Czy testament notarialny może zaginąć? Tak dokument jest zabezpieczony po śmierci spadkodawcy

Testament notarialny zyskuje w Polsce na popularności. Coraz więcej osób decyduje się na uregulowanie spraw spadkowych jeszcze za życia, aby uniknąć nieporozumień między bliskimi. Gdzie przechowywany jest taki dokument, czy może zaginąć i jakie zabezpieczenia gwarantują jego odnalezienie po śmierci spadkodawcy? Wyjaśniamy najważniejsze kwestie.

Polacy coraz częściej zabezpieczają swoją ostatnią wolę u notariusza

Z najnowszych danych Krajowej Rady Notarialnej wynika, że w 2019 roku sporządzono około 144 tys. testamentów notarialnych. W 2025 roku liczba ta przekroczyła już 207 tys., co oznacza wzrost o blisko 44 proc. w ciągu sześciu lat.

Rosnąca popularność tej formy rozporządzania majątkiem świadczy o większej świadomości prawnej społeczeństwa. Coraz więcej osób chce samodzielnie zdecydować o losach swojego majątku i ograniczyć ryzyko sporów między bliskimi po swojej śmierci. Zobacz artykuł: Testament można unieważnić. Sąd sprawdzi trzy rzeczy, zanim uzna ostatnią wolę zmarłego

Co dzieje się z testamentem notarialnym po jego podpisaniu?

Testament sporządzony w formie aktu notarialnego pozostaje w kancelarii notarialnej, w której został sporządzony. Oryginał aktu jest przechowywany przez notariusza w specjalnym archiwum zgodnie z zasadami określonymi w Prawie o notariacie. Spadkodawca otrzymuje natomiast wypis dokumentu.

W przypadku zakończenia działalności kancelarii dokumentacja notarialna nie przepada. Akta przekazywane są do innej kancelarii wskazanej przez właściwą izbę notarialną albo do archiwum ksiąg wieczystych i dokumentów notarialnych. Dzięki temu testament może zostać odnaleziony nawet po wielu latach od jego sporządzenia.

Specjalny rejestr pomaga znaleźć testament po śmierci spadkodawcy

Dodatkowym zabezpieczeniem jest Notarialny Rejestr Testamentów (NORT). Rejestr nie przechowuje treści testamentu, lecz informacje o jego sporządzeniu oraz miejscu przechowywania.

Po śmierci testatora uprawnione osoby mogą sprawdzić, czy testament został zarejestrowany i w której kancelarii znajduje się dokument. Rozwiązanie to ma zapobiegać sytuacjom, w których testament zostaje zagubiony lub nie zostaje odnaleziony przez spadkobierców.

Dynamicznie rośnie także liczba wpisów do NORT, co pokazuje, że Polacy coraz częściej korzystają z dodatkowych zabezpieczeń związanych z dziedziczeniem.

Zobacz także

Gotówka od ojca to problem. Skarbówka mówi wprost: nie ma zwolnienia z podatku od darowizny, nawet jeśli pieniądze wpłyną na konto obdarowanego

Czy testament u notariusza może zniknąć? Ryzyko jest niewielkie

Ryzyko zagubienia testamentu notarialnego jest znacznie mniejsze niż w przypadku testamentu własnoręcznego. Oryginał dokumentu - jak już zostało wspomniane - pozostaje w kancelarii notarialnej, gdzie jest przechowywany zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami archiwizacji akt notarialnych. Spadkodawca otrzymuje jedynie wypis aktu notarialnego, natomiast oryginał pozostaje pod pieczą notariusza. Nawet jeśli kancelaria zakończy działalność, dokumentacja nie przepada. Akta notarialne są przekazywane zgodnie z przepisami do innego notariusza lub właściwego archiwum. Dzięki temu testament może zostać odnaleziony również po wielu latach od jego sporządzenia.

Dodatkową ochronę zapewnia wpis do Notarialnego Rejestru Testamentów. Rejestr nie ujawnia treści ostatniej woli, ale pozwala ustalić, czy testament został sporządzony oraz gdzie jest przechowywany. W praktyce połączenie urzędowego przechowywania dokumentu i rejestracji w NORT sprawia, że ryzyko utraty testamentu jest minimalne. To jedna z najważniejszych przewag testamentu notarialnego nad testamentem własnoręcznym, który często jest przechowywany w domu i zdarza się, że po śmierci spadkodawcy nie zostaje odnaleziony lub jego istnienie nie jest znane spadkobiercom.

Dlaczego testament notarialny jest bezpieczniejszy od własnoręcznego?

Notariusze podkreślają, że testament sporządzony w formie aktu notarialnego zapewnia wysoki poziom bezpieczeństwa prawnego. Dokument urzędowy ma większą moc dowodową niż testament własnoręczny, a notariusz czuwa nad tym, aby jego treść była zgodna z prawem i rzeczywistą wolą spadkodawcy.

Dzięki temu znacznie trudniej podważyć taki testament przed sądem. Dodatkowym atutem jest możliwość wpisania go do Notarialnego Rejestru Testamentów, co ułatwia jego późniejsze odnalezienie.

Nie tylko mieszkanie i pieniądze. Co można zapisać w testamencie?

Testament notarialny pozwala nie tylko wskazać spadkobierców. Można w nim również zawrzeć bardziej szczegółowe dyspozycje dotyczące majątku, w tym:

• zapisy zwykłe, np. przekazanie określonej kwoty pieniędzy,
• zapisy windykacyjne, dzięki którym wskazana osoba automatycznie nabywa własność konkretnego składnika majątku, np. mieszkania lub przedsiębiorstwa,
• polecenia dotyczące określonych działań,
• powołanie wykonawcy testamentu.

Przepisy dopuszczają także wydziedziczenie określonej osoby, jeżeli zachodzą przesłanki przewidziane w Kodeksie cywilnym.

Kto może napisać testament i jakie zasady obowiązują?

Testament musi zostać sporządzony osobiście przez spadkodawcę. Nie można sporządzić go przez pełnomocnika. Dokument może zawierać wolę wyłącznie jednej osoby – polskie prawo nie przewiduje wspólnych testamentów małżonków.

Zgodnie z przepisami testament może sporządzić osoba posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych, czyli co do zasady osoba pełnoletnia.

Zobacz także

Darowizna dla dziecka może wrócić jak bumerang. Mało kto o tym wie

Testament może uchronić rodzinę przed konfliktem o majątek

Eksperci wskazują, że rosnąca liczba testamentów notarialnych jest efektem większej świadomości dotyczącej planowania spadkowego. Dla wielu rodzin testament staje się nie tylko dokumentem prawnym, ale również narzędziem pozwalającym uniknąć konfliktów i niepewności po śmierci bliskiej osoby.

Bezpieczne przechowywanie dokumentu przez notariusza oraz możliwość jego zarejestrowania w Notarialnym Rejestrze Testamentów sprawiają, że ostatnia wola spadkodawcy ma większą szansę zostać skutecznie wykonana.