W polskim systemie opieki społecznej kryje się pułapka, w którą każdego roku wpadają tysiące nieświadomych osób. Choć urzędnicy doskonale wiedzą o problemie, system nie ostrzega przed nim automatycznie. Chodzi o dwa świadczenia o niemal identycznych nazwach, które ponad milion Polaków nagminnie ze sobą myli: dodatek pielęgnacyjny oraz zasiłek pielęgnacyjny.
Dodatek pielęgnacyjny vs. zasiłek pielęgnacyjny
Różnica w nazewnictwie jest subtelna, ale konsekwencje finansowe pomyłki okazują się dramatyczne. Polskie prawo kategorycznie zabrania jednoczesnego pobierania obu tych kwot. Kto przez przypadek podpisze niewłaściwy dokument i weźmie pieniądze z dwóch źródeł, staje się w oczach prawa dłużnikiem i musi oddać państwu tysiące złotych wraz z karnymi odsetkami.
Zobacz również: Spór o wypłatę wartości mieszkania po śmierci członka spółdzielni
Dwa różne światy, czyli na czym polega pułapka 150 zł
Głównym źródłem chaosu jest fakt, że oba świadczenia mają zupełnie inne cele, są wypłacane przez różne instytucje i różnią się kwotą o około 150 złotych.
- Dodatek pielęgnacyjny to świadczenie wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Przysługuje on automatycznie każdemu emerytowi, który ukończył 75. rok życia, lub osobie całkowicie niezdolnej do pracy i samodzielnej egzystencji. Kwota ta wynosi obecnie 330,07 zł miesięcznie i jest co roku waloryzowana wraz z emeryturą. To pieniądze trafiające bezpośrednio na konto seniora z urzędu rentowego.
- Zasiłek pielęgnacyjny to z kolei pomoc o charakterze socjalnym, którą przyznaje i wypłaca gmina, najczęściej za pośrednictwem Miejskiego lub Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Wynosi on 215,84 zł miesięcznie i ma na celu częściowe pokrycie wydatków wynikających z niepełnosprawności. Trafia do osób niepełnosprawnych oraz seniorów powyżej 75. roku życia, którzy z jakichś powodów nie mają prawa do emerytury z ZUS.
Pułapka zatrzaskuje się najczęściej w momencie, gdy osoba niepełnosprawna pobierająca dotychczas zasiłek z MOPS kończy 75 lat i zyskuje prawo do emerytury. Wtedy ZUS z automatu zaczyna przelewać jej wyższy dodatek pielęgnacyjny. Problem w tym, że systemy informatyczne ZUS i gminnych ośrodków pomocy społecznej nie wymieniają danych w czasie rzeczywistym. Gmina nadal wysyła swój zasiłek, a nieświadomy senior jest przekonany, że państwo po prostu przyznało mu dodatkowe wsparcie na starość.
Bezwzględne prawo: Urząd upomni się o nienależnie pobrane środki
Złudzenie finansowego bonusa mija w momencie pierwszej urzędowej kontroli lub weryfikacji bazy danych. Polskie przepisy jasno stanowią, że jeśli komuś przysługuje dodatek z ZUS, traci on jakiekolwiek prawo do zasiłku z gminy. Pobieranie obu tych kwot jednocześnie jest w stu procentach nielegalne. Konieczność zwrotu pieniędzy rzadko kiedy dotyczy tylko jednego miesiąca. Najczęściej urzędowa machina rusza po roku lub dwóch latach od momentu powstania błędu. W tym czasie gmina zdąży wypłacić niesłusznie ogromne kwoty. Wspomniana różnica około 150 złotych szybko zamienia się w gigantyczny dług. Jeśli sytuacja trwała przez dwa lub trzy lata, kwota do zwrotu urasta do kilku tysięcy złotych. Co gorsza, gmina ma ustawowy obowiązek naliczyć od tej sumy karne odsetki ustawowe za opóźnienie. Dla starszej, schorowanej osoby konieczność oddania jednorazowo tak ogromnej sumy oznacza nagłą katastrofę domowego budżetu i gigantyczny stres.
Jak uniknąć kary i co zrobić, gdy dojdzie do pomyłki?
Najważniejszą zasadą obrony przed finansową pułapką jest zasada ograniczonego zaufania do dokumentów. Każdy senior lub jego opiekun prawny musi pamiętać, że podpisując jakikolwiek wniosek o zasiłek w gminie, podpisuje również oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej, że nie pobiera dodatku z ZUS. Warto dokładnie czytać każdą rubrykę w formularzu. Jeśli zorientujesz się, że na Twoje konto lub konto Twoich rodziców od pewnego czasu wpływają oba te świadczenia jednocześnie, kluczowe jest natychmiastowe działanie:
- Zgłoś się do MOPS lub GOPS: Należy jak najszybciej złożyć pisemny wniosek o rezygnację z pobierania zasiłku pielęgnacyjnego z uwagi na przyznanie dodatku przez ZUS.
- Wstrzymaj wypłaty: Urząd natychmiast zablokuje kolejne przelewy, co zatrzyma narastanie długu.
- Wnioskuj o rozłożenie na raty: Jeśli gmina wyliczyła już kwotę do zwrotu, masz prawo złożyć podanie o rozłożenie zadłużenia na dogodne, niewielkie raty miesięczne lub w skrajnych przypadkach losowych o całkowite umorzenie należności ze względu na trudną sytuację życiową i zdrowotną.
Im szybciej podejmiesz kroki naprawcze, tym mniejsze będą karne odsetki, które system nalicza za każdy dzień zwłoki.
FAQ - najczęściej zadawane pytania
Czy można jednocześnie pobierać dodatek pielęgnacyjny z ZUS i zasiłek pielęgnacyjny z gminy?
Czym różni się dodatek pielęgnacyjny od zasiłku pielęgnacyjnego pod względem instytucji i kwoty?
Komu przysługuje dodatek pielęgnacyjny wypłacany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych?
Komu przysługuje zasiłek pielęgnacyjny wypłacany przez gminę?
Co zrobić, gdy wpływają jednocześnie dodatek pielęgnacyjny z ZUS i zasiłek pielęgnacyjny z gminy?
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu