Właściciele instalacji fotowoltaicznych coraz częściej zastanawiają się, czy po zmianie przepisów będą musieli zapłacić podatek od nieruchomości. Nowelizacja ustawy o podatkach i opłatach lokalnych objęła elektrownie fotowoltaiczne definicją budowli, ale tylko częściowo. Kluczowe znaczenie ma dziś to, czy instalacja posiada elementy budowlane oraz czy jest związana z działalnością gospodarczą. W praktyce większość prywatnych właścicieli domowych paneli nadal nie zapłaci podatku, jednak przedsiębiorcy oraz właściciele większych instalacji mogą znaleźć się pod większą kontrolą fiskusa.
Po nowelizacji ustawy elektrownie fotowoltaiczne zostały wpisane do katalogu budowli na potrzeby podatku od nieruchomości. Nie oznacza to jednak, że opodatkowaniu podlegają całe instalacje.
Przepisy wskazują wyraźnie, że podatek może obejmować wyłącznie części budowlane elektrowni fotowoltaicznej. Chodzi o elementy powstałe w wyniku robót budowlanych, czyli między innymi fundamenty, słupy, konstrukcje wsporcze, kotwy mocujące czy inne elementy montażowe związane z gruntem.
Same urządzenia techniczne nie zostały objęte podatkiem. Dotyczy to przede wszystkim paneli fotowoltaicznych, falowników, przewodów i osprzętu elektrycznego.
To właśnie rozdzielenie części budowlanych od urządzeń technicznych ma dziś podstawowe znaczenie dla podatników.
Dlaczego osoby prywatne zazwyczaj nie zapłacą podatku?
Nadal obowiązuje podstawowa zasada podatku od nieruchomości. Budowle podlegają opodatkowaniu tylko wtedy, gdy są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W praktyce oznacza to, że właściciele przydomowych instalacji fotowoltaicznych wykorzystywanych wyłącznie do zasilania własnego domu najczęściej nie będą musieli płacić podatku od nieruchomości.
Nawet jeśli instalacja posiada określone elementy konstrukcyjne, brak związku z działalnością gospodarczą zwykle eliminuje obowiązek podatkowy.
Sytuacja zmienia się jednak wtedy, gdy energia produkowana przez instalację służy działalności firmy albo instalacja funkcjonuje jako część większej inwestycji komercyjnej. W takich przypadkach urząd może uznać część infrastruktury za budowlę podlegającą opodatkowaniu.
Jakie elementy instalacji mogą zostać uznane za części budowlane?
Najwięcej wątpliwości budzi dziś pojęcie „części budowlanych” elektrowni fotowoltaicznej. Ustawodawca nie stworzył bowiem szczegółowej definicji tego terminu.
W praktyce organy podatkowe mogą zaliczać do części budowlanych między innymi:
- fundamenty pod konstrukcję,
- betonowe podstawy,
- stalowe wsporniki,
- słupy montażowe,
- kotwy i elementy mocujące,
- konstrukcje osadzane w gruncie.
Znaczenie ma również sposób montażu instalacji. Prawo budowlane obejmuje bowiem nie tylko klasyczne roboty budowlane, ale również montaż czy ustawienie obiektu na podłożu.
To istotne zwłaszcza przy dużych instalacjach gruntowych, gdzie stosowane są rozbudowane systemy wsporcze oraz konstrukcje wymagające prac ziemnych.
Co zmieniła nowelizacja przepisów o budowlach?
Zmiany w ustawie miały zakończyć wieloletnie spory dotyczące kwalifikowania różnych obiektów jako budynków albo budowli. Problem przez lata dotyczył nie tylko fotowoltaiki, ale także urządzeń przemysłowych, silosów czy infrastruktury technicznej.
Po zmianach ustawodawca stworzył nową definicję budowli oraz załącznik zawierający katalog obiektów objętych podatkiem od nieruchomości.
Do definicji wprost wpisano między innymi elektrownie fotowoltaiczne, jednak wyłącznie w zakresie ich części budowlanych. Jednocześnie przepisy pozostawiły szerokie pole do interpretacji, co już teraz budzi kolejne spory podatników z organami podatkowymi.
Doradcy podatkowi podkreślają, że pierwsze lata obowiązywania nowych regulacji mogą przynieść wiele rozbieżnych interpretacji wydawanych przez samorządy i urzędy skarbowe.
Dlaczego znaczenie ma wyrok NSA z 2008 roku?
W kontekście nowych przepisów często przywoływany jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2008 roku, sygnatura II OSK 1247/07.
NSA wskazał wtedy, że roboty budowlane nie oznaczają wyłącznie tradycyjnego wznoszenia obiektów. Mogą obejmować również montaż albo ustawienie urządzeń na podłożu, nawet bez trwałego związania ich z gruntem.
To ważna wskazówka interpretacyjna dla organów podatkowych. Może ona wpływać na ocenę nowoczesnych instalacji fotowoltaicznych, szczególnie tych montowanych na specjalnych konstrukcjach gruntowych.
Eksperci zwracają uwagę, że właśnie sposób wykonania oraz dokumentacja techniczna inwestycji mogą mieć kluczowe znaczenie podczas ewentualnej kontroli podatkowej.
Kto powinien szczególnie uważać na nowe przepisy?
Największe ryzyko podatkowe dotyczy obecnie właścicieli farm fotowoltaicznych oraz przedsiębiorców wykorzystujących instalacje do działalności gospodarczej.
To właśnie w takich przypadkach najczęściej pojawiają się fundamenty, konstrukcje nośne i rozbudowane systemy montażowe, które mogą zostać uznane za części budowlane podlegające opodatkowaniu.
Znacznie spokojniejsi mogą być właściciele typowych instalacji dachowych montowanych na domach jednorodzinnych. Tu ryzyko powstania obowiązku podatkowego jest zdecydowanie mniejsze.
Podstawę prawną stanowią art. 1a oraz załącznik nr 4 ustawy z 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji.
Źródła:
- Ustawa z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
- Dziennik Ustaw 2025 poz. 707
- Wyrok NSA z 23 października 2008 r., sygn. II OSK 1247/07
- Dane Agencji Rynku Energii
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu