Depresja, zaburzenia lękowe czy wypalenie zawodowe to nie tylko prywatny problem pracownika, ale stan, który prawo pracy bierze pod uwagę. Niewielu zatrudnionych zdaje sobie sprawę, że wystarczy jeden dokument, żeby zyskać dodatkowy czas na regenerację w ciągu dnia – w pełni płatny i wliczany do czasu pracy. Sprawdź, czy spełniasz warunek, o którym większość milczy.
To nie jest dobra wola pracodawcy. Masz prawo do dodatkowej przerwy
Coraz więcej mówi się o zdrowiu psychicznym w miejscu pracy, ale w praktyce niewielu pracowników zdaje sobie sprawę, że w przepisach istnieje rozwiązanie, które może realnie odciążyć osoby zmagające się z takimi trudnościami jak depresja czy zaburzenia lękowe. Chodzi o dodatkową, 15-minutową przerwę w ciągu dnia pracy. Co ważne – nie jest ona przyznawana z dobrej woli pracodawcy - w określonych przypadkach wynika ona wprost z przepisów i – co równie ważne - jest wliczana do czasu pracy.
Kwadrans, który ratuje dzień pracownika. Dlaczego warto z niego korzystać w pracy?
Dla wielu osób zmagających się z problemami psychicznymi nawet krótka przerwa w wykonywaniu obowiązków służbowych może mieć ogromne znaczenie dla samopoczucia. Dodatkowe 15 minut w trakcie wykonywania obowiązków daje możliwość wyciszenia się, obniżenia poziomu stresu, a czasem po prostu zebrania myśli. Z punktu widzenia pracodawcy poprawa samopoczucia pracownika ma istotne znaczenie – przekłada się na jego większą efektywność w pracy. Co więcej, zatrudniony, który ma przestrzeń na regenerację, rzadziej sięga po zwolnienia lekarskie (L4) oraz jest mniej narażony na przeciążenie i wypalenie zawodowe.
Nie wszyscy wiedzą, że mogą z tego skorzystać
Mimo że przepisy obowiązują od lat, świadomość tego uprawnienia jest wciąż niska. W praktyce wiele osób, które mogłyby korzystać z dodatkowej przerwy, nie ma okazji z niej skorzystać – często z braku wiedzy, obawy przed reakcją pracodawcy i otoczenia. Jest to zrozumiałe – nikt nie chce być narażony na ostracyzm w miejscu pracy.
Jeden dokument otwiera drzwi. Bez niego pracownik nie dostanie dodatkowej przerwy w pracy
Dodatkowa przerwa nie przysługuje jednak automatycznie każdemu pracownikowi, u którego zdiagnozowano chorobę psychiczną. Kluczowe jest spełnienie formalnego wymogu – posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności. To właśnie ten dokument otwiera pracownikom drogę do skorzystania z dodatkowych uprawnień wynikających z przepisów, w tym 15-minutowej przerwy wliczanej do czasu pracy.
Podstawa prawna
Osoba niepełnosprawna ma prawo do dodatkowej przerwy w pracy na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek. Czas przerwy wynosi 15 minut i jest wliczany do czasu pracy (art. 17 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych).
Kiedy pracownik ma prawo do przerwy? Wyjaśniamy stopnie niepełnosprawności
Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, na koniec 2024 roku w Polsce ważne orzeczenie o niepełnosprawności lub jej stopniu posiadało około 3,9 mln osób. To aż 10,5% całej populacji kraju. System orzekania dzieli niepełnosprawność na trzy podstawowe stopnie: lekki, umiarkowany oraz znaczny – każdy z nich oznacza inne ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu i inne uprawnienia.
Lekki stopień niepełnosprawności. Co warto o nim wiedzieć?
Najniższy w skali stopień oznacza, że stan zdrowia powoduje obniżenie sprawności w porównaniu do osób w pełni zdrowych, jednak nie wyklucza to całkowicie aktywności zawodowej. Ograniczenia mogą dotyczyć tempa pracy, wydolności czy zakresu wykonywanych obowiązków. O przywilejach osób z lekkim stopniem niepełnosprawności można przeczytać TUTAJ.
Kiedy potrzebna jest pomoc innych? Kluczowe cechy stopnia umiarkowanego
Osoby zaliczone do umiarkowanego stopnia to te, u których występuje naruszenie sprawności organizmu w stopniu utrudniającym pracę i codzienne funkcjonowanie. Mogą one być całkowicie niezdolne do pracy albo zdolne do jej wykonywania wyłącznie w warunkach pracy chronionej. Często wymagają też częściowej lub okresowej pomocy innych osób w pełnieniu ról społecznych. O ulgach, świadczeniach i przywilejach, jakie należą się osobom z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności można przeczytać TUTAJ.
Znaczny stopień niepełnosprawności. Kiedy praca wymaga specjalnych warunków?
To najwyższy poziom orzeczenia, wskazujący na poważne zaburzenia sprawności organizmu. W praktyce wiąże się on z istotnym ograniczeniem samodzielności – zarówno w życiu codziennym, jak i zawodowym. Osoby z takim orzeczeniem często nie są zdolne do pracy lub mogą ją wykonywać jedynie w ściśle dostosowanych warunkach, przy jednoczesnej potrzebie stałego wsparcia lub opieki. O tym, co należy się osobom ze znacznym stopniem niepełnosprawności piszemy TUTAJ.
Niewidzialne choroby, realne wsparcie. Dlaczego warto zawalczyć o swoje?
Choć temat zdrowia psychicznego nadal bywa trudny, przepisy jasno pokazują, że system prawny uwzględnia potrzeby osób zmagających się z różnymi schorzeniami – także tymi niewidocznymi na pierwszy rzut oka. Dodatkowa przerwa to niewielki przywilej na papierze, ale dla wielu pracowników może oznaczać realną ulgę i większy komfort funkcjonowania w pracy. Wystarczy uzyskać orzeczenie o niepełnosprawności.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu