Emerytury wzrosły, ale ZUS potrąca więcej. Tyle wynosi składka zdrowotna po waloryzacji

Marcowa waloryzacja emerytur w 2026 r. wyniosła 5,3 proc.. Wraz ze wzrostem świadczeń automatycznie rośnie jednak także składka zdrowotna, która wynosi 9 proc. kwoty brutto emerytury oraz zaliczka na PIT. W efekcie wielu seniorów zauważyło, że choć emerytura brutto wzrosła, to kwota „na rękę” nie zwiększyła się tak bardzo, jak oczekiwali.

Dlaczego składka zdrowotna rośnie po waloryzacji emerytur – ZUS potrąca 9 proc. świadczenia

System jest prosty: składka zdrowotna wynosi 9 proc. podstawy świadczenia brutto. ZUS potrąca ją automatycznie z każdej emerytury lub renty i przekazuje do Narodowego Funduszu Zdrowia. Oznacza to, że gdy rośnie emerytura po waloryzacji, automatycznie rośnie także składka.

Mechanizm działa w następujący sposób:

• składka wynosi 9 proc. emerytury brutto,
• potrącenie następuje co miesiąc przez ZUS,
• składkę płaci się także od trzynastej i czternastej emerytury,
• nie obowiązuje tu żaden próg zwolnienia.

W przeciwieństwie do niektórych grup zawodowych seniorzy nie mogą też skorzystać z ulg czy przywilejów, które należą się ponad 20 grupom osób w Polsce. Kto jest zwolniony ze składki zdrowotnej? Piszemy o tym w artykule: Nawet 10 mln Polaków nie płaci składki zdrowotnej. Rząd sprawdzi listę uprzywilejowanych.

Emeryci płacą składkę zdrowotną od każdej złotówki. Dotyczy też trzynastej i czternastej emerytury

W systemie ubezpieczeń zdrowotnych obowiązuje zasada, że emerytura jest traktowana jak dochód, od którego należy opłacać składkę zdrowotną. Dotyczy to wszystkich świadczeń z ZUS i KRUS:

• emerytur,
• rent,
• dodatków emerytalnych,
• trzynastych i czternastych emerytur.

W praktyce oznacza to, że gdy rośnie świadczenie po waloryzacji, rośnie także obciążenie. Ekonomiści podkreślają, że jest to jeden z powodów, dla których rzeczywisty wzrost dochodu netto seniorów jest niższy niż nominalna waloryzacja.

Zobacz także

ZUS dzieli 13. emeryturę przy rencie rodzinnej. Nie wszyscy dostaną pełną kwotę

Ile ZUS zabiera z emerytury na składkę zdrowotną? Sprawdź kwoty przy różnych świadczeniach [TABELA]

Poniższe wyliczenia pokazują, ile wynosi miesięczna składka zdrowotna przy różnych poziomach emerytury brutto. Pokazujemy, ile składki płaca emeryci w skali miesięcznej oraz rocznej

Przykład: przy emeryturze 3000 zł brutto miesięczna składka zdrowotna wynosi 270 zł, czyli ponad 3200 zł rocznie.

Dlaczego składka zdrowotna rośnie – system ochrony zdrowia potrzebuje coraz więcej pieniędzy

Finansowanie ochrony zdrowia w Polsce od kilku lat jest jednym z największych wyzwań dla finansów publicznych. Według szacunków w budżecie Narodowego Funduszu Zdrowia w najbliższych latach może brakować nawet kilkudziesięciu miliardów złotych.

Rosną także koszty funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej:

• wyższe wynagrodzenia medyków,
• rosnące ceny leków i technologii medycznych,
• starzejące się społeczeństwo.

Warto dodać, że od lat emeryci są jednym z dwóch najważniejszych filarów wpływów składki zdrowotnej do budżetu, obok pracowników etatowych. Płacą średnio 33,3 mld złotych rocznie.

Zobacz także

ZUS przyspiesza wypłaty 13. emerytury. Część seniorów dostanie pieniądze przed Wielkanocą

Czy wyższa składka zdrowotna skróci kolejki do lekarzy? Seniorzy mają wątpliwości

Wielu seniorów zwraca zwraca uwagę, że mimo rosnących składek czas oczekiwania na wizyty u specjalistów wciąż jest bardzo długi. Największe problemy dotyczą przede wszystkim: wizyt u lekarzy specjalistów, rehabilitacji oraz planowych zabiegów szpitalnych. Eksperci wskazują jednak, że poprawa dostępności usług medycznych wymaga nie tylko większych pieniędzy, ale także zmian organizacyjnych w systemie ochrony zdrowia.

Najważniejsze pytania o składkę zdrowotną emerytów

Podstawa prawna

• Ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 2024 poz. 146).
• Ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. 2024 poz. 1631).