Świadczenie kompensacyjne pozwala nauczycielom na zakończenie kariery przed osiągnięciem 60. lub 65. roku życia. Aby otrzymać wypłatę z ZUS, należy wykazać 30 lat stażu oraz ukończyć wiek, który w 2025 roku wzrośnie do 56 lat dla kobiet i 61 lat dla mężczyzn. Podpowiadamy, jak skutecznie rozwiązać stosunek pracy i udokumentować lata pracy pedagogicznej, by uzyskać to wsparcie.
Świadczenie kompensacyjne to rozwiązanie dedykowane nauczycielom, wychowawcom i pracownikom pedagogicznym, którzy chcą zakończyć karierę zawodową przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego. Stanowi ono rodzaj świadczenia o charakterze okresowym, przysługującego do momentu nabycia prawa do emerytury lub osiągnięcia 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn. Aby jednak ZUS wydał pozytywną decyzję, zainteresowany musi spełnić konkretne wymogi dotyczące wieku, stażu pracy oraz formy rozwiązania stosunku pracy.
Kto może ubiegać się o świadczenie kompensacyjne?
O świadczenie kompensacyjne mogą ubiegać się osoby pracujące w szerokim spektrum placówek, w tym w przedszkolach, szkołach (publicznych i niepublicznych z uprawnieniami publicznych), młodzieżowych ośrodkach wychowawczych czy placówkach kształcenia ustawicznego. Kluczowym warunkiem jest ukończenie określonego wieku, który jest sukcesywnie podnoszony: przykładowo w latach 2025–2026 wynosi on co najmniej 56 lat dla kobiet oraz 61 lat dla mężczyzn. W kolejnych latach progi te będą dalej wzrastać, osiągając docelowo 59 lat dla kobiet i 64 lata dla mężczyzn w latach 2031–2032.
Kolejnym filarem uprawnień jest posiadanie odpowiedniego stażu pracy. Nauczyciel musi wykazać co najmniej 30 lat okresów składkowych i nieskładkowych, z czego minimum 20 lat musi stanowić praca nauczycielska wykonywana w wymiarze przynajmniej połowy obowiązkowego wymiaru zajęć. Co ważne, do tego 20-letniego stażu nie wlicza się okresów niezdolności do pracy, za które pobierano wynagrodzenie chorobowe, zasiłki (chorobowy, macierzyński, opiekuńczy), a także urlopów dla poratowania zdrowia czy urlopów bezpłatnych. Wszystkie te okresy są jednak uwzględniane w ogólnym, 30-letnim stażu ubezpieczeniowym.
Kiedy można ubiegać się o świadczenie kompensacyjne?
Niezbędnym krokiem do uzyskania pieniędzy jest rozwiązanie stosunku pracy. Musi się to stać na wniosek nauczyciela (również za porozumieniem stron) lub w wyniku wygaśnięcia umowy zawartej na czas określony. Prawo do świadczenia przysługuje także w sytuacjach od pedagoga niezależnych, takich jak całkowita lub częściowa likwidacja szkoły czy zmiany organizacyjne uniemożliwiające dalsze zatrudnienie. Ważnym zastrzeżeniem jest konieczność rozwiązania wszystkich stosunków pracy, bez względu na ich charakter, najpóźniej w dniu ustania zatrudnienia na stanowisku nauczyciela.
W jakiej wysokości jest świadczenie kompensacyjne?
Wysokość świadczenia kompensacyjnego oblicza się poprzez podzielenie sumy zwaloryzowanych składek emerytalnych i kapitału początkowego przez średnie dalsze trwanie życia dla osoby w wieku 60 lat. Kwota ta nie może być jednak niższa niż najniższa emerytura. Co istotne, pobieranie „kompensałki” nie obniża podstawy obliczenia przyszłej emerytury powszechnej. Warto jednak pamiętać o zasadach dorabiania: prawo do świadczenia ulega zawieszeniu w przypadku podjęcia pracy w placówkach oświatowych, niezależnie od wysokości zarobków. Wyjątek stanowią obecnie nauczyciele pracujący z uczniami będącymi obywatelami Ukrainy – w ich przypadku do 4 marca 2026 r. prawo do świadczenia nie jest zawieszane.
Źródło: ZUS
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu