Odwet na sygnaliście? Pracodawca będzie musiał udowodnić, że do niego nie doszło

Przede wszystkim trzeba podkreślić, że polskie przepisy implementujące dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii (dalej: dyrektywa 2019/1937) jeszcze nie obowiązują. Termin na ich implementację upłynął 17 grudnia 2021 r., ale polska ustawa o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa nie została jeszcze uchwalona. Z projektu ustawy wynika jednak, że sytuacja sygnalisty, który odczuł negatywne skutki dokonania zgłoszenia nieprawidłowości, będzie się specyficznie kształtowała w postępowaniu sądowym, zwłaszcza w zakresie rozkładu ciężaru dowodu. Ma to wzmocnić rolę sygnalisty.

Kto wywodzi skutki prawne

Zasadą w polskim prawie jest, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 6 kodeksu cywilnego). Artykuły 3 i 232 kodeksu postępowania cywilnego (dalej: k.p.c.) nakładają na strony procesu obowiązek wskazania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których strony wywodzą skutki prawne. Dopełniający tę regulację art. 230 k.p.c. stanowi zaś, że gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane. Przedmiotem dowodu są bowiem fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 227 k.p.c.), również reguły przeprowadzania dowodu określone są przepisami proceduralnymi (przede wszystkim art. 235–315 k.p.c.). W konsekwencji jeżeli strona pozostanie bierna, to spotka się z ujemnymi konsekwencjami dla siebie, co oznacza także możliwość przegrania procesu („Kodeks cywilny. Tom I–III. Komentarz”, red. prof. dr hab. Maciej Gutowski).