Czy budynek z umowami najmu stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w VAT

Ustawa o VAT wyłącza z zakresu opodatkowania transakcję zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. Wynika to z jej art. 6 pkt 1, przy czym jedynie pojęcie zorganizowanej części przedsiębiorstwa (ZCP) jest definiowane w przepisach ustawy. Z definicji art. 2 pkt 27d ustawy o VAT wynika, że pojęcie to oznacza „organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania”. Warto zwrócić uwagę, że wobec braku jednoznacznego wyjaśnienia pojęcia „przedsiębiorstwo” zakres powyższej definicji również nie jest jednoznaczny. Jeżeli działalność podatnika VAT obejmuje najem nieruchomości, mogą się pojawić wątpliwości, czy powyższe warunki są spełnione. W praktyce organów podatkowych pojawiają się niekiedy twierdzenia, że można wówczas mówić o istnieniu zespołu składników. Jednak zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego w przypadku zbycia przedmiotu najmu nabywca wstępuje w stosunek najmu w miejsce zbywcy. Pojawia się więc pytanie, czy umowa najmu (jako składnik niematerialny ZCP) została zbyta, skoro okoliczność ta jest niezależna od woli stron, wynika z mocy prawa. W mojej ocenie odpowiedź na to pytanie powinna być przecząca. Ponadto przyjęcie zbyt szerokiej wykładni definicji ZCP narusza zasady interpretacji tekstu prawnego oraz prowadzi do zatarcia granicy pomiędzy składnikiem majątkowym przedsiębiorstwa a ZCP. Nie ulega jednak wątpliwości, że jednoznaczne ustalenie granicy pojęcia ZCP jest uzależnione do okoliczności faktycznych danej sprawy.