Nadchodzą duże zmiany w organizacji pracy polskich szpitali. Od 1 lipca 2026 roku lekarze i pielęgniarki nie będą musieli pełnić dyżurów w weekendy na wybranych oddziałach, o ile nie przebywają na nich pacjenci. Resort zdrowia przekonuje, że celem regulacji jest lepsze wykorzystanie ograniczonych zasobów kadrowych, jednak dopiero szczegóły projektu pokazują, w jakich sytuacjach i na jakich zasadach puste oddziały będą mogły pozostać bez personelu.
Resort zdrowia przekonuje, że celem regulacji jest lepsze wykorzystanie ograniczonych zasobów kadrowych w systemie ochrony zdrowia. Dopiero szczegóły projektu pokazują jednak, kiedy taka sytuacja może być dopuszczalna.
Nowe zasady dyżurów w szpitalach od lipca 2026. Lekarz w weekend nie zawsze będzie na oddziale
Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia z 12 marca zmienia zasady realizacji świadczeń gwarantowanych w leczeniu szpitalnym. Kluczowa zmiana dotyczy organizacji opieki medycznej przy hospitalizacji planowej. Zgodnie z proponowanym przepisem świadczeniodawca ma zapewniać całodobową opiekę lekarską oraz pielęgniarską lub położnych od poniedziałku do piątku, z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy.
Jednocześnie pojawia się nowe rozwiązanie organizacyjne. W soboty, niedziele i święta obowiązek obecności personelu medycznego nie będzie wymagany, jeśli na oddziale nie przebywają pacjenci. Nowy przepis ma zostać dodany do § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego.
Kiedy oddział może być bez lekarza? Zmiana dotyczy hospitalizacji planowej
Kluczowe znaczenie ma zakres regulacji. Projekt nie odnosi się do całej działalności szpitali, lecz do świadczeń realizowanych w trybie hospitalizacji planowej. W uzasadnieniu projektu przypomniano, że jest to tryb przyjęcia pacjenta na zabieg lub leczenie, którego termin ustala się wcześniej i który nie wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.
W praktyce oznacza to leczenie zaplanowane z wyprzedzeniem – np. zabiegi operacyjne czy procedury diagnostyczne, które mogą zostać wykonane w określonym terminie. Nowe przepisy nie oznaczają więc, że pacjent przebywający w szpitalu zostanie bez opieki. Warunek zastosowania nowych zasad jest jednoznaczny:
- na oddziale nie może przebywać żaden pacjent,
- oddział musi realizować świadczenia w trybie hospitalizacji planowej.
Czy SOR też może być bez lekarza? Nowe przepisy nie obejmują oddziałów ratunkowych
Projekt rozporządzenia przewiduje wyraźne wyjątki. Nowe zasady nie obejmą oddziałów odpowiedzialnych za przyjmowanie pacjentów w stanach nagłych. Zmiana nie dotyczy m.in.:
- szpitalnych oddziałów ratunkowych (SOR)
- centrów urazowych i centrów urazowych dla dzieci
- jednostek szpitalnych realizujących świadczenia niezbędne dla ratownictwa medycznego w województwie.
Placówki te działają w trybie zwiększonej gotowości i muszą utrzymywać obsadę medyczną również w weekendy i święta. W projekcie odwołano się przy tym do przepisów ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym, które regulują organizację takich jednostek.
Dlaczego rząd zmienia zasady dyżurów w szpitalach. Chodzi o braki kadrowe
W uzasadnieniu projektu wskazano przede wszystkim na problem ograniczonej liczby personelu medycznego. Resort podkreśla, że utrzymywanie w weekend personelu lekarskiego i pielęgniarskiego na oddziałach, na których nie ma pacjentów, jest nieefektywnym wykorzystaniem zasobów kadrowych. Zmiana ma pozwolić szpitalom lepiej planować pracę personelu i kierować go tam, gdzie jest rzeczywiście potrzebny.
Według autorów projektu nowe przepisy mogą przynieść kilka efektów:
- bardziej elastyczną organizację pracy w szpitalach,
- lepsze wykorzystanie dostępnych lekarzy i pielęgniarek,
- zwiększenie dostępności świadczeń zdrowotnych.
W uzasadnieniu wskazano również, że w dniach wolnych personel medyczny może zostać skierowany do obsługi przypadków nagłych lub innych świadczeń wymagających pilnej interwencji.
Nowe przepisy mogą objąć ponad 100 szpitali i 37 mln pacjentów
Z oceny skutków regulacji wynika, że projekt może oddziaływać na 125 świadczeniodawców, którzy realizują 302 umowy na świadczenia hospitalizacji planowej. Zmiana ma też znaczenie systemowe, ponieważ z publicznej opieki zdrowotnej korzysta ponad 37 milionów potencjalnych świadczeniobiorców w Polsce. Jednocześnie autorzy projektu wskazują, że trudno oszacować dokładną skalę wpływu nowych przepisów. Nie wiadomo bowiem, ile weekendów w roku oddziały hospitalizacji planowej pozostają bez pacjentów.
Od kiedy nowe zasady dyżurów w szpitalach? Kluczowa data to 1 lipca 2026
Projekt rozporządzenia przewiduje, że zmiany zaczną obowiązywać 1 lipca 2026 r. Ministerstwo Zdrowia nie planuje przepisów przejściowych. Oznacza to, że po wejściu w życie regulacji szpitale będą mogły od razu stosować nowe zasady organizacji pracy. W uzasadnieniu projektu wskazano, że zmiana ma charakter ułatwienia dla świadczeniodawców, a nie wprowadzenia nowych obowiązków.
FAQ: lekarz w weekend w szpitalu – najważniejsze pytania pacjentów
Czy pacjent w szpitalu może zostać bez lekarza w weekend?
Czy zmiana obejmuje wszystkie oddziały szpitalne?
Czy nowe przepisy obejmą SOR i oddziały ratunkowe?
Od kiedy nowe przepisy mają obowiązywać?
Podstawa prawna
- Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia z 12 marca 2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego
- Art. 31d ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 2025 poz. 1461 z późn. zm.)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz.U. 2023 poz. 870 z późn. zm.)
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu