Lewica wraca z pomysłem, który może otworzyć części Polakom drogę do wcześniejszej emerytury. Tym razem politycy chcą zmienić jedną z najważniejszych zasad i zrównać warunki dla kobiet i mężczyzn. W grze są dwa warianty, a rozstrzygnięcie ma zapaść już 4 września — i od tej decyzji będzie zależało, kto oraz jak wcześnie będzie mógł skorzystać z nowych przepisów.
Dla osób, które bardzo wcześnie rozpoczęły pracę, różnica może być znacząca. Przy wariancie 35-letnim pracownik rozpoczynający aktywność zawodową i podleganie ubezpieczeniom w wieku 20 lat mógłby – przy spełnieniu pozostałych warunków – zgromadzić wymagany staż około 55. roku życia. Nie wiadomo jednak jeszcze, czy właśnie 35 lat znajdzie się w projekcie i jakie dodatkowe warunki postawi Lewica.
Emerytury stażowe 2026. Jakie zmiany dla kobiet i mężczyzn szykuje Lewica?
Lewica zamierza ponownie złożyć projekt ustawy dotyczący emerytur stażowych, jednak tym razem chce odejść od różnego stażu dla kobiet i mężczyzn - ustaliło radio RMF FM. Poprzedni projekt Lewicy zakładał 35 lat okresów składkowych i nieskładkowych dla kobiet oraz 40 lat dla mężczyzn. Został złożony w Sejmie 30 stycznia 2024 r., otrzymał numer druku 187, a po pierwszym czytaniu 8 lutego trafił do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Do tej pory nie zakończył parlamentarnej drogi.
Nowa propozycja ma zmienić właśnie tę różnicę pięciu lat. Kobieta i mężczyzna mieliby spełniać taki sam warunek stażowy, choć ostateczna liczba lat nie została jeszcze ustalona. Według informacji RMF FM:
- politykom Lewicy bliżej jest do ustalenia wspólnego progu na poziomie 35 lat,
- pod uwagę może być brany także wariant pośredni, np. 37 lat dla obu płci,
- ostateczna decyzja ma zapaść podczas wyjazdowego posiedzenia klubu Lewicy 4 września,
- projekt może zostać skierowany do Sejmu jeszcze we wrześniu 2026 r.
Na tym etapie 35 ani 37 lat nie można przedstawiać jako przesądzonego rozwiązania. Tekst nowego projektu nie został jeszcze opublikowany.
Czy po 35 latach pracy będzie można przejść na emeryturę? Nawet przed 60. rokiem życia
Obecnie powszechny wiek emerytalny wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Emerytura stażowa otwierałaby dodatkową możliwość: zamiast czekać wyłącznie na osiągnięcie odpowiedniego wieku, pracownik mógłby skorzystać z prawa wynikającego z odpowiednio długiego stażu, o ile spełniłby również pozostałe ustawowe warunki.
Spójrzmy na prosty przykład. Mężczyzna zaczyna pracę i odprowadzać składki w wieku 20 lat. Jeśli ustawa przyjęłaby 35-letni próg, osiągnąłby taki staż około 55. roku życia. Przy 37 latach byłoby to około 57. roku życia, a przy 40 latach – około 60. roku życia. To uproszczony przykład, ponieważ rzeczywisty staż emerytalny zależy od przebiegu ubezpieczenia i zasad zaliczania poszczególnych okresów. Dobrze jednak pokazuje, dlaczego decyzja między 35 a 37 latami ma tak duże znaczenie. Szczególnie dla mężczyzn. Ich powszechny wiek emerytalny nadal wynosi 65 lat, więc przy odpowiednio wczesnym rozpoczęciu pracy emerytura stażowa mogłaby otworzyć drogę do świadczenia kilka lat wcześniej.
Emerytura po 35 czy 37 latach pracy? Kto może zyskać na nowych zasadach?
Hasło „równy staż dla kobiet i mężczyzn” brzmi prosto. Dopiero po wpisaniu konkretnej liczby widać jednak, że każdy z rozważanych wariantów inaczej rozkłada korzyści. Poprzednia propozycja Lewicy przewidywała 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn. Jeżeli teraz zostanie przyjęte 35 lat dla wszystkich, wymaganie wobec kobiet pod względem długości stażu nie zmieni się w porównaniu z tamtym projektem, natomiast dla mężczyzn skróci się o pięć lat.
Przy wariancie 37 lat dla obu płci sytuacja wygląda inaczej: w porównaniu ze starym projektem mężczyźni potrzebowaliby o trzy lata krótszego stażu, natomiast kobiety – o dwa lata dłuższego. Dlatego ostateczna decyzja może wywołać spór także wewnątrz grupy przyszłych beneficjentów. Zrównanie wymaganego stażu samo w sobie nie odpowiada jeszcze na pytanie, kto rzeczywiście uzyska możliwość wcześniejszego przejścia na emeryturę i o ile wcześniej.
