Doprecyzowanie, na jakie konkretnie działania będą mogły być przekazywane środki z Funduszu Sprawiedliwości, a także zwiększenie nadzoru ministra nad wydatkowaniem tych środków. To tylko niektóre zmiany zaproponowane w przygotowanym przez resort sprawiedliwości projekcie nowelizacji rozporządzenia w sprawie Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej – Funduszu Sprawiedliwości.
Afera FS. Jakie zmiany rekomendowała Najwyższa Izba Kontroli?
Proponowane zmiany to pokłosie tego, w jaki sposób środki z Funduszu Sprawiedliwości były wykorzystywane przez poprzednie szefostwo Ministerstwa Sprawiedliwości. Pojawiły się zarzuty, że pieniądze te nie były wydatkowane zgodnie z ich przeznaczeniem ustawowym, a więc na pomoc dla ofiar przestępstw oraz readaptację byłych osadzonych. Zamiast tego miały trafiać m.in. do organizacji powiązanych z politykami Suwerennej Polski. O uchybieniach informowała m.in. Najwyższa Izba Kontroli, która stwierdziła, że środki z funduszu były rozdysponowane w szerokim zakresie w sposób niecelowy i niegospodarny, a łączna kwota nieprawidłowości stwierdzonych w toku przeprowadzonej przez izbę kontroli wynosiła blisko 270 mln zł. Jedno z zaleceń, jakie zawarła w swoim raporcie NIK, dotyczyło konieczności wzmocnienia nadzoru dysponenta (ministra sprawiedliwości) nad tym, w jaki sposób organizacje, które otrzymują środki z FS, realizują zakontraktowane zadania. I w tym kierunku zmierzają zaproponowane przez resort sprawiedliwości zmiany zawarte w projekcie rozporządzenia, który właśnie został opublikowany na stronie Rządowego Centrum Legislacyjnego.
Resort sprawiedliwości proponuje przede wszystkim wyposażenie ministra sprawiedliwości w dodatkowe narzędzia, które wzmocnią sprawowany przez niego nadzór nad wydatkowaniem środków publicznych. Otóż projekt przewiduje, że minister będzie mógł w każdym czasie kontrolować to, w jaki sposób wykonywane są zadania finansowane ze środków funduszu. Będzie mógł również żądać od podmiotów, które otrzymały dotacje, pełnej dokumentacji dotyczącej wykonywanej umowy. Zgodnie z projektem kontrole będą przeprowadzane na podstawie rocznego planu ustalanego na dany rok kalendarzowy. Plan taki będzie opracowywany przez ministra sprawiedliwości do dnia 31 grudnia roku poprzedniego i będzie mógł zostać zaktualizowany w trakcie roku kalendarzowego, nie później jednak niż do dnia 31 lipca.
Jakie zadania będą mogły być finansowane ze środków Funduszu Sprawiedliwości?
W projekcie wskazano również, na jakie cele będą mogły być – oprócz pomocy osobom pozbawionym wolności, zwalnianym z zakładów karnych i aresztów śledczych oraz osobom im najbliższym – przeznaczane środki z funduszu. Chodzi m.in. o promowanie i wspieranie inicjatyw i przedsięwzięć służących poprawie sytuacji osób pokrzywdzonych przestępstwem oraz skutecznej readaptacji skazanych czy też podejmowanie przedsięwzięć o charakterze edukacyjnym i informacyjnym, w tym dotyczących przyczyn i uwarunkowań przestępczości oraz jej zapobiegania. Z FS będą mogły być również pokrywane koszty związane z badaniami naukowymi i pracami rozwojowymi dotyczącymi sytuacji oraz potrzeb osób pokrzywdzonych przestępstwem, świadków oraz osób skazanych, a także przyczyn i uwarunkowań przestępczości oraz jej zapobiegania. Ponadto pieniądze będą mogły zostać przeznaczone na promowanie systemu pomocy ofiarom przestępstw i świadkom oraz pomocy postpenitencjarnej oraz na upowszechnianie wiedzy na temat m.in. alternatywnych metod rozwiązywania konfliktów, w szczególności mediacji w sprawach rodzinnych, nieletnich i karnych. Na finansowanie będzie mogła liczyć także działalność polegająca na wspieraniu rodzin zagrożonych dysfunkcyjnością, w szczególności w zakresie profilaktyki i terapii uzależnień i współuzależnień oraz rozwiązywania konfliktów w rodzinie. „Tym samym zakres celów, na który będą mogły zostać przeznaczane środki finansowe z Funduszu, zostaną jeszcze bardziej skonkretyzowane, co pozwoli zapobiec nadużyciom przy udzielaniu dotacji” – podkreślają projektodawcy.
Projekt przewiduje również, że w ramach FS będą realizowane trzy programy: Pomocy Osobom Pokrzywdzonym, Program Przeciwdziałania Przyczynom Przestępczości oraz Program Pomocy Postpenitencjarnej. Będą one ogłaszane na nie więcej niż trzy lata budżetowe. Tyle samo czasu przewidziano na realizację działań w każdym programie. Jak tłumaczy resort sprawiedliwości, rozwiązania te mają na celu zapewnienie ciągłości udzielanej pomocy oraz większej stabilności podmiotom, które będą realizować powierzone im zadania w ramach programu. Ponadto mają one odciążyć organizacyjnie zarówno Ministerstwo Sprawiedliwości jako dysponenta funduszu, jak i podmioty, które zawierają z nim umowy. „Konieczność corocznego przeprowadzania konkursów na stałe zadania Funduszu stanowi bowiem znaczne obciążanie organizacyjne zarówno po stronie Dysponenta, jak i podmiotów przystępujących do tych konkursów”.
Projekt przewiduje również, że realizacja zadań określonych w jednym z trzech programów będzie możliwa na podstawie przepisów o zamówieniach publicznych. „Zmiana ta ma istotne znaczenie w szczególności dla powierzenia mniejszych zadań, do których tryb konkursowy lub naboru wniosków nie będzie znajdował zastosowania” – tłumaczą autorzy projektu.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu