Ekstremalne temperatury w polskich zakładach pracy. Jedna osoba zmarła

Najwięcej zgłoszeń Państwowa Inspekcja Pracy otrzymała podczas pierwszej tegorocznej fali upałów na przełomie czerwca i lipca. Do okręgowych inspektoratów wpłynęło wówczas 212 skarg. Pracownicy korzystali zarówno ze specjalnej infolinii, jak i bezpośrednio kontaktowali się z właściwymi inspektoratami. W kolejnych tygodniach liczba zgłoszeń wyraźnie spadła, jednak do 7 sierpnia ich łączna liczba wzrosła do około 300.

Do tego dnia PIP rozpoczęła kontrole dotyczące większości skarg. Niemal jedna trzecia postępowań została już zakończona, pozostałe były w toku lub zostały zaplanowane do przeprowadzenia w najbliższym czasie.

Zakres zgłoszeń pokazuje, że problem nie ograniczał się do jednej branży. Skargi pochodziły m.in. z hal magazynowych i produkcyjnych, supermarketów, galerii handlowych, mleczarni, szpitali, biur, urzędów, gastronomii oraz placów budów. Najczęściej pracownicy wskazywali na bardzo wysoką temperaturę, brak dostępu do napojów oraz niesprawną albo niewydolną wentylację i klimatyzację.

50 stopni na hali produkcyjnej i praca przy nagrzanych maszynach

Jedno z najbardziej niepokojących zgłoszeń dotyczyło hali produkcyjnej. Jak poinformował Główny Inspektor Pracy Janusz Krasoń, w skardze była mowa nawet o temperaturze sięgającej 50 stopni Celsjusza. Pomiar wykonany podczas kontroli wykazał maksymalnie około 35 stopni, jednak warunki dodatkowo pogarszały pracujące maszyny emitujące ciepło.

Problemem było również to, że pomieszczenia przeznaczone dla pracowników do odpoczynku nie zapewniały rzeczywistej możliwości schłodzenia organizmu. Według PIP temperatura w nich była zbliżona do panującej w hali.

Kontrole w innych zakładach również wykazywały temperatury przekraczające 30 stopni, a w niektórych przypadkach osiągające lub przekraczające 35 stopni. Inspektorzy dokonywali takich pomiarów mimo tego, że obecnie przepisy nie ustanawiają jeszcze ogólnego maksymalnego limitu temperatury dla wszystkich pomieszczeń pracy.

35 stopni w kabinie żurawia. PIP wskazuje na przekroczenie limitu

Szczególnie trudne warunki stwierdzono także na stanowiskach operatorów żurawi. PIP poinformowała o przypadku, w którym w kabinie operatora temperatura osiągnęła 35 stopni Celsjusza. W odniesieniu do takich stanowisk obowiązuje limit 28 stopni, dlatego stwierdzona wartość wyraźnie przekraczała dopuszczalny poziom.

Wśród uchybień ujawnianych podczas kontroli znalazły się również awarie klimatyzacji i wentylacji oraz zbyt mała wydajność systemów wymiany powietrza. Inspektorzy stwierdzali ponadto brak zabezpieczeń ograniczających bezpośrednie nasłonecznienie stanowisk pracy oraz przypadki nierealizowania wewnętrznych procedur dotyczących organizacji pracy w okresie letnim.

Nie każda skarga została potwierdzona. Jeżeli jednak kontrola wykazywała uchybienia, inspektorzy podejmowali działania w zakresie, w którym obowiązujące obecnie przepisy dawały im podstawę do wydania odpowiednich nakazów.

Śmierć pracownika podczas upału. Trwa postępowanie powypadkowe

Najpoważniejszy przypadek przedstawiony przez Państwową Inspekcję Pracy dotyczy pracownika wykonującego roboty brukarskie na otwartej przestrzeni.

Według Głównego Inspektora Pracy mężczyzna wykonywał prace w pełnym słońcu, gdy temperatura wynosiła około 38 stopni Celsjusza. PIP wskazuje, że jego śmierć prawdopodobnie mogła pozostawać w związku z warunkami, w jakich wykonywał pracę. Ostateczne ustalenia nie są jednak jeszcze znane, ponieważ postępowanie powypadkowe trwa.

To istotne zastrzeżenie: na obecnym etapie nie można przesądzać, że wysoka temperatura była bezpośrednią przyczyną śmierci pracownika. Państwowa Inspekcja Pracy mówi o prawdopodobnym związku, którego okoliczności są nadal badane.

Praca w upał. Woda i bezpieczne warunki obowiązkowe już dziś

Brak ogólnej maksymalnej temperatury nie oznacza, że w 2026 r. pracodawca może ignorować skutki upałów. Obowiązujące przepisy nakładają na niego odpowiedzialność za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, w tym właściwej temperatury, wymiany powietrza oraz ochrony przed niekorzystnymi warunkami cieplnymi i nadmiernym nasłonecznieniem.

Pracodawca ma również obowiązek zapewnienia nieodpłatnych napojów pracownikom wykonującym pracę na otwartej przestrzeni, jeżeli temperatura otoczenia przekracza 25 stopni Celsjusza. W przypadku stanowisk wewnątrz budynków obowiązek ten powstaje, gdy temperatura wynikająca z warunków atmosferycznych przekracza 28 stopni. Napoje powinny być dostępne przez cały czas pracy i w ilości odpowiadającej potrzebom zatrudnionych.

PIP przypomina również, że pracownik może powstrzymać się od wykonywania pracy, jeżeli warunki nie odpowiadają przepisom BHP i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla jego zdrowia lub życia albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom. O sytuacji należy niezwłocznie powiadomić przełożonego. W określonych w Kodeksie pracy warunkach pracownik może również oddalić się z miejsca zagrożenia.

Nieaktualna ocena ryzyka, brak napojów i niesprawna klimatyzacja

Lista nieprawidłowości ujawnionych przez PIP obejmuje znacznie więcej niż samą temperaturę. Inspektorzy stwierdzali brak oceny ryzyka zawodowego albo jej nieaktualność, problemy z zapewnieniem napojów, braki w wymaganej dokumentacji dotyczącej konsultacji, niesprawną klimatyzację i wentylację oraz niedostateczne zabezpieczenie stanowisk przed promieniowaniem słonecznym.

Kontrole doprowadziły w części zakładów do natychmiastowych zmian organizacji pracy. Pracodawcy zapewniali nieograniczony dostęp do wody pitnej, uruchamiali klimatyzowane pomieszczenia do odpoczynku, stosowali dodatkowe przerwy, skracali czas pracy oraz instalowali osłony ograniczające nasłonecznienie. Pojawiały się również zmiany dotyczące odzieży roboczej i ochronnej.

Maksymalna temperatura w pracy od 2027 roku. Limity 35 i 32 stopnie

Znacznie bardziej precyzyjne przepisy zaczną obowiązywać w 2027 r. Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 9 lipca 2026 r. zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw 10 lipca pod pozycją 927. Zgodnie z informacją centrali Państwowej Inspekcji Pracy nowe regulacje mają obowiązywać od 11 stycznia 2027 r.

Nowe przepisy wprowadzają zasadę, zgodnie z którą temperatura powodowana warunkami atmosferycznymi nie będzie mogła przekraczać 35 stopni Celsjusza w pomieszczeniach pracy. Po przekroczeniu tego poziomu praca co do zasady nie będzie mogła być wykonywana.

Drugi limit wyniesie 32 stopnie i będzie dotyczył ciężkich prac fizycznych na otwartej przestrzeni. Chodzi o pracę wymagającą wysiłku powodującego podczas jednej zmiany efektywny wydatek energetyczny powyżej 1500 kcal u mężczyzn oraz 1000 kcal u kobiet.

Regulacja zawiera wyjątki związane m.in. z koniecznością zachowania ciągłości części podstawowych usług publicznych, bezpieczeństwem państwa i obywateli oraz opieką nad pacjentami.

Nowe obowiązki pracodawcy przy temperaturze 28 i 25 stopni

Nowe przepisy nie ograniczą się do ustanowienia temperatur, po których przekroczeniu trzeba będzie wstrzymać pracę. Znacznie wcześniej pracodawca będzie musiał reagować na rosnącą temperaturę.

Jeżeli z powodu warunków atmosferycznych w pomieszczeniu pracy temperatura przekroczy 28 stopni Celsjusza, pracodawca będzie musiał zastosować rozwiązania techniczne ograniczające wzrost temperatury lub rozwiązania organizacyjne minimalizujące jej wpływ na zdrowie pracowników. Przy ciężkiej pracy fizycznej wykonywanej w pomieszczeniach próg ten wyniesie 25 stopni.

Przy pracy na otwartej przestrzeni przekroczenie 25 stopni będzie oznaczało konieczność zastosowania rozwiązań organizacyjnych dostosowanych do warunków i charakteru wykonywanej pracy.

W praktyce mogą to być m.in. dodatkowe przerwy, skrócenie czasu pracy, zmiana godzin wykonywania obowiązków pozwalająca ominąć najgorętszą część dnia czy odpowiednia rotacja pracowników. Nowe zasady organizacyjne mają być konsultowane z pracownikami, a następnie podawane do ich wiadomości.

Źródła:

• Państwowa Inspekcja Pracy, „Pierwsze efekty kontroli pracy w upalne dni”, 11 sierpnia 2026 r.
• Państwowa Inspekcja Pracy, „Nowe obowiązki firm podczas upałów”.
• Okręgowy Inspektorat Pracy w Białymstoku, „Bezpieczeństwo i higiena pracy w trakcie upałów”.
• Kujawsko-Pomorski Urząd Wojewódzki, informacja o podpisaniu rozporządzenia dotyczącego pracy podczas upałów.
• Fakt, materiał dotyczący wyników kontroli PIP i przypadku pracownika wykonującego prace brukarskie.