Służba cywilna

Od lipca 2013 r. w urzędach wojewódzkich powinny już działać centra usług wspólnych. Miały się zająć m.in. obsługą finansowo-księgową, kadrową, zamówieniami publicznymi dla różnych jednostek administracji zespolonej. Część instytucji, np. kuratoria, inspekcja handlowa, farmaceutyczna, weterynaryjna, ochrony środowiska, nadzoru budowlanego czy transportu drogowego miały zostać zlikwidowane.

Zatrudnienie urzędnika samorządowego nie może odbywać się według uznania kierownika jednostki. Na taką dowolność może sobie pozwolić tylko szef prywatnej firmy, choć i on też musi stworzyć jakieś własne zasady kreowania polityki kadrowej, bo inaczej się pogubi.

Administracja publiczna pęcznieje. Najwięcej etatów dla urzędników przybyło w gminach i miastach na prawach powiatu. Tam liczba etatów wzrosła o prawie 7 tys. Tak wynika z najnowszych danych GUS.

Sekretarz powiatu, który formalnie nie należy do partii, ale kandyduje z jej listy, może liczyć się ze stratą stanowiska. Jego przełożony może uznać, że oznacza to utratę zaufania.

Lubimy narzekać na armię urzędników zatrudnionych w administracji publicznej. Że jak upadał socjalizm, to było ich tylko 150 tys., a teraz jest 450 tys. Że na faksy, podróże służbowe, ksero i prowizje bankowe wydają rocznie 5 mld zł. Bo Polacy lubią narzekać. Ale jak jest jakiś problem, od razu mówią – niech rząd to rozwiąże.

O tym, czy jest zapotrzebowanie, przekonamy się za rok, bo wtedy obecny rocznik opuści szkołę. Chciałbym, żeby byli wtedy oczekiwani w urzędach jako wartościowi kandydaci do pracy - mówi Jan Pastwa, dyrektor Krajowej Szkoły Administracji Publicznej.

Urzędnicy administracji centralnej najczęściej dorabiają na uczelniach, a także na szkoleniach. Dla firm to dodatkowa reklama, jeśli prowadzi je dyrektor departamentu określonego ministerstwa. Zarobki prelegentów z tego źródła wahają się między 5 a 10 tys. zł.

Irena Lipowicz, rzecznik praw obywatelskich (RPO), po raz kolejny zwróciła się do premiera z prośbą o zmianę przepisów, które przewidują zwiększenie rekompensaty dla urzędników za nadgodziny. Mimo iż premier zapewnia za każdym razem, że problem zostanie rozwiązany, wciąż nie są konsultowane nawet założenia do projektów zmian kwestionowanych przepisów.

Wzrosła liczba uprawomocnionych kar dla urzędników. Prawie co drugie postępowanie wyjaśniające okazuje się jednak bezzasadne.

Ma być jak w firmach. Urzędnicy szkoleni, motywowani, uprzejmi. Słyszymy o tym od lat. Powoli zaczynamy to widzieć.

Pracowniczy urzędów nie dość, że nie otrzymują za ponadwymiarową pracę dodatkowej rekompensaty, to jeszcze co druga ekstra wykazywana przez nich nadgodzina nie została rozliczona w ubiegłym roku. Nadmiar obowiązków i braki kadrowe to główne przyczyny ich wydłużonej pracy.

Osoby zatrudnione w administracji publicznej najczęściej zamiast premii otrzymują nagrody. W efekcie dodatkowe bonusy mają formę powszechną i demotywującą. Podobnie było w Sejmie.

Rząd ponownie próbuje szukać oszczędności w administracji. Planowane są zmiany w systemie wynagradzania. Jacek Cichocki, nowy szef kancelarii premiera, w najbliższym czasie ma zapoznać się z pomysłami na zmiany w wynagradzaniu i zatrudnianiu urzędników. Propozycje przedstawi mu szef służby cywilnej. Jak ustalił DGP, w kancelarii premiera powstał już specjalny Zespół ds. Oszczędności w Administracji.

Kryteria oceny okresowej urzędników są sformalizowane i czasochłonne. Dlatego przełożeni wystawiają pracownikom średnie noty, aby uniknąć dodatkowej pracy. W przypadku tych najwyższych i najniższych muszą pisać uzasadnienie.

Szefowie urzędów nie umieją prawidłowo zwalniać urzędników. W 2012 r. nie dość, że tylko pojedynczym pracownikom zatrudnionym w administracji rządowej wręczano wypowiedzenia, to ci, którzy odwołują się do sądu, najczęściej otrzymują odszkodowanie i są przywracani do pracy.

Szef służby cywilnej proponuje dwa warianty funkcjonowania Krajowej Szkoły Administracji Publicznej. Żaden z nich nie zakłada jej likwidacji.