AI na rynku pracy: młodzi Polacy nie czują się gotowi na zmiany

Konferencję CLAIM Online otworzyła Sylvie De Wever, General Manager Goods, Jobs and Services w OLX Group. Przypomniała, że sztuczna inteligencja już dziś uczestniczy w naszym życiu zawodowym: wyszukuje oferty pracy i pomaga dopracować CV. Zaznaczyła jednak, że trzeba odpowiedzieć na pytanie o granice jej odpowiedzialności. Jej zdaniem sprowadza się ono do zaufania do maszyny.

Wątek rozwinął dr Andreas Merentitis, Chief Data Officer Europe w OLX.
– Wcześniej pytaliśmy, czy AI zmienia rynki pracy. Teraz pytamy, czy rynki pracy są gotowe na tę zmianę – mówił. Jak prognozował, w ciągu 1-5 lat rynek pracy zmieni się mocniej niż w ciągu poprzednich 15. AI ma pomagać nie tylko w szukaniu ofert i przygotowaniach do rozmów kwalifikacyjnych, ale też w negocjacjach i zakupach.

Andreas Merentitis podał też liczby ilustrujące skalę zaangażowania firmy. AI Coach OLX przeprowadza już tysiące rozmów kwalifikacyjnych miesięcznie. Narzędzie jest przydatne zwłaszcza dla pokolenia Z, które szuka pracy w sektorze białych kołnierzyków. Grupa OLX inwestuje w AI od ośmiu lat i wydała na to ponad 200 mln dolarów.

Zmiany z AI są wyzwaniem

Tezy konferencji potwierdza raport „Globalna zmiana, lokalne perspektywy”, który OLX Praca przygotował wraz z SW Research. Dotyczy on młodych ludzi w wieku 18-29 lat z największych miast Polski, Rumunii, Ukrainy, Niemiec i Francji. W Polsce z AI prywatnie korzysta co najmniej kilka razy w miesiącu 93 proc. badanych, a 46 proc. robi to codziennie. Częściej sięgają po nią tylko młodzi Niemcy (57 proc. codziennie). Swoje umiejętności dobrze lub bardzo dobrze ocenia 76 proc. młodych Polaków.

Poczucie gotowości na zmiany na rynku pracy jest znacznie niższe. Przygotowanych czuje się 36 proc. badanych w Polsce, tyle samo co w Rumunii. W Ukrainie odsetek ten wynosi 39 proc., we Francji 44 proc., w Niemczech 47 proc. Zdecydowanie przygotowanych na zmiany jest w Polsce zaledwie 8 proc. młodych, najmniej ze wszystkich badanych krajów. Stąd 40 punktów procentowych różnicy między samooceną umiejętności a gotowością.

Polska jest też krajem, w którym AI i automatyzacja najczęściej wskazywano jako największe zagrożenie dla przyszłości zawodowej. Wybrało je 30 proc. młodych Polaków. Za nimi znalazły się inflacja i koszty życia (26 proc.), niepewność geopolityczna (25 proc.) oraz konkurencja na rynku pracy (23 proc.).

W pozostałych krajach kolejność jest inna. W Niemczech i we Francji prowadzi inflacja (odpowiednio 28 proc. i 27 proc.), w Rumunii zmiany gospodarcze (26 proc.), a w Ukrainie niepewna sytuacja geopolityczna (32 proc.). Prawie połowa młodych Europejczyków, od 43 proc. do 47 proc. w zależności od kraju, rozważała pod wpływem AI zmianę ścieżki zawodowej lub już zmieniła plany. W Polsce to 45 proc., w tym 6 proc. zmieniło plany. Jednocześnie 42 proc. młodych Polaków deklaruje, że AI nie wpływa na ich decyzje zawodowe.

Sztuczna inteligencja w pracy

Polska wyróżnia się mniejszą intensywnością zawodowego wykorzystania AI. Codziennie używa jej w pracy 33 proc. pracujących Polaków, mniej niż w Ukrainie (47 proc.), Niemczech (46 proc.), Rumunii (40 proc.) i Francji (39 proc.). Co najmniej kilka razy w miesiącu korzysta z niej 79 proc. pracujących młodych Polaków, przy 82-90 proc. w pozostałych krajach.

Ważna z perspektywy pracodawców jest kwestia reguł. Poza formalnymi procedurami firmy po narzędzia AI sięga 71 proc. pracujących Polaków, podobnie jak w Niemczech (71 proc.). We Francji to 76 proc., w Ukrainie 78 proc., w Rumunii 66 proc. Brak jasnych zasad nie powstrzymuje więc pracowników przed korzystaniem z nowych narzędzi. Może za to oznaczać, że sami decydują, jak i do czego ich używają.

Wnioski z raportu skomentował Kamil Szabłowski, PR & Communication Manager OLX.
– Chcieliśmy sprawdzić, jak młodzi Europejczycy postrzegają nadchodzące zmiany, czego się obawiają i na ile czują się na nie przygotowani. Raport pozwala spojrzeć szerzej na oczekiwania i obawy młodego pokolenia oraz zobaczyć, jak deklaracje młodych Polaków wypadają na tle innych krajów. To ważny punkt wyjścia do lepszego zrozumienia kandydatów – podkreślił.

W panelu dyskusyjnym podczas konferencji, „Work and leadership reimagined: when AI enters the workforce” głosy były zróżnicowane. Marta Jakowluk, Chief People and Transformation Officer OLX Group, która prowadziła dyskusję, zaczęła od ankiety wśród uczestników konferencji. Zapytała, jak AI wpływa na ich pracę. Odpowiedzi rozłożyły się niemal po połowie: część czuje się bardziej wydajna, część jednocześnie bardziej wydajna i przytłoczona.

Sam Burman z Heidrick & Struggles przyznał, że frustracja wokół technologii narosła w ostatnim roku, ale zadeklarował, że pozostaje optymistą.
– Ludzką rzeczą jest skupianie się na negatywnych wiadomościach – zauważył. Skutki wdrożenia AI dotykają praktycznie każdego obszaru firmy. Ekspert przypomniał, że poprzednie rewolucje technologiczne tworzyły więcej miejsc pracy, a nie mniej, choć nie ma pewności, że tym razem będzie tak samo. Powstaną prawdopodobnie zawody, których dziś nie znamy, a pokolenie obecnych dzieci będzie musiało dostosowywać się do zmian jeszcze szybciej.

Prof. Aleksandra Przegalińska, prorektor Akademii Leona Koźmińskiego ds. innowacji i AI, sprzeciwiła się narracji, że technologia przyspiesza, a ludzie biernie się temu przyglądają.
– Ludzie kontrolują technologię i są za nią odpowiedzialni. Sama technologia jest mniej problematyczna niż debata wokół niej – stwierdziła.
Zwróciła uwagę, że interakcje z AI wpływają już na nasze zachowania. Trzeba więc zdecydować, czy jest ona partnerem do rozmowy, czy powiernikiem. Według niej stąd bierze się przytłoczenie wielu osób wyścigiem w dziedzinie AI. Rynek pracy oceniła jako dość zdrowy, bez większych turbulencji. Główną przyczyną zwolnień są obecnie wstrząsy geopolityczne, nie AI.

OLX Praca: jak przygotować się do rekrutacji w erze AI

Podczas sesji „OLX Jobs: getting people ready for work in the AI era” Michał Malewski, Vice President Jobs & Services Europe w OLX Group, przypomniał, że sześć na dziesięć młodych Europejczyków odczuwa niepokój związany z wpływem AI na ich przyszłość.
– Rozumiemy, dlaczego. Wchodzą na szybko zmieniający się rynek pracy, na którym oczekuje się od nich gotowości, choć nie do końca wiadomo na co – mówił.

Podał także dane o rekrutacji. Na jedno miejsce pracy przypada obecnie 183 aplikacje, a mniej niż 10 proc. kandydatów dostaje zaproszenie na rozmowę. 71 proc. młodych ludzi odczuwa silny stres podczas rekrutacji, a 90 proc. doświadcza „freeze up” podczas rozmowy kwalifikacyjnej. Zdaniem Malewskiego AI może jednak pomagać, zamiast być przedmiotem zmartwień.

Oana Chiru, Director of Product Jobs & Services w OLX Group, opisała narzędzie, które OLX rozwija w tym celu. AI interviewer pomaga przygotować się do rozmowy kwalifikacyjnej, wskazuje elementy do poprawy i optymalizuje CV. Sprawdza też, czy dane stanowisko pasuje do profilu kandydata. Według Chiru 90 proc. użytkowników uznaje to rozwiązanie za przydatne.

Zaufanie do agentów AI w ważnych decyzjach

W panelu „High-stakes transactions: when AI agents enter the deal”, który poprowadził Andrew Garrihy, Chief Marketing Officer OLX Group, dyskutowano o tym, jak daleko można delegować decyzje agentom AI. Martín Alcalá Rubí, współzałożyciel Zapia, asystenta AI używanego w Ameryce Łacińskiej, podkreślał, że agent ma być bezpieczny i przewidywalny, a jego zadaniem jest pomoc klientowi w dokonaniu jak najlepszego wyboru.

Gertrud Kolb, CTO Scout24, wskazała, że przy kupnie domu czy wynajmie mieszkania AI pomaga dopasować preferencje do wyników wyszukiwania. Ludzie nadal jednak chcą kontaktu z właścicielem i zobaczenia nieruchomości na własne oczy. Joana de Quintanilha z Forrestera zdefiniowała zaufanie jako oczekiwanie pozytywnego efektu współpracy. Ludzie mają ograniczone zaufanie do AI i dostarczanych przez nią informacji. Wszystkich łączy pytanie, jakie działania są gotowi jej delegować.

Badanie SW Research zostało przygotowane na zlecenie OLX Praca, metodą CAWI, w październiku 2026 r. Objęło osoby w wieku 1829 lat z miast i aglomeracji liczących co najmniej 200 tys. mieszkańców w Polsce, Rumunii, Ukrainie, Niemczech i Francji. W każdym kraju przebadano 300 osób, łącznie 1500.

Michał Perzyński