Od dziś nowe zestawy przeciwwstrząsowe w przychodniach

14 kwietnia wchodzi w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z 24 marca 2026 r. (Dz. U. poz. 429). Akt prawny gruntownie modyfikuje dotychczasowe przepisy regulujące wyposażenie apteczek ratunkowych w podstawowej i ambulatoryjnej opiece zdrowotnej. Najważniejszą zmianą jest odejście od jednolitych list leków, które dotąd były przypisane do konkretnych zawodów medycznych. Od teraz zawartość zestawów jest ściśle uzależniona od specyfiki świadczonych usług. To oznacza dla wielu placówek konieczność pilnego zweryfikowania swoich zapasów i dostosowania ich do nowych wymogów prawnych.

Pięć wariantów wyposażenia

Resort zdrowia zróżnicował wyposażenie, wyznaczając pięć głównych obszarów działalności leczniczej, dla których przewidziano odrębne zestawy. To ambulatoryjne świadczenia zdrowotne udzielane na wezwanie w miejscu pobytu pacjenta, usługi z zakresu stomatologii, ambulatoryjna opieka realizowana w pomieszczeniach zakładu leczniczego (przychodnie), stacjonarna i całodobowa opieka o charakterze innym niż szpitalny oraz całodobowe lecznictwo szpitalne.

Najbardziej okrojony, podstawowy zestaw przeciwwstrząsowy (wykorzystywany podczas wizyt u pacjenta) zawiera niezbędne minimum do ratowania życia: adrenalinę, captopril w tabletkach, nitroglicerynę, roztwór glukozy, hydrokortyzon, sól fizjologiczną do infuzji oraz rozpuszczalnik do sporządzania leków. Z kolei standardowa apteczka w przychodni musi składać się z 15 pozycji, podczas gdy pełny zestaw dedykowany szpitalom obejmuje aż 26 preparatów.

Z punktu widzenia farmakoterapii, ważną nowością jest usunięcie z zestawów ambulatoryjnych leku Naloxoni hydrochloridum 0,4 mg/ml (odwracającego działanie opioidów). Natomiast w zestawach szpitalnych resort uwzględnił morfinę (Morphini sulfas), z wyraźnym zastrzeżeniem, że może być ona stosowana wyłącznie w dawkach leczniczych, pod nadzorem wykwalifikowanego personelu i przy ścisłym monitorowaniu stanu pacjenta.

Krok w dobrą stronę, ale z logistycznymi schodami

Środowisko medyczne, w tym lekarze rodzinni, z optymizmem przyjmują część nowych przepisów, choć wskazują na trudności z ich wdrożeniem. Wojciech Pacholicki, wiceprezes Federacji Porozumienie Zielonogórskie, pozytywnie ocenia wykreślenie z listy preparatów, których utrzymywanie w warunkach ambulatoryjnych od lat budziło kontrowersje organizacyjne. Jest to, zdaniem eksperta, krok w stronę lepszego dostosowania prawa do codziennych realiów pracy medyków.

Nowelizacja nakłada jednak na placówki nowe obowiązki, co dla wielu podmiotów oznacza konieczność błyskawicznej reorganizacji zaplecza. Największe obawy budzi obligatoryjny dostęp do tlenu.

Tlen kością niezgody

Jak podkreśla Wojciech Pacholicki, wymóg posiadania tlenu nie kończy się na zakupie butli. Generuje on szereg problemów - od konieczności zapewnienia właściwego przechowywania, po regularne serwisowanie i obsługę. Wiele poradni napotyka bariery czysto techniczne, np. lokalizację uniemożliwiającą dojazd specjalistycznego transportu dostarczającego gazy medyczne.

Federacja Porozumienie Zielonogórskie przypomina, że choć bezpieczeństwo pacjentów to priorytet, każda modyfikacja przepisów musi uwzględniać praktyczne warunki pracy świadczeniodawców. Znaczna część poradni Podstawowej Opieki Zdrowotnej funkcjonuje w budynkach pozbawionych rozbudowanego zaplecza, przez co zmiany organizacyjne zderzają się tam z prozaicznymi przeszkodami logistycznymi. Środowisko apeluje, aby dobrze projektowane prawo łączyło szczytne założenia z faktyczną możliwością ich zastosowania w mniejszych lokalach.