Na dziecko mające obywatelstwo polskie i stale zamieszkujące w kraju przysługuj świadczenia rodzinne – nawet jeżeli wnioskujący o nie rodzic jest cudzoziemcem i nie spełnia warunków ustawowych do ich uzyskania. Tak wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, który ostatecznie odmówił odpowiedzi na pytanie prawne skierowane przez Rzecznika Praw Dziecka.
RPD wnosił o odpowiedź, czy w przypadku cudzoziemców wnioskujących o świadczenie rodzinne na rzecz dziecka posiadającego obywatelstwo polskie, ich status ma przesądzać o odmowie jego przyznania. Problem miał polegać – według RPD – na rozbieżnościach w wykładni art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczących osób wnioskujących o takie wsparcie, ale niespełniających warunków wskazanych w tym przepisie.
Świadczenia rodzinne dla dzieci cudzoziemców: różne orzecznictwo sądów
W kilku orzeczeniach wojewódzkich sądów administracyjnych pojawiła się bowiem teza, zgodnie z którą kwestia polskiego obywatelstwa dziecka nie ma bezpośredniego wpływu na prawo do świadczeń rodzinnych, a liczy się bardziej to, czy cudzoziemiec-rodzic spełnia warunki ustawowe do uzyskania tych świadczeń. Z kolei inne rozstrzygnięcia wskazywały, że w sytuacji gdy dziecko ma polskie obywatelstwo i mieszka w kraju, to powinno mieć prawo do takiego wsparcia, nawet gdy cudzoziemski rodzic nie spełnia warunków ustawowych, by ubiegać się o nie.
Utrwalona linia orzecznicza
NSA obradując w składzie 7. sędziów odmówił jednak udzielenia odpowiedzi w formie uchwały stwierdzając, że w istocie rozbieżność, o której wspominał RPD w uzasadnieniu pytania prawnego w praktyce nie istnieje. Przeciwnie, utrwala się linia orzecznicza, wskazująca na możliwość przyznawania także cudzoziemcom-rodzicom dzieci-obywateli polskich zamieszkujących stale w Polsce świadczeń rodzinnych pomimo niespełniania przez nich warunków ustawowych.
– Za ścisłą, literalną wykładnią art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych opowiedziały się wprawdzie sądy administracyjne w kilku sprawach przedstawionych w uzasadnieniu wniosku RPD, ale, poza jednym wyjątkiem, te orzeczenia zostały uchylone przez NSA w wyniku złożonych skarg kasacyjnych. To jedno orzeczenie nie było zresztą poddane kontroli instancyjnej przez NSA. Mamy więc sytuację, w której w obrocie prawnym jest tylko jeden wyrok, który nie bierze pod uwagę kwestii obywatelstwa dziecka przy ustalaniu uprawnienia do świadczenia rodzinnego. W istocie nie mamy więc do czynienia z rozbieżnością wykładni, gdyż, biorąc pod uwagę dotychczasowe rozstrzygnięcia, zarysowała się tutaj spójna linia orzecznicza. Z tych powodów NSA stwierdza, że zachodzi postawa do odmowy udzielenia odpowiedzi na pytanie prawne – powiedział sędzia przewodniczący Jerzy Siegień.
Postanowienie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 marca 2026 r., syg. I OPS 2/25
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu