Samorząd terytorialny

- Dzięki reformie finansów ministra Andrzeja Domańskiego i dosypaniu przez rząd Donalda Tuska ok. 24 mld zł rocznie sytuacja finansowa samorządów zmieniła się, ale jeszcze nie adekwatnie do potrzeb. W inwestycjach samorządów kluczową rolę odegrają odblokowane środki z KPO, liczymy też na dynamiczny rozwój partnerstwa publiczno-prywatnego – mówi Jacek Karnowski, wiceminister funduszy i polityki regionalnej, podczas SKF Local Trends 2025.

Budowa pierwszej elektrowni jądrowej, farmy wiatrowe na lądzie i morzu, dynamiczny rozwój fotowoltaiki, modernizacja sieci dystrybucyjnych, gminy niezależne energetycznie, stocznie rosnące dzięki transformacji – Pomorze wyrosło na kluczowy ośrodek rewolucji energetycznej w Europie Środkowej. Podczas Samorządowego Kongresu Finansowego Local Trends rozmawiamy o tym z Mieczysławem Strukiem, marszałkiem województwa pomorskiego.

Województwo wielkopolskie chce być regionem liczącym się w Europie i szanującym jej uniwersalne wartości, świadomym swojego dziedzictwa przyrodniczego i cywilizacyjnego, otwartym na nowe idee i ludzi, silnym nowoczesną gospodarką oraz aspiracjami i wiedzą swoich mieszkańców. Przy tym zrównoważonym, zapewniającym bardzo dobre warunki życia, pracy i wypoczynku na całym obszarze województwa – podkreśla Jacek Bogusławski, Członek Zarządu Województwa Wielkopolskiego, podczas Local Trends 2025.

Kodeks postępowania administracyjnego pozwala na uzupełnienie lub sprostowanie elementów decyzji administracyjnej – ale tylko w ściśle określonym w przepisach zakresie. Organ administracji publicznej może to zrobić na żądanie strony lub z urzędu.

PYTANIE: Rodzice ponoszą koszty produktów spożywczych służących do przygotowania posiłków dla uczniów publicznej szkoły podstawowej. Czy tę opłatę za tzw. wsad do kotła mogą uiszczać bezpośrednio do firmy cateringowej, która wykonuje usługi na rzecz gminy?

PYTANIE. Rada gminy planuje zmianę uchwały o dotacjach oświatowych. W projekcie proponuje regulację, w myśl której w razie niedopłaty dotacji (za rok) gmina przekaże placówkom brakującą różnicę w terminie do 15 lutego albo do 28 lutego. Czy można wprowadzić taki zapis w ramach uchwały?

Po stworzeniu Krajowej Sieci Kardiologicznej i Onkologicznej resort zdrowia chce objąć szybszym i efektywniejszym leczeniem pacjentów z nowotworami krwi. Prace nad Krajową Siecią Hematologiczną nabierają tempa.

Czy w sytuacji, gdy włodarz notorycznie nie rozpoznaje wniosków o dostęp do informacji publicznej i nie odpowiada np. na pytania o zarobkach, może zadziałać wojewoda - podejmując działania nadzorcze na podstawie art. 96 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym? Przepisy nie są jednoznaczne.

Czy rada gminy (lub rada miasta) może zmienić lub zmodyfikować zadanie zaplanowane przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w wieloletniej prognozie finansowej? A jeśli radni wprowadzą zmiany w WPF wbrew woli włodarza - czy może on to zgłosić do regionalnej izby obrachunkowej jako naruszenie?

PYTANIE: Gmina planuje zaciągnięcie jednego długoterminowego zobowiązania zamiast obecnych kilku kredytów, co pozwoli m.in. obniżyć koszty obsługi długu. Nowy kredyt konsolidacyjny nie wpłynie na konto gminy, bo bank spłaci bezpośrednio zadłużenia wobec dotychczasowych kredytodawców. Czy taka operacja wymaga zaplanowania przychodów/rozchodów w budżecie i ustalenia limitu zobowiązań?

Ministerstwo Infrastruktury zdecydowało, że operatorzy lub przewoźnicy publicznego transportu zbiorowego, w tym samorządy w zakresie komunikacji miejskiej, powinni zorganizować na pętlach autobusowych pomieszczenia do spożywania posiłków i toalety o odpowiednim standardzie do końca kwietnia 2026 r. Samorządy domagały się dłuższego terminu.

Gminy zyskały dodatkowe pół roku na sporządzenie planów ogólnych. Zasadą będą terminowe pięcioletnie decyzje WZ, natomiast bezterminowe będą tylko te, które uprawomocnią się przed 1 stycznia 2026 r. Najnowsza korekta reformy planistycznej wydłużyła też obowiązywanie studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz doprecyzowała niejasne przepisy i zlikwidowała luki prawne.

Czy w ramach pomocy rzeczowej dla powiatowego centrum pomocy rodzinie gmina może przekazać pojazdy? Czy wystarczy umowa między centrum a wójtem? Czy w sprawie przekazania pomocy rzeczowej musi wypowiedzieć się rada gminy?

Czy wójt gminy może w trakcie roku zwiększyć poziom rezerwy celowej zaplanowanej w budżecie – np. w sytuacji gdy okaże się, że koszt planowanego zadania przekracza poziom tej rezerwy? Zdaniem Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie – nie jest to możliwe,

PYTANIE: Burmistrz miasta planuje budowę boiska do piłki nożnej, ale dogodny teren jest własnością województwa. Gmina ma środki zewnętrzne i planuje dołożyć własne. Rozmawiamy z władzami województwa na temat możliwości użyczenia działki. Czy konieczna będzie uchwała rady gminy w tej sprawie?