Kontrole zwolnień lekarskich mają się zmienić już od kwietnia 2026 r. Po wizycie kontrolera powstanie oficjalny raport, w którym znajdą się m.in. dokładna godzina kontroli, dane osoby przebywającej na L4 oraz informacje o lekarzu wystawiającym zwolnienie. W projekcie rozporządzenia opublikowano już wzór takiego dokumentu.
Nowe przepisy są elementem szerszej reformy systemu zwolnień lekarskich i kontroli zasiłków chorobowych. Ich celem jest uporządkowanie procedur i doprecyzowanie sposobu dokumentowania kontroli pracowników przebywających na L4.
Kontrole L4 od 2026 roku będą bardziej formalne. Rząd wprowadza nowe dokumenty
Projekt rozporządzenia przygotowany przez resort pracy określa wzory dwóch dokumentów używanych przy kontrolach zwolnień lekarskich:
- Upoważnienia do przeprowadzenia kontroli.
- Protokołu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnienia lekarskiego.
W praktyce oznacza to, że każda kontrola ma być potwierdzona oficjalnym dokumentem sporządzanym według jednolitego wzoru. Rozporządzenie wykonuje przepisy ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa i ma obowiązywać od 13 kwietnia 2026 r. Kontrola może być przeprowadzona zarówno przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jak i przez pracodawcę będącego płatnikiem składek.
Tak będzie wyglądał raport z kontroli L4. Znamy wzór dokumentu
Najważniejszym dokumentem sporządzanym po kontroli będzie protokół kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnienia lekarskiego. W projekcie rozporządzenia opublikowano jego szczegółowy wzór.
Z dokumentu będzie można odczytać między innymi:
- datę i dokładną godzinę kontroli,
- miejsce jej przeprowadzenia,
- oznaczenie jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych albo płatnika składek
- dane osoby przebywającej na zwolnieniu lekarskim,
- dane kontrolujących wraz z numerami legitymacji,
- okres niezdolności do pracy,
- numer zaświadczenia lekarskiego oraz nazwisko lekarza, który wystawił L4,
- opis ustaleń dokonanych podczas kontroli.
Protokół ma być podpisywany zarówno przez osobę kontrolującą, jak i przez osobę, której zwolnienie było weryfikowane.
Raport z kontroli L4 krok po kroku. Jakie dane wpisze inspektor
Projekt dokumentu przewiduje, że w raporcie pojawią się szczegółowe dane identyfikujące osobę przebywającą na zwolnieniu lekarskim. Chodzi między innymi o:
- imię i nazwisko,
- numer PESEL (lub inne dane identyfikacyjne),
- adres zamieszkania lub pobytu,
- miejsce pracy.
W protokole wpisany będzie także okres zwolnienia lekarskiego lub okres sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Dokument ma również zawierać informacje o zaświadczeniu lekarskim będącym podstawą wypłaty zasiłku chorobowego. Tak szczegółowy zakres danych ma umożliwić jednoznaczne powiązanie kontroli z konkretnym zwolnieniem lekarskim.
Najważniejsza część raportu z kontroli L4. To właśnie zdecyduje o zasiłku
Kluczowym elementem protokołu będzie opis ustaleń dokonanych podczas kontroli. To właśnie w tej części kontrolerzy zapiszą, jakie okoliczności zostały stwierdzone podczas wizyty. W praktyce może chodzić m.in. o ustalenie:
- czy osoba przebywająca na zwolnieniu była obecna w miejscu wskazanym w dokumentacji,
- czy wykonywała pracę zarobkową,
- czy jej zachowanie było zgodne z celem zwolnienia lekarskiego.
Opis ustaleń jest szczególnie istotny, ponieważ może stanowić podstawę do dalszych decyzji dotyczących prawa do zasiłku chorobowego.
Nie zgadzasz się z raportem z kontroli L4? Masz 7 dni na sprzeciw
Projekt przewiduje również procedurę zgłaszania zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole. Osoba kontrolowana będzie mogła w ciągu 7 dni od otrzymania protokołu zgłosić zastrzeżenia do jego treści oraz przedstawić dowody potwierdzające swoje stanowisko. W dokumencie znajdzie się także miejsce na podpis osoby kontrolowanej. Jeśli odmówi ona podpisania protokołu, kontroler odnotuje ten fakt w raporcie.
To część większej reformy L4. ZUS dostaje nowe uprawnienia kontrolne
Wprowadzenie nowych dokumentów do kontroli L4 jest częścią większych zmian w systemie zwolnień lekarskich. Nowelizacja przepisów wzmacnia uprawnienia kontrolne ZUS, doprecyzowuje pojęcia pracy zarobkowej i aktywności niezgodnej z celem zwolnienia oraz rozszerza możliwość weryfikowania zwolnień wystawianych na opiekę nad chorym członkiem rodziny. W praktyce oznacza to większą formalizację kontroli oraz bardziej szczegółowe dokumentowanie ich przebiegu. Więcej na ten temat piszemy w artykule: Rewolucja w kontrolach L4 od 13 kwietnia. ZUS zyskał nowe uprawnienia wobec chorych.
Najczęstsze pytania o kontrolę L4 - FAQ
Czy kontrola L4 zawsze kończy się sporządzeniem raportu?
Zgodnie z projektem rozporządzenia kontrola ma być dokumentowana protokołem sporządzanym według jednolitego wzoru.
Kto może przeprowadzić kontrolę zwolnienia lekarskiego?
Kontrolę mogą przeprowadzić zarówno pracownicy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jak i pracodawcy będący płatnikami składek.
Czy można nie podpisać protokołu kontroli zwolnienia lekarskiego?
Tak. W przypadku odmowy podpisu kontroler odnotuje ten fakt w dokumencie.
Ile czasu jest na zgłoszenie zastrzeżeń do raportu z kontroli L4?
Osoba kontrolowana ma 7 dni na zgłoszenie zastrzeżeń oraz przedstawienie dowodów potwierdzających jej stanowisko.
Podstawa prawna
- Projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wzoru upoważnienia do przeprowadzenia kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy i wzoru protokołu tej kontroli.
- Ustawa z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
- Ustawa z 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu