Od 14 sierpnia wchodzą w życie nowe przepisy, które całkowicie zmienią sposób orzekania o niepełnosprawności w Polsce. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zapowiada, że dzięki nim proces ma być „usprawniony i ujednolicony”. Co to oznacza w praktyce?
Zmiany dotkną struktury składów orzekających i precyzyjnie określą, kto może przewodniczyć takim posiedzeniom.
Nowe przepisy w orzekaniu o niepełnosprawności
Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 28 lipca 2025 roku (opublikowane 30 lipca 2025 w Dzienniku Ustaw RP) zmienia paragraf 19 ust. 2 przepisów. Teraz przewodniczącym składu orzekającego będzie mógł zostać lekarz z tytułem specjalisty lub specjalizacją co najmniej pierwszego stopnia.
Grono obejmuje również lekarzy odbywających szkolenie specjalizacyjne, o ile ukończyli moduł podstawowy właściwy dla danego szkolenia lub są w trakcie trzeciego roku szkolenia w przypadku specjalizacji z modułem jednolitym.
Lista kluczowych specjalizacji
Przepisy wymieniają szczególnie ważne dziedziny medycyny, które najczęściej mają znaczenie w procesie orzekania o niepełnosprawności:
- choroby wewnętrzne,
- pediatria,
- ortopedia i traumatologia narządu ruchu,
- neurologia,
- psychiatria,
- okulistyka,
- otorynolaryngologia.
Lekarze przewodniczący w orzekaniu niepełnosprawności. Pięć lat doświadczenia zamiast specjalizacji
Jedną z istotnych zmian jest wprowadzenie możliwości objęcia funkcji przewodniczącego przez lekarza bez tytułu specjalisty. Wystarczy, że wykonuje on zawód od co najmniej 5 lat.
Do tego stażu nie będzie wliczany czas:
- odbywania stażu podyplomowego,
- wykonywania zawodu na podstawie warunkowego prawa wykonywania zawodu,
- wykonywania zawodu na określony zakres czynności zawodowych,
- okres i miejsce zatrudnienia w podmiocie leczniczym.
Zmiany także dla członków składów orzekających o niepełnosprawności
Podobne kryteria – prawo wykonywania zawodu, tytuł specjalisty, specjalizacja co najmniej pierwszego stopnia, rozpoczęty trzeci rok specjalizacji lub pięcioletnie doświadczenie zawodowe – wprowadzono także dla lekarzy będących członkami składu orzekającego (zmiana w paragrafie 21 ust. 1 pkt 3).
Dużą nowością jest doprecyzowanie procedury pracy składów orzekających. Zgodnie z nowelizacją paragrafu 33, lekarz wyznaczony przez przewodniczącego zespołu będzie dokonywał wstępnej weryfikacji dokumentacji:
- pod kątem jej kompletności,
- w zakresie konieczności uzupełnienia o dodatkowe badania potwierdzające chorobę zasadniczą.
Dopiero na tej podstawie zostanie zaproponowany lekarz – przewodniczący składu orzekającego, odpowiedni dla danego schorzenia.
Możliwość powołania dodatkowego lekarza orzekającego o niepełnosprawności
— Skład orzekający, powoływany spośród członków powiatowego lub wojewódzkiego zespołu, może być w razie potrzeby uzupełniony o dodatkowego lekarza – członka zespołu, który może mieć istotny wpływ na wynik postępowania orzeczniczego, również biorąc pod uwagę rozpoznane schorzenie.
Oznacza to, że w szczególnie skomplikowanych przypadkach skład orzekający będzie można wzmocnić o eksperta, który wniesie dodatkową wiedzę i perspektywę.
Orzeczenie o niepełnosprawności. Kiedy zmiany wchodzą w życie?
Nowe przepisy zaczną obowiązywać 14 sierpnia 2025 roku, czyli po 14 dniach od ogłoszenia rozporządzenia w Dzienniku Ustaw.
Zmiana ta ma zlikwidować rozbieżności w kwalifikacjach członków zespołów orzekających i przyspieszyć wydawanie decyzji. Ministerstwo podkreśla, że dzięki ujednoliceniu zasad pacjenci mają zyskać pewność, iż o ich orzeczeniu zdecyduje lekarz z odpowiednim przygotowaniem i doświadczeniem.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu