9% CIT w 2026: przekroczenie limitu przychodów o 1 zł = podatek 19% od całego dochodu [wyrok NSA]

Wyrok NSA: brak prawa do proporcjonalnego opodatkowania przy przekroczeniu limitu przychodów

Orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 kwietnia 2025 r. (sygn. II FSK 991/23) eliminuje wszelkie wątpliwości interpretacyjne dotyczące preferencyjnej stawki podatku dochodowego od osób prawnych. Sąd kasacyjny jednoznacznie przesądził: prawo do opodatkowania stawką 9% CIT ma charakter całoroczny i warunkowy. Przekroczenie ustawowego limitu przychodów skutkuje obowiązkiem zastosowania stawki podstawowej 19% do całości dochodu osiągniętego w roku podatkowym.

Wykładnia ta eliminuje możliwość hybrydowego rozliczenia, w którym część dochodu – odpowiadająca przychodom do progu 2 mln euro – byłaby opodatkowana preferencyjnie, a nadwyżka według stawki standardowej. Stanowisko NSA ma bezpośrednie konsekwencje dla strategii podatkowej przedsiębiorstw korzystających z ulgi dla małych podatników.

Zobacz także: Firmowe samochody wciąż mają pod górkę u fiskusa. Nawet te ekologiczne

Stan faktyczny: korekta deklaracji i próba odzyskania nadpłaty

Podstawą postępowania była korekta zeznania podatkowego CIT-8 złożona przez spółkę, która w trakcie roku podatkowego przekroczyła próg przychodów uprawniający do stosowania 9% stawki CIT. Wartość tego progu określona została w art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych na równowartość 2 mln euro.

Podmiot prowadzący działalność gospodarczą przyjął założenie, że konstrukcja prawna pozwala na równoczesne zastosowanie dwóch stawek podatkowych w ramach jednego roku rozliczeniowego. W konsekwencji złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty, argumentując, że część dochodu – do wysokości limitu przychodowego – powinna pozostać opodatkowana według 9%, natomiast jedynie nadwyżka podlegałaby stawce 19%.

Argumentacja ta, choć logiczna z perspektywy ekonomicznej, nie znalazła potwierdzenia w obowiązujących regulacjach prawnych.

Stanowisko organów podatkowych: warunek całoroczny bez możliwości podziału

Organy podatkowe konsekwentnie odrzuciły interpretację zaproponowaną przez podatnika. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że ustawa o CIT nie przewiduje mechanizmu stosowania dwóch stawek podatkowych w jednym roku podatkowym w odniesieniu do tego samego podatnika.

Takie podejście organów podatkowych oznacza, że nawet minimalne – rzędu jednej złotówki – przekroczenie progu w grudniu roku podatkowego dyskwalifikuje podatnika z możliwości skorzystania z 9% stawki za cały rok.

Wyrok WSA w Gliwicach: potwierdzenie restrykcyjnej wykładni skarbówki

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając skargę na decyzję organu podatkowego, podzielił stanowisko fiskusa. W uzasadnieniu orzeczenia sąd I instancji podkreślił, że warunek nieprzekroczenia limitu przychodów ma charakter warunku sensu stricto – jego niespełnienie powoduje brak podstawy prawnej do zastosowania preferencyjnej stawki.

Sąd administracyjny zwrócił uwagę, że ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawiera przepisów umożliwiających proporcjonalny podział podstawy opodatkowania w zależności od poziomu osiągniętych przychodów. Brak takiej regulacji wyklucza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej, zwłaszcza że dotyczy to przepisów o charakterze preferencyjnym.

NSA: przesądzenie charakteru prawnego preferencji podatkowej

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 kwietnia 2025 r. (sygn. II FSK 991/23) utrzymał w mocy orzeczenie WSA, dokonując kompleksowej analizy przepisów ustawy o CIT w kontekście zasad wykładni prawa podatkowego. Sąd kasacyjny wskazał na kilka fundamentalnych kwestii:

NSA odrzucił również zarzuty naruszenia zasad konstytucyjnych, w tym zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zakazu retroaktywności. Sąd wskazał, że zastosowana wykładnia pozostaje w zgodzie z literalnym brzmieniem przepisów i nie wprowadza rozwiązań wykraczających poza intencję ustawodawcy.

Praktyczne konsekwencje dla podatników CIT

Wyrok NSA ma bezpośrednie i daleko idące skutki dla wszystkich podatników korzystających lub planujących korzystać z preferencyjnej stawki 9% CIT w następujących obszarach.

Monitoring poziomu przychodów

Przedsiębiorstwa zobowiązane są do bieżącej kontroli wartości osiąganych przychodów w kontekście zbliżania się do progu 2 mln euro. Szczególną ostrożność zachować powinny podmioty, których przychody oscylują w pobliżu tego limitu – nawet nieznaczne przekroczenie powoduje drastyczne konsekwencje podatkowe.

Planowanie transakcji

Firmy balansujące na granicy limitu powinny rozważyć czasowe przesunięcie realizacji kontraktów lub rozłożenie przychodów pomiędzy kolejne lata podatkowe. Decyzja o przyjęciu dodatkowego zlecenia w końcówce roku może skutkować obciążeniem podatkowym przewyższającym korzyść ekonomiczną z transakcji.

Zamknięcie drogi do korekt

Orzeczenie NSA definitywnie wyklucza możliwość skutecznego składania korekt zeznań podatkowych opartych na koncepcji proporcjonalnego dzielenia dochodu. Wnioski o stwierdzenie nadpłaty oparte na analogicznej argumentacji będą konsekwentnie oddalane przez organy podatkowe, a sądy administracyjne będą potwierdzać prawidłowość takiej praktyki.

Wnioski dla praktyki stosowania przepisów o CIT

Wyrok NSA o sygn. II FSK 991/23 stanowi istotny głos w wykładni przepisów dotyczących preferencyjnej stawki podatku dochodowego od osób prawnych. Przesądza, że konstrukcja prawna zawarta w art. 19 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. ma charakter warunku koniecznego o charakterze całorocznym, którego niespełnienie eliminuje możliwość zastosowania ulgi podatkowej.

Dla przedsiębiorców oznacza to konieczność szczególnej staranności w monitorowaniu poziomu przychodów oraz strategicznego planowania działalności gospodarczej z uwzględnieniem konsekwencji podatkowych przekroczenia ustawowych progów. Marginalne przekroczenie limitu – choćby symboliczne – może skutkować obciążeniami podatkowymi wielokrotnie przewyższającymi korzyści ekonomiczne z dodatkowej działalności.

Źródło: wyrok NSA z 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt II FSK 991/23