Nie wolno patentować wynalazków wykorzystujących ludzkie embriony

Sprzeciw Greenpeace

Na wniosek Greenpeace eV Bundespatentgericht (federalny sąd patentowy w Niemczech) uznał patent Brüstle'a za nieważny. Decyzję uzasadnił tym, że metoda wiąże się z modyfikowaniem ludzkich embrionów. Brüstle apelował. Wtedy Bundesgerichtshof (niemiecki federalny trybunał sprawiedliwości) zwrócił się do luksemburskiego Trybunału Sprawiedliwości o wykładnię pojęcia „ludzki embrion”. Nie zostało ono bowiem zdefiniowane w dyrektywie 98/44/WE w sprawie ochrony prawnej wynalazków biotechnologicznych. Trybunał podkreślił, że nie rozważa ani kwestii medycznych, ani etycznych. Przypomniał jednak, że kontekst i cel dyrektywy wskazują, iż wykluczone jest udzielanie patentów, które naruszałyby szacunek należny człowiekowi nawet w stadium embrionalnym. Za embrion ludzki należy bowiem uważać każdą ludzką komórkę jajową od momentu zapłodnienia, ponieważ może się z niej rozwinąć dojrzały człowiek. I co ważne, zdaniem trybunału, jako embriony ludzkie należy kwalifikować również niezapłodnione komórki jajowe, w które wszczepiono jądro komórkowe pochodzące z dojrzałej komórki ludzkiej. To samo dotyczy niezapłodnionych komórek jajowych, które zostały pobudzone do podziału i do dalszego rozwoju w drodze partenogenezy. Co się zaś tyczy wynalazku zastrzeżonego w patencie Brüstlego, związanego z pozyskiwaniem z embrionów ludzkich w stadium blastocystu (w pięć tygodni po zapłodnieniu) progenitorowych komórek nerwowych, TS orzekł, że to sąd krajowy musi ustalić, czy metoda wiąże się z operacjami na ludzkim embrionie.