Miliardy z KPO na obronność coraz bliżej. Na co pójdą pieniądze dla samorządów i firm?Ministerstwo Funduszy i Rozwoju Regionalnego (MFiRR) przygotowało projekt rozporządzenia, który ma dać podstawę prawną do przyznawania regionalnej pomocy inwestycyjnej z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności (FBiO). Łącznie to ponad 22,5 mld zł wydzielonych z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO).Krzysztof Bałękowski•20 maja 2026
Samorządy łatają dziury w NFZ. Wydały już ponad 750 mln złZamiast realizować ustawowe zadania władze lokalne coraz więcej dopłacają do działalności szpitalnej. Tylko w 2025 r. powiaty przeznaczyły na ten cel ponad 750 mln zł. To efekt braku pieniędzy w systemie i niedoszacowania wycen medycznych.Patrycja Otto•20 maja 2026
Demografia uderzy w samorządy. Gminy muszą szykować się na spadki dochodówPopulacja Polski do 2060 r. spadnie z 37,3 mln do 30,9 mln. Raport BGK wskazuje, że dla 95,6 proc. gmin niekorzystne trendy w demografii oznaczają spadek dochodów z PIT. Samorządy muszą przemyśleć swoje strategie. Miasta powinny zacząć stawiać na "zarządzanie depopulacją", bo nie wszędzie można liczyć na efekty migracji.Renata Oljasz•20 maja 2026
Co z milionowymi karami od TSUE za jakość wody? Jest stanowisko ministerstwaPolska ponad trzy lata spóźniła się z wdrożeniem unijnych przepisów dotyczących jakości wody. Postępowanie w tej sprawie przeciwko Polsce toczy się przed TSUE (sygn. akt C-769/25). Ministerstwo Infrastruktury informuje, czy jest szansa na uniknięcie milionowych kar.Krzysztof Bałękowski•20 maja 2026
Jakość kranówki ma być lepsza. Wójtowie i wodociągi z nowymi obowiązkamiW czwartek wchodzą w życie przepisy dotyczące jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Bezpieczeństwo kranówki będzie się opierać na ocenie ryzyka w całym łańcuchu dostaw. Ma się też zwiększyć dostępność wody.Krzysztof Bałękowski•19 maja 2026
Źle się czuję z tym, że zarabiam więcej od wojewody [WYWIAD]Paweł Cukrowski, dyrektor generalny Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie: Poczekajmy, jak się potoczy cały proces legislacyjny projektu nowelizacji ustawy o służbie cywilnej, bo jest w nim wiele rewolucyjnych rozwiązań, które mogą budzić sprzeciw poszczególnych urzędów. Mam tu na myśli nie tylko przywrócenie konkursów, ale też oddelegowania i coroczne oceny.Artur Radwan•19 maja 2026
Brak publikacji wyroku w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego blokuje opiekunówUrzędnicy negatywnie rozpatrują wnioski o wznowienie postępowania w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego możliwości łączenia go z pracą. Powodem jest brak ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw.Michalina Topolewska•19 maja 2026
ZFŚS w szkole – jak obliczyć odpis dla nauczycieli i pracowników administracjiW szkołach odpis na ZFŚS ustala się według dwóch różnych podstaw prawnych. Dla nauczycieli stosuje się Kartę Nauczyciela, a dla pracowników administracji i obsługi – ustawę o ZFŚS. Wyjaśniamy, jakie kwoty obowiązują w 2026 r. oraz jak prawidłowo obliczyć odpis, aby do 31 maja przekazać na rachunek funduszu co najmniej 75 proc. równowartości naliczonych odpisów i zwiększeń.Magdalena Sobczak•19 maja 2026
Dofinansowanie turnusów rehabilitacyjnych dla osób z niepełnosprawnościami – RPO wskazuje bariery prawne i apeluje o zmianęRzecznik Praw Obywatelskich ostrzega, że osoby z niepełnosprawnościami napotykają na niejasne zasady i błędy proceduralne podczas starania się o dofinansowanie turnusów rehabilitacyjnych z PFRON. Co zawodzi w systemie i z jakich powodów wsparcie nie trafia do wszystkich, którzy mają do niego prawo?Doktor nauk prawnych, adwokat Kinga Piwowarska•19 maja 2026
Klasyfikacja budżetowa 2027: Zamiast uniwersalnego paragrafu do zakupu środków dydaktycznych będą trzy noweOd 2027 r. szkoły i placówki oświatowe nie będą już mogły ujmować wszystkich pomocy dydaktycznych, komputerów i oprogramowania w jednym paragrafie 424. O wyborze właściwego (701, 711 lub 777) zdecyduje ekonomiczny charakter zakupu.Jarosław Jurga•19 maja 2026
Kongres Perły Samorządu 2026: jak zatrudnić sztuczną inteligencję w samorządzieAI na etacie u burmistrza – to już nie tylko futurystyczna wizja. Jak zrobić to efektywnie i legalnie? Jakie zmiany w prawie są potrzebne? To wybrane tematy paneli dyskusyjnych i warsztatów, które odbędą się 15–16 czerwca 2026 r. podczas Kongresu Perły Samorządu w Toruniu.Joanna Pieńczykowska•19 maja 2026
Jak określić wartość umowy wpisywanej do CRU? Wyjaśniamy na przykładachW Centralnym Rejestrze Umów wartość umowy nie zawsze oznacza kwotę faktycznie wydaną. Co do zasady chodzi o kwotę netto określoną w danym kontrakcie. Gdy nie jest ona wskazana - trzeba podać łączną wysokość środków, które jednostka sektora finansów publicznych zamierza przeznaczyć na realizację danego projektu. Przy umowach na czas nieoznaczony uwzględnia się wydatki w pierwszych 48 miesiącach.Michał Walczewski•19 maja 2026
Czy rezerwę kryzysową można przeznaczyć na ekwiwalenty dla strażaków ochotników?Pytanie: Gmina chciałaby wypłacić dodatkową gratyfikację dla aktywnych strażaków ochotniczej straży pożarnej, którzy biorą udział w działaniach ratowniczych. Czy może przeznaczyć na wypłatę ekwiwalentu pieniężnego środki z rezerwy kryzysowej?Marcin Nagórek•19 maja 2026
Gmina musi wypłacić swojej jednostce organizacyjnej należne inkaso, nawet gdy finansuje ją w inny sposóbPytanie: Inkasentem opłat targowych jest w gminie m.in. zakład gospodarki komunalnej (zakład budżetowy). Zgodnie z uchwałą rady gminy stawka za inkaso wynosi 10 proc. zebranych kwot. Zakład jest powiązany finansowo z gminą i otrzymuje dotację z jej budżetu. Czy można zatem odstąpić od wypłacenia mu wynagrodzenia w formie inkasa?Marcin Nagórek•19 maja 2026
Czy przy kalkulacji podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli uwzględnia się inwestycje?Pytanie: Regionalna izba obrachunkowa w trakcie kontroli przeprowadzonej w urzędzie miasta zakwestionowała sposób ustalenia podstawowej kwoty dotacji dla niesamorządowych przedszkoli. Zdaniem RIO przy jej wyliczaniu miasto nieprawidłowo uwzględniło wydatki majątkowe w wysokości 200 tys. zł, które zaplanowało w budżecie na inwestycje w przedszkolu samorządowym. Czy zastrzeżenia RIO są zasadne?Marcin Nagórek•19 maja 2026
Czy brak oświadczenia wstrzymuje kolejną pożyczkę z ZFŚSPracownicy często pytają, czy można otrzymać kolejną pożyczkę mieszkaniową z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych jeszcze przed całkowitą spłatą poprzedniej oraz jakie znaczenie ma brak aktualnego oświadczenia o sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej. Wyjaśniamy, kiedy pracodawca może wstrzymać rozpatrzenie wniosku i dlaczego zasady te warto precyzyjnie uregulować w regulaminie ZFŚS.Magdalena Sobczak•19 maja 2026
Wywiad: Reforma klasyfikacji 2027 to nie tylko zmiana numerów paragrafówPiotr Wieczorek podkreśla, że klasyfikacja budżetowa przestaje być wyłącznie technicznym systemem kodów. Staje się narzędziem, które wspiera analizę i zarządzanie finansami publicznymi. Reforma wpłynie nie tylko na sposób planowania budżetu, lecz także na ewidencję księgową, sprawozdawczość oraz systemy finansowo-księgowe.Magdalena Sobczak•19 maja 2026
Jak gmina powinna rozliczyć w VAT wydatki na wykonanie otworu geotermalnegoGmina (zarejestrowany podatnik VAT czynny) w lutym 2026 r. rozpoczęła realizację projektu, którego celem jest poszukiwanie złóż wód termalnych w celu ich udostępnienia. Firma Y (zarejestrowany podatnik VAT czynny) wykonała w kwietniu prace polegające na przygotowaniu placu do wiercenia. Jak gmina powinna rozliczyć w VAT fakturę od firmy Y za wykonane prace przygotowawcze?Marcin Szymankiewicz•19 maja 2026
Terminy ważne dla sfery budżetowejDo czego należy się przygotować, o czym nie zapominać, co sprawdzić w maju i czerwcu 2026 r.? Podajemy terminy: wpłaty zaliczek na CIT i PIT, zapłaty VAT, wpłat do PPK, wniesienia składek do ZUS, a także z zakresu sprawozdawczości budżetowej. Wskazujemy też, jakie nowe przepisy wchodzą w życie.Marcin Mroziuk•19 maja 2026
Wolna ręka po nieudanym przetargu? Wykonawca bez prawa zaskarżenia praktyki interpretacyjnej UZPPrzy kontrolach doraźnych Urzędu Zamówień Publicznych wykonawca, który kwestionuje przejście zamawiającego na tryb z wolnej ręki, w praktyce nie ma środka zaskarżenia odmowy wszczęcia kontroli. Odmowa nie ma formy decyzji administracyjnej, a zastrzeżenia do wyniku kontroli przysługują zamawiającemu, nie wnioskodawcy. To wzmacnia znaczenie wykładni UZP, bo jej zewnętrzna weryfikacja jest dla rynku trudno dostępna.Włodzimierz Daab•19 maja 2026