Od 1 stycznia 2026 roku zmieniły się zasady dostępu do świadczenia wspierającego dla dorosłych osób z niepełnosprawnościami. Program obejmie nową grupę uprawnionych, a jednocześnie wzrosną kwoty wypłat, powiązane z waloryzacją renty socjalnej od marca 2026 r. Oznacza to świadczenia od niespełna 800 zł do ponad 4,3 tys. zł miesięcznie, w zależności od punktacji.
Niższy próg uprawniający do świadczenia
Od 2026 r. prawem do świadczenia wspierającego objęta zostanie szersza grupa osób. Prawo do świadczenia przysługiwać będzie już od 70 punktów w skali potrzeby wsparcia.
Świadczenie wspierające zostało zaprojektowane jako rozwiązanie etapowe. Najpierw objęło osoby z najwyższym poziomem potrzeby wsparcia, potem kolejne grupy. Rok 2026 domyka ten proces – od 1 stycznia do systemu wchodzą osoby z wynikiem 70–77 punktów ustalonym przez wojewódzkie zespoły orzekające.
W praktyce oznacza to, że wsparcie przestaje być zarezerwowane wyłącznie dla osób w najcięższym stanie funkcjonalnym. Po raz pierwszy obejmie także tych, którzy do tej pory „nie mieścili się” w żadnym dużym świadczeniu, mimo realnych ograniczeń w codziennym życiu.
Kluczowe jest to, że:
- liczy się poziom potrzeby wsparcia, a nie stopień niepełnosprawności,
- nie ma kryterium dochodowego,
- pieniądze trafiają bezpośrednio do osoby z niepełnosprawnością, a nie do opiekuna.
Czym jest świadczenie wspierające
Świadczenie wspierające zostało wprowadzone ustawą z 7 lipca 2023 r. i obowiązuje od 1 stycznia 2024 r. Jego celem jest umożliwienie osobom z niepełnosprawnościami decydowania, jak wykorzystać środki, przy ocenie realnej potrzeby wsparcia przez państwo.
Oceny dokonuje Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności (WZON), który przyznaje od 70 do 100 punktów na podstawie wywiadu i oceny funkcjonowania w codziennym życiu. Dopiero ta punktacja otwiera drogę do pieniędzy z ZUS.
Zmiany w świadczeniu wspierającym od 1 stycznia 2026 roku
Od 2026 roku:
- znacznie wzrośnie liczba uprawnionych – według szacunków resortu o kilkadziesiąt tysięcy osób,
- utrwali się praktyka długich okresów ważności decyzji (nawet do 7 lat dla dorosłych),
- wzrośnie kwota świadczenia w związku z waloryzacją rent i emerytur (zmiana nastąpi w marcu 2026 r.).
Kwoty świadczenia wspierającego w 2026 roku
Wysokość świadczenia jest powiązana z rentą socjalną i zależy od liczby punktów przyznanych w decyzji WZON. Poniżej szacowane kwoty miesięczne:
Poziom potrzeby wsparcia (punkty) | Szacowana kwota miesięczna od 2026 r. |
|---|---|
70–74 | ok. 792 zł |
75–79 | ok. 1 188 zł |
80–84 | ok. 1 583 zł |
85–89 | ok. 2 375 zł |
90–94 | ok. 3 562 zł |
95–100 | ok. 4 353 zł |
Kwoty te są obliczane jako procent renty socjalnej i od 1 marca 2026 r. ulegną zwiększeniu w związku z waloryzacją renty socjalnej. Świadczenie jest wolne od podatku, ale zaliczane do dochodu przy innych formach wsparcia.
Jak skorzystać z nowych zasad
Osoby zainteresowane mogą ubiegać się o świadczenie wspierające po osiągnięciu co najmniej 70 punktów w ocenie poziomu potrzeby wsparcia.
Wniosek o otrzymanie świadczenia można złożyć:
- przez portal Emp@tia,
- PUE ZUS,
- bankowość elektroniczną.
Proces jest dwuetapowy:
- Wniosek do WZON o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia.
- Po uzyskaniu decyzji z wpisaną liczbą punktów – elektroniczny wniosek do ZUS.
Wyłączenia i ograniczenia
Świadczenie wspierające nie może być pobierane jednocześnie z dodatkiem pielęgnacyjnym na nowych zasadach. Osoby przebywające w całodobowych placówkach opiekuńczych są wyłączone z programu.
Rozszerzenie programu na osoby z niższą punktacją zmienia skalę świadczenia – z rozwiązania niszowego na powszechniejsze. Zmiana filozofii systemu polega na wzmocnieniu osoby z niepełnosprawnością, a nie opiekuna.
Podstawa prawna
- Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. 2023 poz. 1429)
- Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
- Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 22 grudnia 2023 r. w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu