się ze sobą osób decyzyjnych. Taką możliwość jeszcze niedawno miały także spółdzielnie mieszkaniowe. Sejm uznał jednak, że zdalny tryb głosowania jest w ich przypadku niewłaściwy. I wyłączył możliwość jego stosowania wobec organów spółdzielni mieszkaniowych. Nowelizacja weszła w życie 28 stycznia 2026 r. I spowodowała duże zamieszanie w spółdzielniach mieszkaniowych. Intencją było, aby zakaz ten dotyczył walnych zgromadzeń spółdzielni. Powstała jednak wątpliwość, czy rady nadzorcze spółdzielni mieszkaniowych mogą obradować zdalnie. Tak czy nie? Ministerstwo Rodziny wyjaśniło w piśmie do nas, że tak: "Rady nadzorcze mogą obradować zdalnie". Jak to możliwe skoro walne zgromadzenia nie mają takiej możliwości?

Dlaczego walne zgromadzenie spółdzielni mieszkaniowej nie powinno obradować zdalnie?

Jakie argumenty stały za decyzją zmiany przepisów? Rząd, który był inicjatorem tej zmiany w prawie wskazał, że celem działania spółdzielni mieszkaniowych jest zaspakajanie jednej z podstawowych potrzeb człowieka, jaką jest prawo do mieszkania. Stosowanie przez spółdzielnie mieszkaniowe art. 15zzzr specustawy godził w prawa członków do osobistego udziału w walnym zgromadzeniu i nie pozwala realizować przyznanych im ustawowo praw. Walne zgromadzenie, jako najwyższy organ spółdzielni, powinno odbywać się co roku, a prawo uczestniczenia w posiedzeniu przysługuje wszystkim członkom. Posiedzenie walnego zgromadzenia w formie stacjonarnej umożliwia dyskusję i głosowanie nad uchwałami. Walne zgromadzenie podejmuje przecież uchwały w sprawie:

1. zatwierdzenie sprawozdania finansowego spółdzielni mieszkaniowej, sprawozdania z działalności spółdzielni,
2. podziału nadwyżki bilansowej (dochodu ogólnego) lub
3. sposobu pokrycia strat oraz
4. udzielenia absolutorium członkom zarządu.

Rząd wraz z Sejmem i prezydentem RP, który podpisał ustawę nowelizującą, przerwali opisaną sytuację.

Co z radami nadzorczymi

Intencją rządu było zablokowanie możliwości organizowania zdalnych obrad zgromadzeń, a są jeszcze rady nadzorcze w spółdzielniach mieszkaniowych. Te mogą korzystać z trybu zdalnego, o ile jest to przewidziane w statucie lub regulaminie.

Już w projekcie "ustawy z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz niektórych innych ustaw" czytamy:

Ministerstwo Rozwoju i Technologii potwierdza możliwość zdalnych obrad w radach nadzorczych spółdzielni

W piśmie, które otrzymaliśmy ministerstwo wyjaśnia:

"Ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz niektórych innych ustaw wyłączyła stosowanie wobec spółdzielni mieszkaniowych przepisu art. 15zzzr ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (tzw. specustawy covidowej). Przepis ten przewidywał, że oświadczenie woli członka organu osoby prawnej innej niż Skarb Państwa, albo jednostka samorządu terytorialnego, może zostać złożone w formie dokumentowej, a posiedzenia organów osób prawnych odbywać się z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej bez konieczności jednoczesnej obecności członków tych organów.

Uchylenie powyższego przepisu nie oznacza, że rada nadzorcza spółdzielni mieszkaniowej nie może podejmować uchwał zdalnie. Podstawa prawna dla podejmowania uchwał za pomocą środków umożliwiających porozumiewanie się na odległość wynika wprost z przepisów ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze. W szczególności art. 35 § 4–4 ww. ustawy dopuszczają podejmowanie uchwał przez radę nadzorczą i zarząd zdalnie. Jednocześnie art. 35 § 5 tej ustawy pozostawia szczegółowy tryb działania organów regulacjom statutowym.

Prowadzenie posiedzeń rady nadzorczej w formie wideokonferencji oraz podejmowanie uchwał w tym trybie należy uznać za dopuszczalne, o ile rozwiązanie to znajduje oparcie w statucie lub regulaminie tych organów."

Powołane przez ministerstwo przepisy stanowią:

Art. 35 § 4¹. Członek rady nadzorczej lub członek zarządu mogą żądać zwołania posiedzenia rady nadzorczej albo zarządu, podając proponowany porządek obrad, lub podjęcia określonej uchwały na piśmie albo przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość.

Art. 35 § 4². Jeżeli przewodniczący rady nadzorczej albo prezes zarządu nie zwoła posiedzenia albo nie zarządzi głosowania na piśmie albo przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość na dzień przypadający w terminie tygodnia od dnia otrzymania żądania, wnioskodawca może samodzielnie zwołać posiedzenie, podając jego datę i miejsce albo zarządzić głosowanie na piśmie albo przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość.

Art. 35 § 5. Szczegółowy tryb zwoływania posiedzeń organów, o których mowa w § 1 pkt 2-4 i § 3, oraz sposób i warunki podejmowania uchwał przez te organy określa statut lub przewidziane w nim regulaminy tych organów.

Podstawy prawne:

art. 15zzzr ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 764 i 1806)