To już koniec takiego płacenia gotówką. Te zmiany wywrócą dotychczasowe zasady

Wyższy próg dla firm. Przepisy weryfikują rzeczywistość

Największa zmiana dotyczy rozliczeń między przedsiębiorcami. Jak podaje biznes.info, obecnie obowiązujący limit płatności gotówkowych w transakcjach B2B wynosi 15 tys. zł i obowiązuje od 2018 roku, bez waloryzacji. W praktyce oznacza to, że coraz więcej standardowych operacji firmowych przekracza ten próg, wymuszając rozliczenia bezgotówkowe.

Projekt zmian przewiduje podniesienie limitu do 25 tys. zł. Ma to – jak wskazują autorzy propozycji – lepiej odzwierciedlać realną wartość pieniądza po latach inflacji i uprościć codzienne rozliczenia w biznesie. Jednocześnie pozostaje kluczowa zasada, którą podkreślają eksperci: limit dotyczy wartości całej transakcji, a nie pojedynczej płatności. Oznacza to, że dzielenie jednej operacji na kilka części nie pozwala obejść przepisów. Jeśli łączna kwota przekracza próg ustawowy, konieczne jest rozliczenie przelewem.

Osoby prywatne poza systemem limitów, ale nie poza kontrolą

Zmiany nie obejmują bezpośrednio osób fizycznych. W Polsce nadal nie obowiązuje ustawowy limit płatności gotówkowych w relacjach prywatnych, co oznacza, że teoretycznie można zapłacić gotówką dowolną kwotę – o ile druga strona się na to zgodzi.

W praktyce jednak pełna swoboda nie istnieje. System finansowy wprowadza własne mechanizmy kontroli. Transakcje przekraczające równowartość 15 tys. euro podlegają obowiązkowi raportowania, a banki mogą wymagać udokumentowania źródła środków lub celu operacji. Oznacza to, że nawet bez formalnych limitów, duże przepływy gotówkowe są monitorowane i weryfikowane.

Zobacz także

Jaka jest prawda o pracownikach 50 plus. Stali się hitem rynku zatrudnienia czy grupą do odstrzału, spisaną przez firmy na straty

Zapisz na później

Unijne ramy od 2027 roku

Kierunek zmian wyznaczają również przepisy unijne, które mają zacząć obowiązywać od 2027 roku. Zakładają one wprowadzenie jednolitego limitu transakcji gotówkowych na poziomie 10 tys. euro we wszystkich państwach członkowskich.

Jak wynika z założeń regulacji, państwa będą mogły wprowadzać bardziej restrykcyjne limity, ale nie będą mogły ich podwyższać ponad wskazany poziom. Oznacza to harmonizację zasad w całej Unii Europejskiej.

W wielu krajach ograniczenia są już dziś znacznie ostrzejsze. We Francji limit wynosi 1000 euro, w Grecji 500 euro, a w Hiszpanii obowiązują dodatkowe wymogi raportowania większych wypłat gotówki. Polska – nawet po planowanym podniesieniu limitu dla firm – pozostanie więc w ramach unijnego standardu.

Gotówka w odwrocie, ale nie znika

Zmiany wpisują się w szerszy trend ograniczania roli gotówki w dużych transakcjach. Jak podkreślają autorzy analiz rynkowych, nie chodzi o jej eliminację, ale o ograniczenie szarej strefy, prania pieniędzy i nielegalnych przepływów finansowych.

Jednocześnie ustawodawcy starają się utrzymać równowagę, nie blokując drobnego obrotu gospodarczego, który nadal w wielu branżach opiera się na płatnościach gotówkowych.

Dla firm podniesienie limitu do 25 tys. zł może oznaczać większą elastyczność i mniej formalności przy średnich transakcjach. W praktyce oznacza to ograniczenie konieczności wykonywania przelewów przy relatywnie niewielkich operacjach, co w wielu sektorach może przełożyć się na uproszczenie codziennego obrotu.

Kontrola pozostaje, zmienia się próg

Choć przepisy ulegają modyfikacji, kierunek polityki państwa pozostaje niezmienny. Kontrola większych przepływów finansowych nadal będzie obowiązywać, a system raportowania nie zostanie zniesiony. Zmienia się jedynie granica, od której zaczynają działać restrykcje.

W efekcie gotówka nie wraca do roli dominującego środka rozliczeń w dużych transakcjach, lecz funkcjonuje w coraz bardziej precyzyjnie określonych ramach – które w kolejnych latach mogą być jeszcze bardziej uszczelniane zarówno na poziomie krajowym, jak i unijnym.