Demografia uderzy w samorządy. Gminy muszą szykować się na spadki dochodówPopulacja Polski do 2060 r. spadnie z 37,3 mln do 30,9 mln. Raport BGK wskazuje, że dla 95,6 proc. gmin niekorzystne trendy w demografii oznaczają spadek dochodów z PIT. Samorządy muszą przemyśleć swoje strategie. Miasta powinny zacząć stawiać na "zarządzanie depopulacją", bo nie wszędzie można liczyć na efekty migracji.Renata Oljasz•20 maja 2026
Co z milionowymi karami od TSUE za jakość wody? Jest stanowisko ministerstwaPolska ponad trzy lata spóźniła się z wdrożeniem unijnych przepisów dotyczących jakości wody. Postępowanie w tej sprawie przeciwko Polsce toczy się przed TSUE (sygn. akt C-769/25). Ministerstwo Infrastruktury informuje, czy jest szansa na uniknięcie milionowych kar.Krzysztof Bałękowski•20 maja 2026
Jakość kranówki ma być lepsza. Wójtowie i wodociągi z nowymi obowiązkamiW czwartek wchodzą w życie przepisy dotyczące jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Bezpieczeństwo kranówki będzie się opierać na ocenie ryzyka w całym łańcuchu dostaw. Ma się też zwiększyć dostępność wody.Krzysztof Bałękowski•19 maja 2026
Źle się czuję z tym, że zarabiam więcej od wojewody [WYWIAD]Paweł Cukrowski, dyrektor generalny Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie: Poczekajmy, jak się potoczy cały proces legislacyjny projektu nowelizacji ustawy o służbie cywilnej, bo jest w nim wiele rewolucyjnych rozwiązań, które mogą budzić sprzeciw poszczególnych urzędów. Mam tu na myśli nie tylko przywrócenie konkursów, ale też oddelegowania i coroczne oceny.Artur Radwan•19 maja 2026
Brak publikacji wyroku w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego blokuje opiekunówUrzędnicy negatywnie rozpatrują wnioski o wznowienie postępowania w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego możliwości łączenia go z pracą. Powodem jest brak ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw.Michalina Topolewska•19 maja 2026
ZFŚS w szkole – jak obliczyć odpis dla nauczycieli i pracowników administracjiW szkołach odpis na ZFŚS ustala się według dwóch różnych podstaw prawnych. Dla nauczycieli stosuje się Kartę Nauczyciela, a dla pracowników administracji i obsługi – ustawę o ZFŚS. Wyjaśniamy, jakie kwoty obowiązują w 2026 r. oraz jak prawidłowo obliczyć odpis, aby do 31 maja przekazać na rachunek funduszu co najmniej 75 proc. równowartości naliczonych odpisów i zwiększeń.Magdalena Sobczak•19 maja 2026
Dofinansowanie turnusów rehabilitacyjnych dla osób z niepełnosprawnościami – RPO wskazuje bariery prawne i apeluje o zmianęRzecznik Praw Obywatelskich ostrzega, że osoby z niepełnosprawnościami napotykają na niejasne zasady i błędy proceduralne podczas starania się o dofinansowanie turnusów rehabilitacyjnych z PFRON. Co zawodzi w systemie i z jakich powodów wsparcie nie trafia do wszystkich, którzy mają do niego prawo?Doktor nauk prawnych, adwokat Kinga Piwowarska•19 maja 2026
Klasyfikacja budżetowa 2027: Zamiast uniwersalnego paragrafu do zakupu środków dydaktycznych będą trzy noweOd 2027 r. szkoły i placówki oświatowe nie będą już mogły ujmować wszystkich pomocy dydaktycznych, komputerów i oprogramowania w jednym paragrafie 424. O wyborze właściwego (701, 711 lub 777) zdecyduje ekonomiczny charakter zakupu.Jarosław Jurga•19 maja 2026
Kongres Perły Samorządu 2026: jak zatrudnić sztuczną inteligencję w samorządzieAI na etacie u burmistrza – to już nie tylko futurystyczna wizja. Jak zrobić to efektywnie i legalnie? Jakie zmiany w prawie są potrzebne? To wybrane tematy paneli dyskusyjnych i warsztatów, które odbędą się 15–16 czerwca 2026 r. podczas Kongresu Perły Samorządu w Toruniu.Joanna Pieńczykowska•19 maja 2026
Jak określić wartość umowy wpisywanej do CRU? Wyjaśniamy na przykładachW Centralnym Rejestrze Umów wartość umowy nie zawsze oznacza kwotę faktycznie wydaną. Co do zasady chodzi o kwotę netto określoną w danym kontrakcie. Gdy nie jest ona wskazana - trzeba podać łączną wysokość środków, które jednostka sektora finansów publicznych zamierza przeznaczyć na realizację danego projektu. Przy umowach na czas nieoznaczony uwzględnia się wydatki w pierwszych 48 miesiącach.Michał Walczewski•19 maja 2026
Czy rezerwę kryzysową można przeznaczyć na ekwiwalenty dla strażaków ochotników?Pytanie: Gmina chciałaby wypłacić dodatkową gratyfikację dla aktywnych strażaków ochotniczej straży pożarnej, którzy biorą udział w działaniach ratowniczych. Czy może przeznaczyć na wypłatę ekwiwalentu pieniężnego środki z rezerwy kryzysowej?Marcin Nagórek•19 maja 2026
Gmina musi wypłacić swojej jednostce organizacyjnej należne inkaso, nawet gdy finansuje ją w inny sposóbPytanie: Inkasentem opłat targowych jest w gminie m.in. zakład gospodarki komunalnej (zakład budżetowy). Zgodnie z uchwałą rady gminy stawka za inkaso wynosi 10 proc. zebranych kwot. Zakład jest powiązany finansowo z gminą i otrzymuje dotację z jej budżetu. Czy można zatem odstąpić od wypłacenia mu wynagrodzenia w formie inkasa?Marcin Nagórek•19 maja 2026
Czy przy kalkulacji podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli uwzględnia się inwestycje?Pytanie: Regionalna izba obrachunkowa w trakcie kontroli przeprowadzonej w urzędzie miasta zakwestionowała sposób ustalenia podstawowej kwoty dotacji dla niesamorządowych przedszkoli. Zdaniem RIO przy jej wyliczaniu miasto nieprawidłowo uwzględniło wydatki majątkowe w wysokości 200 tys. zł, które zaplanowało w budżecie na inwestycje w przedszkolu samorządowym. Czy zastrzeżenia RIO są zasadne?Marcin Nagórek•19 maja 2026
Czy brak oświadczenia wstrzymuje kolejną pożyczkę z ZFŚSPracownicy często pytają, czy można otrzymać kolejną pożyczkę mieszkaniową z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych jeszcze przed całkowitą spłatą poprzedniej oraz jakie znaczenie ma brak aktualnego oświadczenia o sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej. Wyjaśniamy, kiedy pracodawca może wstrzymać rozpatrzenie wniosku i dlaczego zasady te warto precyzyjnie uregulować w regulaminie ZFŚS.Magdalena Sobczak•19 maja 2026
Wywiad: Reforma klasyfikacji 2027 to nie tylko zmiana numerów paragrafówPiotr Wieczorek podkreśla, że klasyfikacja budżetowa przestaje być wyłącznie technicznym systemem kodów. Staje się narzędziem, które wspiera analizę i zarządzanie finansami publicznymi. Reforma wpłynie nie tylko na sposób planowania budżetu, lecz także na ewidencję księgową, sprawozdawczość oraz systemy finansowo-księgowe.Magdalena Sobczak•19 maja 2026
Jak gmina powinna rozliczyć w VAT wydatki na wykonanie otworu geotermalnegoGmina (zarejestrowany podatnik VAT czynny) w lutym 2026 r. rozpoczęła realizację projektu, którego celem jest poszukiwanie złóż wód termalnych w celu ich udostępnienia. Firma Y (zarejestrowany podatnik VAT czynny) wykonała w kwietniu prace polegające na przygotowaniu placu do wiercenia. Jak gmina powinna rozliczyć w VAT fakturę od firmy Y za wykonane prace przygotowawcze?Marcin Szymankiewicz•19 maja 2026
Terminy ważne dla sfery budżetowejDo czego należy się przygotować, o czym nie zapominać, co sprawdzić w maju i czerwcu 2026 r.? Podajemy terminy: wpłaty zaliczek na CIT i PIT, zapłaty VAT, wpłat do PPK, wniesienia składek do ZUS, a także z zakresu sprawozdawczości budżetowej. Wskazujemy też, jakie nowe przepisy wchodzą w życie.Marcin Mroziuk•19 maja 2026
Wolna ręka po nieudanym przetargu? Wykonawca bez prawa zaskarżenia praktyki interpretacyjnej UZPPrzy kontrolach doraźnych Urzędu Zamówień Publicznych wykonawca, który kwestionuje przejście zamawiającego na tryb z wolnej ręki, w praktyce nie ma środka zaskarżenia odmowy wszczęcia kontroli. Odmowa nie ma formy decyzji administracyjnej, a zastrzeżenia do wyniku kontroli przysługują zamawiającemu, nie wnioskodawcy. To wzmacnia znaczenie wykładni UZP, bo jej zewnętrzna weryfikacja jest dla rynku trudno dostępna.Włodzimierz Daab•19 maja 2026
Zmiana przepisów dotycząca kart parkingowych budzi obawy o nadużyciaZwiązek Powiatów Polskich alarmuje, że zniesienie obowiązku osobistego składania wniosku o wydanie karty parkingowej może prowadzić do korzystania z niej przez nieuprawnione osoby. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej uspokaja, że ryzyko nadużyć nie wzrośnie.Michalina Topolewska•18 maja 2026
Dofinansowanie kolonii i półkolonii dla dzieci. Kto może dostać zwrot kosztów?Dofinansowanie kolonii, półkolonii, obozów czy zimowisk dla dzieci najczęściej kojarzy się z zakładowym funduszem świadczeń socjalnych, ale w praktyce wiele osób nie wie, kto naprawdę może z niego skorzystać. Kinga Załęcka•18 maja 2026