Ponad miesiąc po tym, jak Ministerstwo Finansów ograniczyło obowiązki związane z systemem SENT dla branży odzieżowej i obuwniczej, kontrowersje wokół nowych przepisów nie wygasają. Choć resort przekonuje, że celem zmian była walka z szarą strefą i nadużyciami podatkowymi, przedsiębiorcy oraz część ekspertów wskazują, że w praktyce system najmocniej dotknął legalnie działające małe firmy.
System SENT, dotychczas wykorzystywany głównie do monitorowania przewozu tzw. towarów wrażliwych, objął odzież i obuwie 17 marca 2026 r. Obowiązek zgłoszenia pojawiał się już przy transporcie 10 kg odzieży lub 20 par obuwia. Przedsiębiorcy musieli rejestrować przewozy w systemie PUESC, przekazywać numery referencyjne przewoźnikom, korzystać z lokalizacji GPS oraz potwierdzać odbiór towaru. Za naruszenie obowiązków przewidziano wysokie sankcje administracyjne, które w określonych przypadkach mogły sięgać 46 proc. wartości przewożonego towaru, nie mniej niż 20 tys. zł.
Krytyka ze strony MŚP
Wątpliwości budzą jednak efekty działania systemu. Według danych przedstawionych przez Ministerstwo Finansów, w pierwszych czterech tygodniach funkcjonowania SENT dla odzieży i obuwia odnotowano około 55 tys. zgłoszeń przewozów, przeprowadzono 653 kontrole i wykryto 86 nieprawidłowości. Dane wskazują, że nieprawidłowości stwierdzono w relatywnie niewielkiej części skontrolowanych przewozów, podczas gdy koszty dostosowania do nowych obowiązków poniosła cała branża.
Najwięcej zastrzeżeń zgłaszali drobni przedsiębiorcy prowadzący handel targowiskowy oraz właściciele niewielkich firm rodzinnych. Krytykowali oni konieczność każdorazowego ważenia towaru, prowadzenia dodatkowej dokumentacji i monitorowania przewozów. W ich ocenie, przepisy zostały stworzone z myślą o zwalczaniu dużych nadużyć importowych, ale w praktyce objęły przede wszystkim najmniejsze podmioty, które nie dysponują rozbudowanym zapleczem administracyjnym.
Po protestach przedsiębiorców, interwencji Rzecznika MŚP oraz analizie danych zgromadzonych w systemie SENT Ministerstwo Finansów zdecydowało się ograniczyć wymogi zgłoszeniowe dla branży odzieżowej i obuwniczej. W komunikacie z 19 czerwca resort poinformował, że z obowiązku raportowania wyłączono m.in. sprzedaż krajową, eksport oraz większość dostaw wewnątrzwspólnotowych, pozostawiając obowiązek monitorowania przede wszystkim dla importu, tranzytu oraz przewozów uznanych za najbardziej narażone na nieprawidłowości podatkowe. Jednocześnie podniesiono progi zgłoszeniowe z 10 do 31,5 kg dla odzieży oraz z 20 do 64 sztuk w przypadku obuwia.
Wylewanie dziecka z kąpielą
Ministerstwo Finansów podkreśla, że zmiany są efektem analizy funkcjonowania systemu oraz dialogu z przedstawicielami branży. Zdaniem krytyków, ograniczenie obowiązków potwierdza jednak, że pierwotne przepisy miały zbyt szeroki zakres i objęły znacznie więcej przedsiębiorców, niż było to konieczne do realizacji celu fiskalnego.
Mimo czerwcowego złagodzenia regulacji, spór pozostaje nierozstrzygnięty. Przedsiębiorcy zwracają uwagę, że nadal obowiązują wysokie sankcje za naruszenie przepisów, a firmy ukarane w okresie od marca do czerwca nie doczekały się żadnej formy rekompensaty. W efekcie dyskusja o SENT coraz częściej wykracza poza kwestie podatkowe i dotyczy granic państwowej kontroli oraz pytania, czy walka z nadużyciami może uzasadniać nakładanie tak daleko idących obowiązków na wszystkich przedsiębiorców uczestniczących w obrocie towarami.
Zdaniem przeciwników systemu, właśnie to pytanie pozostaje dziś najważniejsze. Podobne wątpliwości pojawiały się również podczas dyskusji o rozszerzaniu SENT na kolejne grupy towarów. Powszechnie wyrażana i akcentowana jest w niej potrzeba zachowania równowagi między skutecznością kontroli a ograniczaniem obciążeń administracyjnych dla legalnie działających firm.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu