Oprócz podstawowego świadczenia seniorzy mogą liczyć także na dodatki do emerytur i tzw. wczasy pod gruszą.
Jeszcze przed emeryturą seniorom przysługuje ochrona przed zwolnieniem z pracy. Po osiągnięciu wieku emerytalnego ochrona się kończy, seniorzy zyskują jednak nowe przywileje, w tym mogą otrzymywać kilka rodzajów świadczeń.
Powszechna emerytura przysługuje osobom, które osiągnęły odpowiedni wiek emerytalny. Co prawda, od 1 stycznia 2013 roku zaczęto podwyższać wiek emerytalny - do pułapu, który ostatecznie miał osiągnąć 67 lat dla kobiet i mężczyzn - jednak nowa ustawa, która wejdzie w życie 1 października 2017 roku, ponownie do 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.
Wysokość emerytury zależy natomiast od sumy odprowadzonych składek emerytalnych. Świadczenie podlega też waloryzacji od dnia 1 marca każdego roku - Jak ZUS oblicza wysokość emerytury, dowiesz się z naszej galerii:
Oprócz podstawowego świadczenia emeryt może starać się w ZUS o szereg dodatków, w tym o . Przysługuje on osobie, która została uznana za całkowicie niezdolną do pracy. Z urzędu jest przyznawany osobom, które ukończyły 75 lat, a młodsi seniorzy muszą złożyć wniosek, na podstawie orzeczenia lekarza orzecznika ZUS. Od 1 marca 2017 r. dodatek pielęgnacyjny wynosi .
Specjalne dodatki przysługują też osobom poszkodowanych w wyniku działań wojennych. Kombatantom przysługuje więc w wysokości oraz w wysokości 15 proc. dodatku kombatanckiego ().
Kombatantom oraz innym osobom będącym ofiarami represji wojennych i okresu powojennego przysługuje również w wysokości . przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach oraz zakładach wydobywania rud uranu i batalionach budowlanych przysługuje świadczenie w wysokości (w zależności od liczby pełnych miesięcy trwania pracy) od .
Wysokość jest uzależniona od uszczerbku na zdrowiu doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa lub choroby nabytej podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych w ramach działań poza granicami państwa. Podstawę wymiaru dodatku weterana poszkodowanego stanowi najniższa emerytura, czyli od marca 2017 roku 1000 zł.W efekcie dodatek wynosi :
- od 10 do 20 proc. uszczerbku - 10 proc. podstawy wymiaru, czyli 100 zł,
- od 21 do 30 proc. uszczerbku - 20proc. podstawy wymiaru, czyli 200 zł,
- od 31 do 40 proc. uszczerbku - 30 proc. podstawy wymiaru, czyli 300 zł,
- od 41 do 50 proc. uszczerbku - 40 proc. podstawy wymiaru, czyli 400 zł,
- od 51 do 60 proc. uszczerbku - 50 proc. podstawy wymiaru, czyli 500 zł,
- od 61 do 80 proc. uszczerbku - 60 proc. podstawy wymiaru, czyli 600 zł.
- powyżej 80 proc. uszczerbku - 80 proc. podstawy wymiaru, czyli 800 zł.
Natomiast osoby, które w czasie okupacji prowadziły tajne nauczanie lub przed dniem 1 września 1939 r. nauczały w języku polskim w szkołach polskich na terenie III Rzeszy Niemieckiej oraz byłego Wolnego Miasta Gdańska mają prawo do wynoszącego .
Dodatkowe świadczenie przysługuje również osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR. przysługuje za każdy pełny miesiąc trwania pracy (nie więcej jednak łącznie niż za 20 miesięcy pracy przymusowej). W zależności od liczby pełnych miesięcy trwania pracy świadczenie wynosi od .
Specjalne świadczenie pieniężne dla przysługuje ponadto osobom, które nie wchodziły w skład formacji wojskowych, zmilitaryzowanych służb państwowych lub formacji zbrojnych ruchu oporu i doznały naruszenia organizmu powodującego całkowitą niezdolność do pracy poprzez utratę wzroku. Ponadto musiało to mieć miejsce w wyniku działań wojennych w okresie wojny 1939-1945 lub też eksplozji niewypałów lub niewybuchów pozostałych po wojnie 1939-1945, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Świadczenie to przysługuje w kwocie renty socjalnej - od marca 2017 r. jest to .
Kombatantom (oraz wdowie lub wdowcowi po kombatancie), osobom, które były ofiarami represji oraz żołnierzom zastępczej służby wojskowej przysługuje także ryczałt energetyczny. Wynosi on 50 proc. taryfowych opłat za korzystanie z energii elektrycznej, gazowej i cieplnej. Ryczałt przyznaje ZUS na wniosek emeryta.
Emerytowi, który był pracownikiem kolejowym przysługuje prawo do deputatu węglowego w ilości 1800 kg węgla kamiennego rocznie, w formie ekwiwalentu pieniężnego.
Emeryci nabywają prawo do ekwiwalentu z dniem przyznania emerytury. Świadczenie wypłaca ZUS w dwóch terminach wraz z wypłatą emerytury: w marcu za okres od 1 stycznia do 30 czerwca oraz we wrześniu - za okres od 1 lipca do 31 grudnia każdego roku.
Seniorzy mogą starać się także o wsparcie z pomocy społecznej. Zasiłek z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, jeśli dochód dla osoby samotnie gospodarującej nie przekracza kwoty 634 zł, natomiast dla osoby w rodzinie – kwota 514 zł.
Są trzy rodzaje zasiłków z pomocy społecznej. przysługuje osobom całkowicie niezdolnym do pracy, których dochody nie wystarczają na utrzymanie. Jego maksymalna wysokość na osobę, która gospodaruje razem z rodziną, stanowi różnicę między kryterium dochodowym a dochodem na osobę w rodzinie. Kwota zasiłku nie może być jednak niższa niż 30 zł miesięcznie.
przysługuje osobom, które przejściowo znalazły się w szczególnie trudnej sytuacji, a nie mają żadnych dochodów lub ich dochody nie wystarczają na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych - chodzi zwłaszcza o przypadki długotrwałej choroby czy niepełnosprawności. W przypadku rodziny zasiłek okresowy ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym a dochodem tej rodziny. Kwota zasiłku nie może być niższa niż 20 zł.
Są jeszcze , przyznawane na pokrycie określonych wydatków, na przykład na zakup żywności, leków, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów czy kosztów leczenia.
Emeryci mogą wreszcie ubiegać się o dofinansowanie z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych w firmie, w której przeszli na emeryturę. Jeśli po przekroczeniu wieku emerytalnego dana osoba nadal pracuje, dodatkowe świadczenie przysługuje jej na zasadach dotyczących pracowników firmy.
Z Funduszu można finansować między innymi różnego rodzaju dla podwładnych, bony (talony) do zrealizowania w wyznaczonych punktach, upominki rzeczowe, świadczenia pieniężne wypłacane w gotówce bądź w postaci kart przedpłaconych. Z ZFŚS pracodawca może również pokryć koszty (lub ich część) zakupu karnetów sportowych czy biletów na imprezy kulturalne. W ramach Funduszu były pracodawca może także dofinansować wypoczynek seniora, czyli tzw. .
Dofinansowanie z ZFŚS jest zwolnione ze składek ZUS, a z podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) tylko do kwoty 380 zł rocznie.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu