Służby podjęły ponad 150 kg śniętych ryb z VI sekcji Kanału Gliwickiego, a RZGW w Gliwicach wprowadził nadzwyczajne środki ostrożności ze względu na intensywny zakwit toksycznej złotej algi. Zagrożenie przypomina tragiczne wydarzenia na Odrze z 2022 roku, zmuszając Wody Polskie do patrolowania terenu, wstrzymania przepływu wody i przygotowania chemicznych metod neutralizacji glonu.
Awarie i śnięte ryby w Kanale Gliwickim
Ponad 150 kg śniętych ryb wyłowiono w niedzielę z VI sekcji Kanału Gliwickiego w ramach działań związanych z obecnością w wodzie tzw. złotej algi - podały Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gliwicach. W sekcjach V i VI kanału już w ostatnich dniach uniemożliwiono przepływ wody.
Jak wynika z niedzielnego komunikatu gliwickiego RZGW, od paru dni trwają tam działania związane z obecnością glonów prymnesium parvum (złotej algi) m.in. w VI sekcji Kanału Gliwickiego. Ich zakwit może toksycznie oddziaływać na inne organizmy wodne.
Patrole kontrolne oraz wstrzymanie śluzowania
Z uwagi na stwierdzoną obecność prymnesium parvum i wystąpienie śniecia ryb w VI sekcji Kanału Gliwickiego Wody Polskie prowadzą patrole kontrolne od strony wody i lądu – na długości całego Kanału Gliwickiego, ze szczególnym uwzględnieniem IV, V i VI sekcji oraz z lądu na terenie zbiornika Dzierżno Duże.
„W ich toku w godzinach porannych w dniu 16 sierpnia br. pracownicy podjęli z wody VI sekcji Kanału Gliwickiego ok. 157 kg śniętych ryb” - podano w niedzielnym komunikacie RZGW (dzień wcześniej w VI sekcji wyłowiono ok. 22 kg ryb).
Ponadto zadeklarowano: zabezpieczenie w zasobach Wód Polskich w Gliwicach sprzętu pod kątem czynności innych służb od strony wody i przekazywanie informacji o nieprawidłowościach właściwym instytucjom m.in: WIOŚ, WIW/PIW, KZGW, PZW, PSP, a także służbom zarządzania kryzysowego wojewodów i na poziomie gmin oraz powiatów.
RZGW zapewnił o wdrożeniu rekomendacji Międzyresortowego Zespołu ds. Odry, których celem jest ograniczenie ryzyka zakwitu złotej algi. Wśród nich jest wtrzymanie przepływu wód w dół w sekcjach V i VI Kanału Gliwickiego, w tym wstrzymanie do odwołania śluzowania na śluzach Łabędy i Dzierżno.
Ponadto Wody Polskie w Gliwicach zasygnalizowały gotowość do dalszych działań terenowych i bieżący kontakt właściwych komórek organizacyjnych ze służbami zarządzania kryzysowego, w tym ich uczestnictwo w posiedzeniach Międzyresortowego Zespołu ds. Odry.
Toksyczność złotej algi i eksperyment na Kłodnicy
Prymnesium parvum to glon, którego zakwity są toksyczne. Naukowcy uznali zakwit tego fitoplanktonu za bezpośrednią przyczynę katastrofy ekologicznej na Odrze w 2022 r., kiedy doszło do masowego śnięcia ryb, małży, ślimaków i innych organizmów skrzelodysznych. Doprowadził on również do masowego śnięcia w zbiorniku Dzierżno Duże w 2024 r.
O zwiększonym stężeniu złotej algi w Kanale Gliwickim służby informują od kilku dni. Wojewoda śląski Marek Wójcik już wcześniej zapowiedział, że służby są gotowe, aby w razie konieczności użyć nadtlenku wodoru (H2O2), który skutecznie zwalcza złotą algę.
W 2024 r. na Kłodnicy przeprowadzono eksperyment neutralizacji złotej algi przy użyciu nadtlenku wodoru. Według raportu Instytutu Ochrony Środowiska - Państwowego Instytutu Badawczego spowodował on spadek liczebności złotej algi o ponad 90 proc.
Naukowcy nie odnotowali negatywnego wpływu tlenku wodoru - stosowanego w odpowiednim stężeniu - na florę i faunę rzeki.
Przyczyny zakwitu i problem zasolenia wód kopalnianych
Rozwojowi złotej algi w Kanale Gliwickim sprzyja połączenie kilku czynników. To m.in. stagnacja wód, ich nagrzewanie podczas upałów oraz wysoki poziom zasolenia.
Najwyższa Izba Kontroli w 2025 r. wykazała, że w latach 2020-23 kopalnie z terenu woj. śląskiego i małopolskiego wprowadzały do dorzecza Odry i Wisły średnio 183 mln metrów sześciennych wód dołowych rocznie. Oszacowano, że to około 1,5 mln ton soli (chlorków i siarczanów) rocznie.
W kontrolowanym okresie średnie zasolenie wód wprowadzanych do rzek przez kopalnie wynosiło 8 promili i było wyższe niż w Morzu Bałtyckim (ok. 7 promili), a w niektórych próbkach wyższe niż zasolenie wód oceanicznych (ok. 35 promili) lub Morza Śródziemnego (ok. 39 promili).
Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi nabór na pilotaż innowacyjnych technologii odsalania wód kopalnianych. Testy przemysłowe mają odbyć się na wodach jednej ze spółek górniczych z woj. śląskiego. W 2026 r. MKiŚ poprzez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zamierza przeznaczyć na ten cel ok. 68 mln zł.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu