Ubezpieczenia

Wpis w CEIDG nie zawsze oznacza, że działalność była faktycznie prowadzona — choć dla ZUS bywa, Że jest to podstawa do ustalenia obowiązku opłacania składek. W sporze o podleganie ubezpieczeniom kluczowe znaczenie ma jednak nie sam formalny wpis, lecz to, czy przedsiębiorca rzeczywiście wykonywał działalność gospodarczą.

Sądy przyjęły szczegółowe kryteria oceny udziału współmałżonka w prowadzeniu firmy, choć ustawa wprost ich nie przewiduje. W praktyce decyduje to o objęciu ubezpieczeniami społecznymi i obowiązku opłacania składek, co bezpośrednio przekłada się na koszty prowadzenia firmy oraz ryzyko zakwestionowania rozliczeń przez ZUS.

Pytanie: Pracownica korzysta z urlopu macierzyńskiego, a następnie rodzicielskiego. Otrzyma prowizję, która dotyczy zadań wykonywanych przed tym urlopem macierzyńskim. Jak rozliczyć składki za pracownicę?

Regulacje ustawy zasiłkowej, które wejdą w życie 13 kwietnia 2026 r., wprowadzają pojęcie pracy zarobkowej i doprecyzowują granice dopuszczalnej aktywności w okresie orzeczonej niezdolności do pracy. Wyjaśniamy, czy tym czasie wykonywanie umowy zlecenia albo poleceń pracodawcy, wystawienie faktury lub nieobecność w domu podczas kontroli mogą skutkować zakwestionowaniem prawa do zasiłku.

Przedsiębiorczyni planująca skorzystanie ze zwolnienia lekarskiego w związku z ciążą musi liczyć się z tym, że choroba nie zwalnia automatycznie z wszystkich obowiązków składkowych. Kluczowe znaczenie ma tu decyzja o ewentualnym zawieszeniu działalności — wpływa ona nie tylko na składkę zdrowotną, lecz także na prawo do zasiłku chorobowego i macierzyńskiego.

W tym roku waloryzacja świadczeń jest procentowa – emerytury i renty rosną o 5,3 proc. ZUS zaczął już wypłacać podwyższone świadczenia.

Zmiany, które doprecyzują, jakie czynności podejmowane w okresie niezdolności do pracy lub sprawowania opieki będą dopuszczalne bez negatywnych skutków dla uprawnionych, zaczną obowiązywać 13 kwietnia 2026 r. Ustawodawca wyraźnie określił granice aktywności w czasie korzystania ze świadczeń.

Równoległe wykonywanie dwóch umów zlecenia może zmienić zakres obowiązkowych ubezpieczeń i skutkować koniecznością korekty rozliczeń z ZUS. W takiej sytuacji płatnik musi skorygować dokumenty ubezpieczeniowe i rozliczyć nadpłacone składki, ale nie zawsze oznacza to obowiązek poprawiania informacji PIT-11.

Rozliczenie wynagrodzenia za niepełny miesiąc pracy może rodzić wątpliwości nie tylko przy ustalaniu kwoty brutto, lecz także przy obliczaniu składki zdrowotnej. W takich przypadkach decydujące znaczenie ma zastosowanie szczególnych zasad ograniczających jej wysokość.

Jest ona dopuszczalna wyłącznie wtedy, gdy ustalona między stronami wysokość pensji w sposób oczywisty narusza zasadę ekwiwalentności pracy i wynagrodzenia. W razie sporu ocena ta wymaga odwołania się do obiektywnych kryteriów, uwzględniających realia rynkowe, strukturę płac, rzeczywisty zakres obowiązków pracownika oraz ekonomiczne uwarunkowania zatrudnienia.

Wypadek podczas obowiązkowego spotkania integracyjnego nie zawsze oznacza automatyczną wypłatę jednorazowego odszkodowania z ZUS. Istotne znaczenie ma ustalenie, czy zdarzenie pozostawało w funkcjonalnym związku z wykonywaniem obowiązków służbowych, co może uzasadniać odwołanie od niekorzystnej decyzji organu.

Choć ciężarne stanowią niewielki odsetek kontrolowanych przez ZUS, ich sprawy są wyjątkowo dotkliwe. Problemem nie jest ich liczba, lecz skutki – utrata prawa do zasiłku i długie postępowania, często zostawiające przyszłe matki bez środków do życia.