Więcej badań u lekarza rodzinnego i mniej odsyłania do specjalistów – takie zmiany wprowadza NFZ od 1 maja 2026 r. Nowe przepisy rozszerzają katalog świadczeń i zwiększają finansowanie diagnostyki – od 24,15 zł za podstawowe badania po blisko 200 zł za echo serca, a przychodnie mogą zyskać nawet 9000 zł miesięcznie za opiekę nad pacjentami.
Większy budżet diagnostyczny to szansa na szybsze wykrycie chorób bez stania w kolejkach do specjalistów. Z drugiej strony, lekarze muszą odnaleźć się w gąszczu nowych kodów rozliczeniowych, co dla pacjenta może oznaczać chwilowe zamieszanie w rejestracjach.
Więcej badań u lekarza rodzinnego. NFZ rozszerza diagnostykę w POZ 2026
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, Marek Augustyn, podpisał 30 kwietnia 2026 roku zarządzenie nr 48/2026/DSOZ, które od 1 maja wprowadza zmiany w funkcjonowaniu podstawowej opieki zdrowotnej (POZ). Największa zmiana dotyczy tzw. budżetu powierzonego. Lekarz rodzinny nie musi już odsyłać pacjenta do specjalisty tylko po to, by sprawdzić poziom witamin czy zdiagnozować alergię.
W katalogu badań, za które NFZ płaci przychodniom, znalazły się:
- Niedobory: ferrytyna (24,15 zł), witamina B12 (25,36 zł), kwas foliowy (19,32 zł).
- Infekcje: testy antygenowe (40,04 zł), Strep-test (14,49 zł), przeciwciała anty-HCV (46,20 zł).
- Alergie i HIV: panele IgE swoiste (od 117,87 zł) oraz testy przesiewowe HIV (41,79 zł).
- Kardiologia i płuca: echo serca (194,93 zł), spirometria (67,92 zł) oraz Holter EKG i RR.
Rozszerzenie katalogu oznacza, że część pacjentów szybciej przejdzie podstawową diagnostykę bez konieczności wizyty u specjalisty tylko po skierowanie. Lekarz rodzinny nadal decyduje o zasadności badań, ale zakres dostępnych narzędzi wyraźnie się zwiększa.
Opieka koordynowana. Nawet 9 tys. zł miesięcznie "bonusu" dla przychodni z NFZ
NFZ wzmacnia też system opieki koordynowanej. To model, w którym lekarz rodzinny prowadzi pacjenta przez diagnostykę i leczenie chorób przewlekłych. W zarządzeniu pojawiają się dodatki motywacyjne dla placówek:
- 3000 zł miesięcznie przy objęciu 5–10 proc. pacjentów,
- 5000 zł miesięcznie przy wyższym poziomie,
- 9000 zł miesięcznie przy największym zakresie opieki.
System ma zachęcić przychodnie do aktywnego prowadzenia pacjentów z chorobami takimi jak cukrzyca, nadciśnienie czy choroby serca. W praktyce może to oznaczać więcej badań, konsultacji i planowego leczenia bez konieczności częstych wizyt u specjalistów.
Nowe zasady dla pacjentów spoza systemu. NFZ zmienia rozliczenia wizyt i szczepień
Zarządzenie zmienia też przepisy dotyczące osób uprawnionych do świadczeń na podstawie art. 112c ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. W dokumencie pojawiają się specjalne rozliczenia dla osób spoza listy świadczeniobiorców, które nie są ubezpieczone, ale mają prawo do świadczeń na tej podstawie. Dotyczy to m.in.
- pierwszorazowego świadczenia lekarza POZ związanego z oceną stanu zaszczepienia i zdrowia oraz
- świadczenia związanego z realizacją indywidualnego kalendarza szczepień.
Wyceny wynoszą odpowiednio 135,20 zł i 60,08 zł. To wątek delikatny, ale ważny. System musi wiedzieć, jak rozliczyć wizytę osoby, która nie jest standardowo zapisana na listę pacjentów danej przychodni, ale ma ustawowe prawo do pomocy. Dla placówki oznacza to mniej niepewności w rozliczeniach, a dla pacjenta — większą szansę, że świadczenie zostanie sprawnie udzielone.
Więcej wizyt w ciąży i nowe obowiązki położnej. NFZ zmienia opiekę od 2026
Zarządzenie nr 48/2026/DSOZ wdraża również wytyczne z rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej. Nowością jest szczególne podejście do ciąży wysokiego ryzyka z rozpoznanymi wadami rozwojowymi płodu.
W takich sytuacjach położna POZ zyskuje uprawnienia do realizacji zwiększonej liczby wizyt edukacji przedporodowej – o 3 wizyty więcej niż w przypadku ciąży fizjologicznej. Co ważne, NFZ kładzie nacisk na współpracę międzysektorową. Położna opiekująca się kobietą w trudnej ciąży ma obowiązek współpracować ze świadczeniodawcami realizującymi opiekę psychiatryczną i psychologiczną. To sygnał, że system zaczyna dostrzegać potrzebę wsparcia emocjonalnego pacjentek w sytuacjach kryzysowych.
Ile NFZ płaci za świadczenia w POZ? Najważniejsze stawki z zarządzenia
Poniższe kwoty nie trafiają do kieszeni pacjenta. To stawki dla świadczeniodawców, czyli przychodni i personelu realizującego umowy z NFZ. Dla pacjentów mają znaczenie pośrednie: pokazują, które świadczenia Fundusz finansuje i jak mocno zachęca placówki do ich realizowania.
Świadczenie w POZ | Wycena NFZ |
|---|---|
Świadczenia lekarza POZ – stawka kapitacyjna | 226,08 zł |
Świadczenia lekarza POZ z certyfikatem akredytacyjnym | 228,36 zł |
Porada lekarza POZ w profilaktyce ChUK | 143,90 zł |
Test antygenowy SARS-CoV-2/grypa A+B/RSV | 40,04 zł |
Szczepienie HPV w POZ | 35,04 zł |
Szczepienie HPV w placówce szkolnej | 87,07 zł |
Bilans zdrowia osoby dorosłej 20–59 lat | 341,25 zł |
Bilans zdrowia osoby dorosłej 60 plus | 366,45 zł |
Porada kompleksowa w opiece koordynowanej | 227,48 zł |
Dodatek motywacyjny dla POZ w opiece koordynowanej | do 9000 zł miesięcznie |
Terminy i harmonogram zmian w POZ
Wszystkie zmiany wynikające z zarządzenia nr 48/2026/DSOZ weszły w życie z dniem następującym po dniu podpisania, czyli de facto obowiązują dla świadczeń udzielanych od 1 maja 2026 roku. Przychodnie mają obowiązek dostosowania swoich systemów informatycznych do nowych kodów sprawozdawczych (np. kod 5.01.00.0000281 dla testów HIV).
Podstawa prawna
- Zarządzenie Nr 48/2026/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 30 kwietnia 2026 r.
- Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461 z późn. zm.)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu