55 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia – taki poziom ma stać się nowym punktem odniesienia dla płacy minimalnej w Polsce. Już 19 lutego 2026 r. sprawą zajmie się Stały Komitet Rady Ministrów. Jeśli projekt przejdzie, sposób ustalania najniższego wynagrodzenia zmieni się na lata – a skutki odczują zarówno pracownicy, jak i przedsiębiorcy.
19 lutego projekt ustawy o minimalnym wynagrodzeniu (nr UC62) ma trafić pod obrady Stałego Komitetu Rady Ministrów. To etap, który zwykle poprzedza przyjęcie dokumentu przez rząd i skierowanie go do Sejmu. Stawka jest wysoka – chodzi o mechanizm, który w praktyce może określić dynamikę płac w kolejnych latach.
55 proc. średniej krajowej jako nowe minimum. Tak zmieni się sposób liczenia płacy minimalnej 2026
Dziś minimalne wynagrodzenie w Polsce stanowi ok. 52 proc. przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. Projekt zakłada wprowadzenie wartości referencyjnej na poziomie 55 proc. prognozowanej średniej krajowej.
Jeśli relacja 55 proc. stanie się ustawowym punktem odniesienia, każdorazowy wzrost przeciętnego wynagrodzenia automatycznie będzie „ciągnął w górę” płacę minimalną. W praktyce oznacza to silniejsze powiązanie najniższej pensji z dynamiką całej gospodarki.
Projekt przygotowany przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wdraża unijną dyrektywę o adekwatnych wynagrodzeniach minimalnych. Ale – co podkreślają pracodawcy – dyrektywa nie narzuca wprost konkretnego progu 55 proc. I tu zaczyna się spór.
Płaca minimalna waloryzowana inflacją co roku? Rząd chce automatycznego mechanizmu
Nowe przepisy mają zagwarantować, że płaca minimalna będzie co roku waloryzowana co najmniej o prognozowaną inflację. To oznacza ustawowe zabezpieczenie realnej wartości wynagrodzenia.
Dodatkowo:
- co cztery lata ma być przeprowadzana pogłębiona analiza wskaźników (siła nabywcza, produktywność, dynamika płac),
- stopniowo z minimalnego wynagrodzenia będą wyłączane dodatki i premie,
- wynagrodzenie zasadnicze służb mundurowych nie będzie mogło spaść poniżej ustawowego minimum,
- za niewypłacanie pensji mają grozić wyższe sankcje i automatyczne odsetki.
W teorii oznacza to większą przejrzystość. W praktyce – mniejsze pole manewru dla rządu w latach kryzysu.
Związki popierają, pracodawcy alarmują. Spór o 55 proc. średniej krajowej narasta
Związki zawodowe przekonują, że wpisanie 55 proc. do ustawy chroni pracowników przed arbitralnymi decyzjami politycznymi. W sytuacji wysokiej inflacji i rosnących kosztów życia ma to być tarcza bezpieczeństwa dla osób zarabiających najmniej.
Z kolei organizacje pracodawców zwracają uwagę, że po wyroku TSUE państwa członkowskie nie muszą przyjmować konkretnych wskaźników referencyjnych. Ich zdaniem projekt może nadmiernie usztywnić system i ograniczyć elastyczność w okresach dekoniunktury.
Kto zyska na nowych zasadach płacy minimalnej? Te branże mogą dostać najwięcej
Najbardziej oczywistymi beneficjentami będą osoby zarabiające najniższą krajową – w handlu, usługach, ochronie zdrowia, gastronomii czy administracji pomocniczej. Ale skutki mogą być szersze. Wzrost minimalnej często pociąga za sobą:
- podwyżki w budżetówce (by zachować różnice płac),
- wzrost stawek godzinowych w umowach cywilnoprawnych,
- wyższe koszty kontraktów publicznych.
W dłuższej perspektywie może to też wpływać na ceny usług i produktów – szczególnie w branżach o niskich marżach.
Kto może stracić na podwyżce płacy minimalnej? Małe firmy i słabsze regiony pod presją
Największe obawy dotyczą mikro- i małych przedsiębiorstw, zwłaszcza w mniejszych miejscowościach. Tam relacja płacy minimalnej do przeciętnych lokalnych zarobków bywa znacznie wyższa niż średnia krajowa.
Jeśli minimalne wynagrodzenie zbliży się do 55 proc. średniej krajowej, w niektórych powiatach może to oznaczać, że znaczna część pracowników będzie zarabiać dokładnie tyle samo – bez względu na staż czy doświadczenie. To rodzi ryzyko spłaszczenia siatki płac i presji na redukcję etatów.
Koniec wliczania premii do płacy minimalnej. Dla firm to realny wzrost kosztów
Projekt przewiduje stopniowe wyłączanie z minimalnego wynagrodzenia takich składników jak dodatki funkcyjne czy premie. Dla pracownika oznacza to większą przejrzystość – „goła podstawa” nie będzie już sztucznie podbijana dodatkami.
Dla pracodawcy – konieczność realnego podniesienia podstawy wynagrodzenia. Pierwotnie zmiany miały wejść szybciej, ale termin przesunięto na kolejne lata. To efekt negocjacji i presji partnerów społecznych.
Płaca minimalna 2026 i kolejne lata – czy czeka nas trwała rewolucja wynagrodzeń?
Jeżeli mechanizm 55 proc. zostanie utrzymany, minimalne wynagrodzenie może w kolejnych latach rosnąć szybciej niż dotychczas – zwłaszcza przy utrzymującej się dynamice średnich płac. To scenariusz korzystny dla pracowników, ale wymagający dla przedsiębiorców. Pytanie nie brzmi już „czy minimalna wzrośnie”, ale jak szybko i jak bardzo zmieni to strukturę rynku pracy.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu