Kto może w gminie poręczyć kredyt dla stowarzyszenia?

Na początku przypomnijmy, że jednostki samorządu terytorialnego są władne zaciągać zobowiązania nie tylko na własne potrzeby, lecz także w interesie podmiotów trzecich. A poręczenie niewątpliwie jest zaciągnięciem zobowiązania na przyszłość i w interesie kredytobiorcy.

W art. 876 kodeksu cywilnego (dalej: k.c.) postanowiono, że przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się (względem wierzyciela) wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał. Oświadczenie poręczyciela powinno być złożone na piśmie pod rygorem nieważności. Co więcej, zgodnie z art. 877 k.c. można poręczyć za dług przyszły do wysokości z góry oznaczonej. Bezterminowe poręczenie za dług przyszły może być przed powstaniem długu odwołane w każdym czasie. Warto także wspomnieć, że o zakresie zobowiązania poręczyciela rozstrzyga każdoczesny zakres zobowiązania dłużnika. Jednak czynność prawna dokonana przez dłużnika z wierzycielem po udzieleniu poręczenia nie może zwiększyć zobowiązania poręczyciela.

Można ograniczyć odpowiedzialność

W orzecznictwie sądowym akcentuje się, że poręczenie jest umową akcesoryjną w stosunku do umowy pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem. Może obejmować także inne czynności prawne. Poręczyciel zobowiązuje się do spełnienia świadczenia na rzecz wierzyciela w razie niewykonania zobowiązania przez dłużnika. W umowie poręczenia można ograniczyć zakres odpowiedzialności poręczyciela, oznaczając maksymalną wielkość tej odpowiedzialności. Można też wskazać – jak podkreślił Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z 19 grudnia 2019 r. (sygn. akt I ACa 1127/18) – że odpowiada za całość lub część zobowiązania.

Nie ma więc wątpliwości co do tego, że udzielenie poręczenia przez gminę lub inną jednostkę samorządu terytorialnego wiąże się z ryzykiem ekonomicznym dla tej jednostki. W przypadku bowiem problemów kredytobiorcy ze spłatą zobowiązania to właśnie poręczyciel będzie odpowiadał wobec kredytodawcy.