urlop bezpłatny

26 dni urlopu to już przeszłość. Teraz pracownicy mają do dyspozycji znacznie więcej wolnego niż jeszcze kilka lat temu. Tę zmianę przyniosły przepisy work-life balance. Jednak z nowymi uprawnieniami pojawiły się też bardziej skomplikowane zasady wykorzystywania urlopu. Nietrudno się w nich pogubić. Część dni wolnych jest płatna, inne przepadają z końcem roku, a niektóre wymagają wcześniejszego zgłoszenia..

PYTANIE: Nauczyciel dyplomowany jest zatrudniony od 1 września 2005 r. w szkole podstawowej. Dziesięć lat temu podjął pracę na stanowisku wymagającym kwalifikacji pedagogicznych w kuratorium oświaty. Na czas tego zatrudnienia w szkole udzielono mu urlopu bezpłatnego. W 2027 r. zamierza przejść na emeryturę. Czy szkoła wypłaci mu odprawę emerytalną, mimo że bezpośrednio przed rozwiązaniem stosunku pracy korzystał w niej z urlopu bezpłatnego? Czy świadczenie powinno wypłacić także kuratorium?

Radny powiatu zatrudniony w starostwie, który po wyborze nie złożył w 7 dni nowego wniosku o urlop bezpłatny, nie traci mandatu decyzją komisarza wyborczego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że to nie zrzeczenie, lecz sprawa dla rady powiatu.

Więcej możliwości, by zrobić sobie przerwę od pracy mają teraz zatrudnieni na etatach. Problem w tym, że nie każde wolne działa tak samo. Jedne dni są w pełni płatne, za inne pensja jest niższa, a część niewykorzystanych uprawnień znika wraz z końcem roku. W dodatku w niektórych przypadkach trzeba wcześniej złożyć wniosek, a w innych można zgłosić nieobecność nawet tego samego dnia. Łatwo więc pomylić zasady i stracić przysługujące pracownikowi wolne.

Nowela kodeksu pracy, która wchodzi w życie 27 stycznia 2026 r., wprowadza możliwość składania wielu wniosków w postaci elektronicznej. Tymczasem taka praktyka funkcjonuje już dziś w wielu firmach – wnioski o urlop bezpłatny, czas wolny za pracę w godzinach nadliczbowych czy zmianę grafiku trafiają do przełożonych przez systemy kadrowe lub e-mail. Co więc naprawdę oznaczają nowe przepisy?

W 2026 roku wejdzie w życie nowelizacja kodeksu pracy, która pozwoli na szersze zastosowanie komunikacji elektronicznej między pracodawcą a pracownikiem lub związkiem zawodowym. Łatwiej będzie można złożyć np. wniosek o urlop bezpłatny.

Senat bez poprawek przyjął nowelizację kodeksu pracy przewidującą powiązanie terminu wypłaty ekwiwalentu za urlop z terminem wypłaty wynagrodzenia za pracę. Dzięki zmianie przepisów więcej spraw między pracownikiem a pracodawcą będzie można załatwić online.

Podczas urlopu bezpłatnego zachowuje się status zatrudnionego w zakładzie pracy, ale traci się niektóre uprawnienia. Pracownik nie będzie mógł wliczyć tego okresu do stażu wymaganego do emerytury minimalnej. O czym jeszcze trzeba pamiętać?

Kodeks pracy tylko w niektórych przypadkach przewiduje urlop na godziny. Pracownicy mają jednak kilka innych możliwości skorzystania z kilku godzin wolnych. Na jakiej podstawie pracodawcy mogą ich udzielić?

Czy pracownik, który już korzysta z urlopu wypoczynkowego, ma prawo go przedłużyć? Tak, przepisy przewidują na to kilka sposobów.

Jeśli właściciel psa nie może być pewny jego zachowania, to jego obowiązkiem jest zadbanie o to, aby zwierzę nie mogło odbiec dalej, gdy pojawiają się czynniki, które mogą u niego wywołać odruch agresji, np. inny pies. Do takich wniosków doszedł Sąd Rejonowy w Płońsku.

Pracownicy zostający radnymi nie mogą odebrać wypoczynku za rok wyborów, bo podczas pięcioletniej kadencji ulega przedawnieniu ich prawo do urlopu. Ekwiwalentu za niewykorzystany urlop z tego tytułu też nie dostają, ponieważ z macierzystym pracodawcą nie rozwiązali stosunku pracy, lecz przeszli na urlop bezpłatny.

Takie stanowisko ostatecznie zajął resort pracy. Uznał, że skoro taki urlop jest umową między stronami stosunku pracy, to mogą one elastycznie ustalić termin jego zakończenia

W firmie z branży turystycznej, która jest obsługiwana przez moje biuro, wszyscy pracownicy w październiku są kierowani na urlop wypoczynkowy. W tym miesiącu jest bowiem zamykany ośrodek wypoczynkowy prowadzony przez mojego klienta. Aby zostawić sobie urlop wypoczynkowy na koniec roku, jeden z pracowników chce jednak wykorzystać w tym okresie tylko trzy dni urlopu wypoczynkowego, a przez siedem dni zamierza przebywać na urlopie bezpłatnym. W sumie pracownikowi przysługuje 26 dni urlopu wypoczynkowego. Do tej pory wykorzystał on osiem dni urlopu, więc do końca roku ma jeszcze 18 dni. Czy firma w tym przypadku może udzielić pracownikowi urlopu bezpłatnego? Czy musi go udzielić bezpośrednio po urlopie wypoczynkowym?

Mój pracownik odbywa rotacyjnie terytorialną służby wojskową. Obecnie wykonuje zadania związane z pomocą przy powodzi. Czy muszę udzielić mu na ten czas bezpłatnego urlopu? Czy mogę się nie zgodzić na urlop, uzasadniając to potrzebami pracodawcy?