Od maja 2026 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych liczy emerytury według nowych danych. Świadczenia spadają średnio o ok. 0,9 proc., bo statystycznie żyjemy dłużej. Zmiana dotyczy osób, które dopiero przechodzą na emeryturę – i choć na pierwszy rzut oka różnice wydają się niewielkie, w skali lat mogą oznaczać realne straty. Pokazujemy konkretne wyliczenia.
Dlaczego emerytury są niższe od maja 2026? Nowe tablice GUS i wyliczenia ZUS
Co roku Główny Urząd Statystyczny (GUS) publikuje tzw. tablice dalszego trwania życia. To jeden z najważniejszych parametrów w systemie emerytalnym. Podczas wyliczania emerytury ZUS stosuje prosty wzór: zgromadzony kapitał emerytalny dzielony jest przez przewidywaną liczbę miesięcy życia. Im większa liczba miesięcy – tym niższa miesięczna emerytura.
W 2026 roku wskaźniki średniego dalszego trwania życia wyglądają następująco:
- dla 60-latków: 268,9 miesiąca (wzrost o ok. 2,5 miesiąca),
- dla 65-latków: 222,7 miesiąca.
To oznacza, że ZUS „rozciąga” zgromadzony kapitał na dłuższy okres. Efekt? Niższe miesięczne wypłaty.
Ile wynosi obniżka emerytury 2026? Wyliczenia ZUS na przykładach (kwoty)
Różnica rzędu 0,9 proc. może wydawać się niewielka. Ale dopiero liczby pokazują skalę.
Przykład
Osoba w wieku 60 lat
Kapitał: 800 000 zł
- przed zmianą: ok. 3003 zł miesięcznie
- po zmianie: ok. 2975 zł miesięcznie
Różnica: –28 zł miesięcznie
Przykład
Osoba w wieku 65 lat
Kapitał: 800 000 zł
- przed zmianą: ok. 3623 zł
- po zmianie: ok. 3592 zł
Różnica: –31 zł miesięcznie
Na pierwszy rzut oka to niewielkie kwoty. Ale policzmy dalej:
- 30 zł miesięcznie × 12 miesięcy = 360 zł rocznie
- 360 zł × 20 lat = 7200 zł mniej w całym okresie pobierania emerytury
A to już realna strata.
Kogo dotyczy niższa emerytura od maja 2026? Lista osób objętych zmianą ZUS
Zmiana nie obejmuje wszystkich seniorów. Dotyczy wyłącznie osób, które przechodzą na emeryturę od maja 2026 r. i mają świadczenie wyliczane według nowych tablic GUS. Nowe wyliczenia ZUS nie dotyczą osób, które już pobierają emeryturę oraz świadczeń przyznanych wcześniej (te pozostają bez zmian).
Jak zwiększyć emeryturę mimo zmian 2026? Kiedy najlepiej przejść na emeryturę
To jeden z kluczowych elementów całej układanki - skoro dalsza przewidywana długość życia rośnie, to czy możemy uniknąć niekorzystnej obniżki przyszłych emerytur? W praktyce masz wybór:
- przejść na emeryturę wcześniej – i dostać mniej,
- poczekać – i zwiększyć świadczenie.
Dlaczego późniejsze przejście na emeryturę pomaga? Bo działa podwójny mechanizm: rośnie kapitał (składki + waloryzacja) oraz skraca się przewidywany czas życia (dzielnik). Osoba pracująca rok dłużej:
- dopłaca składki,
- korzysta z waloryzacji (często kilkuprocentowej),
- dzieli kapitał przez mniejszą liczbę miesięcy.
W wielu przypadkach daje to kilkanaście procent wyższe świadczenie.
Waloryzacja składek w ZUS – jak podnosi emeryturę i niweluje straty 2026
Środki w ZUS nie „leżą bezczynnie”. Co roku podlegają waloryzacji. W ostatnich latach wskaźniki były wysokie:
- 2023: ponad 14 proc.
- 2024: ok. 12 proc.
To oznacza, że nawet bez nowych składek kapitał rośnie. Dlatego wydłużenie pracy o rok lub dwa często daje więcej niż strata wynikająca z nowych tablic.
Dłuższe życie Polaków a emerytury – dlaczego ZUS obniża świadczenia
Wydłużenie życia to efekt kilku nakładających się na siebie czynników, takich jak: lepsza opieka medyczna, wyższa jakość życia i profilaktyka zdrowotna. Te zmiany cieszą, ale z punktu widzenia systemu emerytalnego oznaczają więcej lat wypłat świadczeń, większe obciążenie dla budżetu oraz konieczność „rozłożenia” pieniędzy na dłuższy czas. To właśnie robi ZUS poprzez nowe tablice.
Kto straci najwięcej na nowych wyliczeniach ZUS 2026? Te grupy są najbardziej narażone
Najbardziej odczują je:
- osoby z wysokim kapitałem (bo procent działa od większej kwoty),
- osoby przechodzące na emeryturę dokładnie po publikacji nowych tablic,
- osoby kończące pracę bez dodatkowych lat składkowych.
Mniej odczują:
- osoby pracujące dłużej,
- osoby z rosnącym kapitałem,
- osoby korzystające z waloryzacji.
Czy emerytury będą dalej spadać? Prognozy ZUS i GUS na kolejne lata
Tak – i to regularnie. Tablice GUS są aktualizowane co roku i statystycznie długość życia regularnie ulega wydłużeniu (jedynie w okresie pandemii obserwowaliśmy spadek ze względu na dużą liczbę zgonów). Oznacza to, że świadczenia mogą się zmieniać co 12 miesięcy, a decyzja o przejściu na emeryturę ma coraz większe znaczenie. Dla przyszłych emerytów to jasny sygnał, że planowanie momentu zakończenia pracy staje się kluczowe finansowo.
Źródła
- Tablice średniego dalszego trwania życia – komunikat GUS (2026)
- Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. 2023 poz. 1251)
- Komunikaty ZUS dotyczące zasad wyliczania emerytur
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu