Gospodarowanie odpadami na niezamieszkanych nieruchomościach. O co urzędnicy pytają na szkoleniach?

Wyłączenie z systemu

Zgodnie z art. 3 ust. 2 u.c.p.g. gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności obejmują systemem gospodarowania odpadami komunalnymi wszystkich właścicieli nieruchomości na swoim terenie. Oznacza to, że wszyscy właściciele nieruchomości niezamieszkanych, na których powstają odpady komunalne, zawsze są objęci gminnym systemem odpadowym. Nie oznacza to jednak, że gmina zawsze musi odbierać od nich odpady komunalne w zamian za uiszczaną przez nich publicznoprawną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Kluczowe jest w tym zakresie podjęcie odpowiedniej uchwały przez radę gminy (radę miasta) oraz zachowanie właściciela konkretnej nieruchomości (o czym szerzej w odpowiedzi na inne pytanie). Jeśli więc rada gminy nie podejmie stosownej uchwały albo pomimo jej podjęcia właściciel nieruchomości wyłączy się z gminnego systemu odbiorowego, wówczas obowiązki właściciela nieruchomości niezamieszkanych w ramach gminnego systemu odpadowego sprowadzają się przede wszystkim do przestrzegania uchwalanego przez radę gminy regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminach oraz samodzielnego zawarcia umowy na odbiór odpadów komunalnych z gminną jednostką organizacyjną lub przedsiębiorcą odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, wpisanym do rejestru działalności regulowanej. Organ wykonawczy gminy ma obowiązek kontrolować posiadanie umowy, jej zgodność z odpowiednimi przepisami oraz posiadanie dowodów uiszczania opłat za te usługi. W przypadku braku realizacji ustawowych obowiązków – wójt (burmistrz, prezydent miasta) zobowiązany jest do zastosowania swoistego wykonania zastępczego w zakresie odbioru odpadów, obciążając właściciela nieruchomości kosztami.

Nieruchomości mieszane

Zgodnie z art. 6c ust. 2 u.c.p.g. rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Ustawa przewiduje, że przedmiotowa uchwała może dotyczyć wszystkich właścicieli nieruchomości lub właścicieli określonych nieruchomości, w szczególności nieruchomości, na których jest prowadzony określony rodzaj działalności. Tym samym rada może objąć gminnym systemem odbiorowym tylko niektóre nieruchomości niezamieszkane. W szczególności dotyczy to możliwości objęcia gminnym systemem odbiorowym części niezamieszkanej tzw. nieruchomości mieszanych. Takie stanowisko słusznie prezentuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska w swoich interpretacjach (por. M. Kiełbus „Nieruchomości mieszane i letniskowe w stanowiskach Ministerstwa”, www.prawodlasamorzadu.pl). W najnowszym orzecznictwie sądów administracyjnych można jednakże spotkać się ze stanowiskiem odmiennym, sprowadzającym się do przyjęcia tezy, że nieruchomości mieszane zawsze – z mocy ustawy – są w całości objęte gminnym systemem odbiorowym. Konsekwencją takiego stanowiska – błędnego w mojej ocenie – byłaby konieczność ustalania przez każdą gminę stawek opłat za pojemnik lub worek o określonej pojemności. Brak tego elementu w dotychczasowych uchwałach mógłby wpływać na ocenę ich legalności.