O wcześniejszej emeryturze nie decydują zapisy w zarządzeniach resortowych i nazwa stanowiska pracy

Byli pracownicy nadal mogą się starać o uzyskanie emerytury w obniżonym wieku, powołując się na wykonywanie pracy w warunkach szczególnych na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Umożliwia to art. 184 tej ustawy. Ubezpieczony po spełnieniu dodatkowych warunków może uzyskać wcześniejszą emeryturę, jeśli ukończy 60 lat – mężczyzna lub 55 – kobieta, ma okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn oraz co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Rodzaje prac w warunkach szczególnych określono w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Trzeba podkreślić, że to właśnie zapisy zawarte w tym załączniku mają decydujące znaczenie dla określenia, czy dana praca stanowiła pracę w warunkach szczególnych. Natomiast nie mają takiego znaczenia zapisy zawarte w zarządzeniach resortowych, które były wydawane na podstawie tego rozporządzenia przez poszczególnych ministrów dla podległych im gałęzi przemysłu. Zarządzenia te nie zachowały bowiem mocy obowiązującej, nie są źródłem prawa w rozumieniu art. 87 konstytucji i obecnie mają znaczenie tylko informacyjne, techniczno-porządkujące. Potwierdzał to wielokrotnie Sąd Najwyższy, m.in. w wyroku z 25 lutego 2010 r., sygn. akt II UK 218/09, oraz w postanowieniu z 22 marca 2012 r., sygn. akt I UK 403/11. Nie mogą być więc one samodzielną podstawą do wydawania indywidualnych decyzji.