Odpowiedzialność za udział w nielegalnym strajku

Udział w nielegalnym strajku, tj. strajku zorganizowanym wbrew przepisom ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych, stanowi naruszenie obowiązków pracowniczych. Do zastosowania sankcji przewidzianych w prawie pracy konieczne jest jednak kumulatywne spełnienie przesłanek odpowiedzialności pracowniczej. Chodzi tu o bezprawność działania oraz winę pracownika.

Pojęcie winy nie zostało jednoznacznie zdefiniowane w prawie pracy, ale przyjmuje się, że winę jako przesłankę odpowiedzialności pracowniczej należy wzorować na teorii winy w prawie karnym, czyli na psychicznym stosunku sprawcy do zakazanego czynu. Stopień winy (umyślność, nieumyślność) decyduje natomiast o rodzaju sankcji, przy czym ocena stopnia winy może się różnić w zależności od tego, czy mamy do czynienia z organizatorem nielegalnego strajku czy też jego biernym uczestnikiem. W jednym z orzeczeń Sąd Najwyższy stwierdził, że w zakresie odpowiedzialności za udział w strajku należy odróżnić odpowiedzialność organizatorów strajku od jego zwykłych uczestników oraz że udział bierny uczestników strajku nabiera cech ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych, wówczas gdy mają oni pełną świadomość bezprawności swojego postępowania i pomimo otrzymanych ostrzeżeń i wezwań do zaniechania dalszego udziału w strajku kontynuowali go (Wyrok SN z 18 marca 1992 r., I PRN 11/92, Przegląd Sądowy 1993, nr 1, s. 196).