Wielu polskich emerytów nie zdaje sobie sprawy, że ZUS pozwala na jednoczesne pobieranie więcej niż jednego dodatku finansowego. Najlepszym tego przykładem jest możliwość połączenia dodatku pielęgnacyjnego z ryczałtem energetycznym. Taka kumulacja świadczeń pozwala realnie obniżyć codzienne koszty utrzymania, w tym stale rosnące rachunki za prąd, gaz i ciepło. Kto ma prawo do takiego podwójnego wsparcia i jak skutecznie połączyć te świadczenia?
Kto może pobierać dwa dodatki jednocześnie?
Zasady ZUS są w wielu przypadkach surowe i co do zasady zabraniają łączenia różnych form pomocy o podobnym charakterze. Istnieją jednak wyjątkowe sytuacje, w których prawo stoi po stronie świadczeniobiorcy. Dotyczy to osób, które oprócz osiągnięcia odpowiedniego wieku lub stanu zdrowia, mogą pochwalić się szczególną przeszłością zawodową lub statusem kombatanckim.
Podstawowym elementem tego finansowego zestawienia jest dodatek pielęgnacyjny. To świadczenie, które przysługuje każdemu emerytowi automatycznie z urzędu po ukończeniu 75. roku życia. Może je otrzymać także młodsza osoba pobierająca świadczenie emerytalno-rentowe, jeśli lekarz orzecznik ZUS stwierdzi całkowitą niezdolność do pracy oraz samodzielnej egzystencji. Kwota ta jest co roku waloryzowana i wypłacana co miesiąc bezpośrednio z emeryturą.
Drugim filarem, który można do tego dołożyć, jest ryczałt energetyczny. To świadczenie ma na celu zrekompensowanie kosztów zużycia energii elektrycznej, gazu oraz ciepła. Prawo do jego pobierania mają kombatanci, żołnierze zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudniani w kopalniach, kamieniołomach czy zakładach pozyskiwania uranu, a także wdowy lub wdowcy po tych osobach. Jeśli spełniasz te kryteria i jednocześnie masz odpowiedni wiek lub stan zdrowia, ZUS nie ma prawa odmówić Ci wypłaty obu tych kwot naraz.
Ile można zyskać i jak wylicza się ryczałt?
Warto wiedzieć, że ryczałt energetyczny nie jest stałą kwotą określoną na sztywno w ustawie na wiele lat. Jego wysokość zmienia się co roku i jest ogłaszana przez Szefa Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Wylicza się go na podstawie cen energii dostarczanej przez zakłady energetyczne, co oznacza, że gdy prąd i gaz drożeją, kwota ryczałtu również idzie w górę. Połączenie dodatku pielęgnacyjnego (który po waloryzacji wynosi 366,68 zł) z ryczałtem energetycznym (w kwocie 336,16 zł) daje seniorowi pokaźną kwotę ekstra każdego miesiąca. Łącznie ubezpieczony otrzymuje co miesiąc dodatkowe 702,84 zł. W skali roku oznacza to aż 8 434,08 zł dodatkowego czystego dochodu, który trafia na konto emeryta. Co niezwykle ważne, oba te świadczenia są całkowicie zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne. Pieniądze, które wyliczy ZUS, trafiają do kieszeni seniora w całości, bez żadnych potrąceń.
Jak załatwić formalności w urzędzie? [KROK PO KROKU]
O ile dodatek pielęgnacyjny po ukończeniu 75 lat ZUS przyznaje automatycznie, o tyle o ryczałt energetyczny trzeba wnioskować samodzielnie. Aby sprawnie przejść przez procedurę urzędową, należy zgromadzić następujące dokumenty:
- Wniosek ZUS-ER-DKK-01 - jest to oficjalny formularz o przyznanie ryczałtu energetycznego, który można pobrać w placówce ZUS lub wydrukować z internetu (PUE ZUS).
- Zaświadczenie potwierdzające uprawnienia - dokument wydany przez Urząd do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, potwierdzający status kombatanta lub status wdowy/wdowca po kombatancie.
- Decyzja o pobieraniu emerytury - dokument potwierdzający, że wnioskodawca ma już ustalone prawo do stałego świadczenia z ZUS.
Komplet dokumentów można złożyć osobiście w najbliższym oddziale ZUS, wysłać tradycyjną pocztą lub przesłać elektronicznie za pomocą platformy PUE ZUS. Po wydaniu pozytywnej decyzji, urzędnicy będą dopisywać kwotę ryczałtu do każdej miesięcznej emerytury, co oznacza jeden większy przelew na konto seniora.
FAQ - łączenie dodatku pielęgnacyjnego i ryczałtu energetycznego
Czy każdy emeryt po 75. roku życia może otrzymać ryczałt energetyczny?
Nie. Sam wiek (75 lat) uprawnia wyłącznie do automatycznego otrzymania dodatku pielęgnacyjnego. Aby dołożyć do niego ryczałt energetyczny, trzeba posiadać szczególny status, np. kombatanta, osoby represjonowanej lub wdowy/wdowca po takiej osobie. Wiek emerytalny bez tych uprawnień nie wystarczy.
Ile dokładnie wynoszą oba dodatki w 2026 roku?
Od 1 marca 2026 roku stawki wynoszą:
- Dodatek pielęgnacyjny: 366,68 zł miesięcznie.
- Ryczałt energetyczny: 336,16 zł miesięcznie.
- Razem: 702,84 zł miesięcznie (8 434,08 zł rocznie).
Czy od tych świadczeń muszę zapłacić podatek dochodowy (PIT)?
Nie. Zarówno dodatek pielęgnacyjny, jak i ryczałt energetyczny są całkowicie zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT). Nie potrąca się od nich również składki na ubezpieczenie zdrowotne. Kwoty te ZUS wypłaca w całości (netto).
Jaki jest właściwy formularz do złożenia wniosku o ryczałt?
Właściwym formularzem jest ZUS-ER-DKK-01 (Wniosek o świadczenie w wysokości dodatku kombatanckiego / dodatek kombatancki / dodatek kompensacyjny oraz ryczałt energetyczny). Można go pobrać w placówce ZUS lub złożyć elektronicznie przez platformę PUE ZUS.
Czy wdowa po kombatancie musi mieć 75 lat, aby łączyć te dodatki?
Nie. Jeśli wdowa pobiera emeryturę lub rentę i ma potwierdzone prawo do ryczałtu energetycznego po mężu-kombatancie, otrzyma ryczałt od razu po złożeniu wniosku. Dodatek pielęgnacyjny dojdzie do tego automatycznie, gdy ukończy 75 lat - lub wcześniej, jeśli lekarz orzecznik ZUS stwierdzi u niej całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji.
Co zrobić, jeśli zgubię zaświadczenie z Urzędu do spraw Kombatantów?
W celu uzyskania duplikatu lub nowego zaświadczenia potwierdzającego uprawnienia kombatanckie należy zwrócić się bezpośrednio do Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (UdSKiOR). ZUS nie wyda decyzji o ryczałcie bez tego dokumentu.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu