Przedsiębiorcy miażdżą rządowy projekt. Zapisy ustawy oceniają jako niedopuszczalne, niewłaściwe i niezgodne z prawem. "Fatalna legislacja"

– Naszym zdaniem takie ograniczenie co do narzucenia formy zatrudnienia jest niedopuszczalne, nierówno traktujące pracowników i pracodawców, działające na szkodę rynku pracy i gospodarki – wskazuje w rozmowie z Gazetą Prawną prof. Grażyna Spytek-Bandurska z Federacji Przedsiębiorców Polskich. 

Projekt ustawy o powierzaniu pracy cudzoziemcom 

Rząd zajmie się projektem ustawy o warunkach dopuszczalności powierzenia pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Nowe przepisy mają odpowiadać na realizację kamienia milowego nr A51G dla reformy A4.1, czyli Efektywne instytucje na rzecz rynku pracy. 

Chodzi o to, aby ustawa o zatrudnianiu obywateli państw trzecich zmniejszała bariery administracyjne przy zatrudnianiu cudzoziemców. W opisie przewidziano zwiększenie roli publicznych służb zatrudnienia w procesie wydawania zezwoleń oraz cyfryzację procedur związane z uzyskaniem zezwolenia na pracę. 

Przepis, który budzi najwięcej kontrowersji dotyczy wprowadzenia zasady, że zezwolenia na pracę na rzecz polskiego podmiotu powierzającego pracę cudzoziemcowi mogą być wydawane tylko w razie zatrudnienia cudzoziemca na podstawie stosunku pracy. Skąd ta zmiana? 

W Ocenie Skutków Regulacji czytamy, że to umowa o pracę zapewnia pracownikom większą ochronę trwałości stosunku pracy i szerzy zakres uprawnień socjalnych związanych z pracą niż osobie zatrudnionej na podstawie umów cywilnoprawnych. Dodano, że to cudzoziemcy są grupą szczególnie narażoną na wyzysk, co uzasadnia objecie ich ochroną w najszerszym zakresie. 

Taka argumentacja nie przekonuje przedstawicieli pracodawców. 

Zobacz także

Student z zagranicy nie popracuje bez zezwolenia. To odpowiedź na aferę wizową

Zapisz na później

Przedsiębiorcy miażdżą rządowy projekt 

Zdaniem prof. Grażyny Spytek-Bandurskiej z FPP skutkiem takich zmian będzie zmniejszenie dostępu cudzoziemców do runku pracy, wzrost kosztów ich zatrudnienia i redukcja dostępności do wielu usług. 

Z kolei Nadia Winiarska, ekspertka ds. zatrudnienia z Departamentu Pracy Konfederacji Lewiatan zauważa, że owszem, należy ograniczać nadużycia w podmiotach, które z nielegalnego ich zatrudnienia uczyniły podstawę swojego działania. Jednak to nie kwestia stosowania umów cywilnoprawnych,  a zwiększenie środków zdolności działania instytucji kontrolnych powinno być celem pracodawców. 

– Brak możliwości legalizacji pracy cudzoziemców, którzy nie będą zatrudnieni w ramach stosunku pracy, stanowi daleko idące ograniczenie swobody zawierania umów i może przynieść odwrotne skutki od zamierzonych – m.in. poszerzenie szarej strefy oraz zmniejszenie atrakcyjności Polski jako kierunku emigracji zarobkowej – wskazuje Nadia Winiarska w rozmowie z Gazetą Prawną. 

Godzenie w swobodę działalności gospodarczej 

Joanna Torbé-Jacko, partnerka w Kancelarii Joanna Torbé-Jacko i Partnerzy, ekspertka BCC ds. prawa pracy i prawa imigracyjnego punktuje, że ustawa godzi w swobodę działalności gospodarczej. 

– Zmiana w znaczący sposób wpływa na cały rynek pracy oraz godzi w zasady swobody gospodarczej i swobody zawierania umów. Należy zauważyć, że takie rozwiązanie niejako wymusza na pracodawcy obowiązek zatrudniania pracownika w oparciu o umowę o pracę w sytuacji, gdy obowiązki powierzone cudzoziemcowi nie wypełniają znamion stosunku pracy. Aktualnie przedsiębiorcy mają możliwość skorzystania z różnych form zatrudnienia cudzoziemców, biorąc pod uwagę zakres powierzanych im obowiązków i sposób ich realizacji, a także zgodną wolę stron. W polskim systemie prawnym istnieją również przepisy przeciwdziałające dowolnemu stosowaniu form zatrudnienia – podkreśla ekspertka BCC. 

I zauważa, że wybór formy zatrudnienia nie jest dla pracodawcy kwestią dowolną, a obostrzoną przepisami obowiązującego prawa. 

– Umowy cywilnoprawne mają swoje przeznaczenie gospodarcze. Tym samym, aby zwiększyć ochronę cudzoziemców w zatrudnieniu, Projekt przedmiotowej ustawy powinien przewidywać wzmocnienie mechanizmów kontrolnych w zakresie przeciwdziałania nadużyciom na rynku pracy, a nie wykluczać z góry możliwość zawierania umów cywilnoprawnych –zaznacza Joanna Torbé-Jacko w stanowisku przesłanym Gazecie Prawnej. 

"Fatalna legislacja" 

W Rozporządzeniu Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie przypadków, w których zezwolenia na pracę może być wydane, jeśli podstawą wykonywania pracy jest inny rodzaj umowy niż umowa o pracę, mając na uwadze charakter wykonywanej pracy, wskazano listę zawodów, które są zwolnione z obowiązku zawartego w ustawie o warunkach dopuszczalności powierzenia pracy cudzoziemcom na terytorium RP. 

Wojewoda może wydać zezwolenie na pracę bez uwzględnienia wspomnianego warunku, w przypadku cudzoziemca będącego: sportowcem, trenerem lub artystą. 

– Projekt rozporządzenia, który przewiduje, że umowy o pracę nie będą obligatoryjne dla sportowców, trenerów i artystów jest kolejnym przykładem fatalnej legislacji, jest to propozycja nieprzemyślana i nieuwzgledniająca tych, którzy w tym katalogu powinni się znaleźć ponieważ praca na wielu stanowiskach nie spełnia warunków właściwych dla stosunku pracy – komentuje to rozporządzenie Joanna Torbé-Jacko. 

Z kolei Nadia Winiarska z Konfederacji Lewiatan wskazuje w rozmowie z nami, że lista wyjątków nie uwzględnia zawodów o strategicznym znaczeniu dla polskiej gospodarki, w przypadku których zawarcie umów cywilnoprawnych może być uzasadnione ze względu na charakter powierzonych zadań i usług. 

– Jeśli propozycja dotycząca nakazu zawierania umów o pracę ma zostać utrzymana w projekcie ustawy, liczymy na rozszerzenie katalogu wyłączeń poprzedzone szerokimi konsultacjami z partnerami społecznymi – podkreśla ekspertka.