Czy wiek emerytalny kobiet i mężczyzn zostanie zrównany? Nadal obowiązuje 60 i 65 lat
To rozróżnienie jest szczególnie istotne, ponieważ łatwo tutaj o mylący skrót. Najnowsze ustalenia dotyczą emerytur stażowych i jednakowego stażu dla kobiet oraz mężczyzn. Obecny powszechny wiek emerytalny pozostaje natomiast zróżnicowany: kobieta uzyskuje prawo do emerytury po ukończeniu co najmniej 60 lat, a mężczyzna – 65 lat.
Nowy projekt ma stworzyć dodatkową ścieżkę dla osób z odpowiednio długim stażem. Osoba spełniająca warunki mogłaby przejść na świadczenie wcześniej albo pozostać na rynku pracy i nadal zwiększać swój kapitał emerytalny. Dlatego określenie „zrównanie wieku emerytalnego” może sugerować zmianę szerszą niż ta, która wynika z dotychczasowych informacji. Lewica chce zrównać przede wszystkim staż potrzebny do skorzystania z projektowanej emerytury stażowej.
Jakie są warunki emerytury stażowej? 35 lat pracy może nie wystarczyć
To szczegół, który może zdecydować o tym, ilu pracowników rzeczywiście skorzysta z nowych przepisów. Poprzedni projekt Lewicy nie dawał emerytury wyłącznie za przepracowanie określonej liczby lat. Przewidywał również, że świadczenie obliczone na podstawie zgromadzonego kapitału musi być równe lub wyższe od emerytury minimalnej.
Oznaczało to mechanizm chroniący system przed sytuacją, w której osoba odchodzi bardzo wcześnie na świadczenie, mimo że zgromadzony przez nią kapitał pozwala na wyliczenie bardzo niskiej emerytury. Sejmowe Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji, analizując projekt nr 187, zwracało uwagę zarówno na konsekwencje dla finansów systemu, jak i na ryzyko ubóstwa emerytalnego, szczególnie wśród kobiet.
Czy podobny bezpiecznik znajdzie się w nowej propozycji? Tego jeszcze nie wiadomo. Nowy tekst ustawy nie został opublikowany, więc również w tym przypadku trzeba poczekać na konkretny przepis.
W jakim wieku emerytura po 35 latach pracy? Przykład osoby, która zaczęła pracować w wieku 20 lat
Najprościej pokazać skalę projektowanej zmiany na dwóch pracownikach, którzy rozpoczynają aktywność zawodową w tym samym wieku. Załóżmy, że kobieta i mężczyzna zaczynają podlegać ubezpieczeniom w wieku 20 lat i później gromadzą okresy zaliczane do wymaganego stażu bez przerw. Przy takim uproszczeniu:
- po 35 latach osiągają wymagany staż około 55. roku życia,
- po 37 latach – około 57. roku życia,
- po 40 latach – około 60. roku życia.
Dla kobiety punktem odniesienia jest obecny powszechny wiek emerytalny wynoszący 60 lat. Dla mężczyzny jest nim 65 lat. Dlatego wspólny próg na poziomie 35 lat miałby szczególnie duże znaczenie dla części mężczyzn rozpoczynających aktywność zawodową bardzo wcześnie.
Ważne
Nie znaczy to, że każdy 55-latek z historią zatrudnienia automatycznie dostałby emeryturę. Znaczenie będą miały ustawowa definicja stażu, okresy składkowe i nieskładkowe oraz ewentualne dodatkowe warunki, których jeszcze nie znamy.
Kiedy nowy projekt emerytur stażowych trafi do Sejmu? Decyzja ma zapaść 4 września
Teraz najważniejszą datą w kalendarzu jest 4 września 2026 r. Rzecznik Lewicy Łukasz Michnik przekazał RMF FM, że decyzja dotycząca projektu ma zapaść podczas zaplanowanego na ten dzień wyjazdowego posiedzenia klubu. Według ustaleń stacji niewykluczone, że nowa ustawa zostanie złożona w Sejmie jeszcze we wrześniu. Dopiero wtedy powinny pojawić się odpowiedzi na pytania, które dzisiaj pozostają otwarte: czy próg zostanie ustalony na 35 czy 37 latach, jakie okresy zostaną zaliczone do stażu oraz czy prawo do wcześniejszej emerytury będzie uzależnione od minimalnej wysokości wyliczonego świadczenia.
Nawet złożenie projektu we wrześniu nie oznacza automatycznego wejścia nowych zasad w życie. Projekt musi przejść parlamentarną procedurę, a jego treść może się podczas prac zmienić. Historia druku nr 187 pokazuje, że od przedstawienia pomysłu do uchwalenia przepisów droga może być długa – poprzedni projekt trafił do komisji już w lutym 2024 r. i tam utknął.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu