Kancelaria Prezydenta nie rozstrzygnęła dotąd wniosków o generalskie awanse dla szefów trzech kluczowych polskich służb specjalnych. Chodzi o kierujących ABW, Agencją Wywiadu i Służbą Wywiadu Wojskowego. Dokumenty miały trafić do Pałacu Prezydenckiego jeszcze w maju, ale do połowy sierpnia decyzja nie zapadła. Według Onetu sprawa jest regularnie podnoszona w rozmowach przedstawicieli rządu z Biurem Bezpieczeństwa Narodowego.
Trzej z czterech szefów najważniejszych polskich służb specjalnych nadal mają stopień pułkownika. Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego kieruje płk Rafał Syrysko, Agencją Wywiadu płk Paweł Szota, a Służbą Wywiadu Wojskowego płk Dorota Kawecka. Ich nominacje na obecne stanowiska zostały formalnie wręczone w marcu 2024 r., po wcześniejszym zaopiniowaniu kandydatur przez odpowiednie instytucje.
Wyjątkiem pozostaje szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego gen. Jarosław Stróżyk. Stopień generała brygady otrzymał już w 2011 r. z rąk ówczesnego prezydenta Bronisława Komorowskiego. Oznacza to, że w obecnym kierownictwie najważniejszych służb specjalnych tylko jeden z szefów posiada stopień generalski. Taką sytuację opisuje również materiał źródłowy Onetu przekazany do opracowania.
Według rozmówców Onetu ma to również znaczenie podczas kontaktów międzynarodowych. Kierujący służbami wykonują zadania odpowiadające najwyższemu szczeblowi odpowiedzialności, ale formalnie pozostają pułkownikami. W przypadku współpracy z zagranicznymi partnerami różnica pomiędzy zajmowanym stanowiskiem a stopniem służbowym może być zauważalna.
Wnioski o awanse trafiły do prezydenta po uwolnieniu Andrzeja Poczobuta
Istotnym tłem obecnej sprawy jest uwolnienie Andrzeja Poczobuta. Dziennikarz i działacz polskiej mniejszości na Białorusi odzyskał wolność 28 kwietnia 2026 r., po ponad pięciu latach więzienia. Rząd oficjalnie wskazywał wówczas na kluczową rolę Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, a także współpracę Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Ministerstwa Sprawiedliwości, Prokuratury Krajowej oraz partnerów zagranicznych.
Również Kancelaria Prezydenta przedstawiała uwolnienie Poczobuta jako znaczący sukces, zwracając uwagę m.in. na polsko-amerykańską współpracę w tej sprawie. Karol Nawrocki przypominał, że kwestię więzionego dziennikarza podnosił wcześniej w rozmowach ze stroną amerykańską.
Według informacji Onetu po uwolnieniu Poczobuta do Kancelarii Prezydenta skierowano wnioski dotyczące awansowania na stopnie generalskie płk. Rafała Syryski, płk. Pawła Szoty oraz płk Doroty Kaweckiej. W przypadku szefów ABW i AW ich rola w działaniach prowadzących do uwolnienia dziennikarza miała być jednym z argumentów przemawiających za nominacjami. Awans Kaweckiej miał być natomiast przygotowywany już wcześniej.
Prezydent ma kluczową kompetencję w sprawie stopnia generała
W przypadku służb specjalnych droga do najwyższych stopni nie kończy się na decyzji szefa danej formacji czy rządu. Obowiązujące przepisy przewidują udział głowy państwa.
W Agencji Wywiadu wniosek o mianowanie funkcjonariusza na stopień generała brygady szef AW kieruje do Prezesa Rady Ministrów. Po zaopiniowaniu premier przedstawia dokument Prezydentowi RP. Wzór aktu mianowania wprost wskazuje, że to właśnie prezydent dokonuje nominacji na stopień generała brygady. Taką procedurę określa rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 7 kwietnia 2026 r.
Nie jest przy tym czymś wyjątkowym, że Karol Nawrocki dokonuje w 2026 r. nominacji generalskich. 30 kwietnia prezydent mianował grupę oficerów Wojska Polskiego na stopnie generalskie i admiralski. Kancelaria Prezydenta informowała wtedy, że nominacje nastąpiły na podstawie art. 134 ust. 5 Konstytucji RP i na wniosek ministra obrony narodowej.
Kancelaria Prezydenta: na decyzję nie ma ustawowego terminu
Onet zwrócił się do Kancelarii Prezydenta z pytaniami dotyczącymi przeciągającego się postępowania. Z materiału wynika, że redakcja pytała również o możliwość rozstrzygnięcia sprawy przed Świętem Wojska Polskiego oraz o to, czy Karol Nawrocki jest przeciwnikiem proponowanych awansów.
Pałac Prezydencki nie przedstawił jednak odpowiedzi wyjaśniającej powody braku rozstrzygnięcia. Stanowisko przekazane Onetowi sprowadzało się do wskazania, że nominacja generalska jest kompetencją Prezydenta RP, a przepisy nie wyznaczają głowie państwa terminu na jej wykonanie. Tym samym samo kilkumiesięczne oczekiwanie nie oznacza formalnego odrzucenia wniosków.
To istotna różnica. Pałac nie zwrócił bowiem dokumentów ani – według informacji Onetu – nie przekazał rządowi jednoznacznej odmowy. Sprawa pozostaje więc otwarta, a prezydent zachowuje możliwość podjęcia decyzji w późniejszym terminie.
Tomasz Siemoniak rozmawia o awansach z szefem BBN
Według nieoficjalnych ustaleń Onetu minister koordynator służb specjalnych Tomasz Siemoniak podnosi sprawę awansów podczas rozmów z szefem Biura Bezpieczeństwa Narodowego Bartoszem Grodeckim. Nie ma jednak informacji o przełomie ani o konkretnym terminie, w którym prezydent miałby rozstrzygnąć wnioski.
Grodecki kieruje BBN od maja 2026 r. Zastąpił na stanowisku Sławomira Cenckiewicza. Kancelaria podkreślała przy jego powołaniu wieloletnie doświadczenie Grodeckiego w administracji państwowej, dyplomacji i sprawach bezpieczeństwa.
Według rozmówców Onetu zmiana szefa BBN umożliwiła bardziej regularny dialog pomiędzy obozem rządowym a Biurem Bezpieczeństwa Narodowego. Nie przełożyło się to jednak dotychczas na podpisanie nominacji dla Syryski, Szoty i Kaweckiej.
Spór o nominacje w służbach trwa znacznie dłużej
Obecna sprawa nie jest pierwszym konfliktem dotyczącym awansów funkcjonariuszy służb za prezydentury Karola Nawrockiego. Wcześniej przez wiele miesięcy trwał spór dotyczący nominacji na pierwszy stopień oficerski dla funkcjonariuszy ABW i żołnierzy oraz funkcjonariuszy SKW.
W marcu 2026 r. prezydent zgodził się na mianowanie 78 żołnierzy i funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego. Wcześniej chodziło łącznie o nominacje dla 136 osób z SKW i ABW. Sprawa była jednym z tematów styczniowego spotkania Nawrockiego z wicepremierem Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem, Tomaszem Siemoniakiem oraz kierownictwem służb specjalnych.
Kolejny ruch nastąpił w kwietniu. Kancelaria Prezydenta poinformowała wtedy, że Nawrocki podpisał nominacje na pierwszy stopień oficerski dla 96 funkcjonariuszy ABW. Pałac przekonywał, że wcześniejsze wnioski wymagały poprawienia i uzupełnienia, a po usunięciu zastrzeżeń prezydent podjął decyzję.
W maju nominowani funkcjonariusze odebrali promocje oficerskie, a kolejna uroczystość dotycząca nowych oficerów ABW odbyła się w lipcu. Pokazuje to, że wcześniejszy konflikt wokół pierwszych stopni oficerskich został przynajmniej częściowo rozwiązany.
Inaczej wygląda sytuacja na najwyższym szczeblu. Do 13 sierpnia 2026 r. brak publicznej informacji o mianowaniu Syryski, Szoty i Kaweckiej na stopnie generalskie.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu