Czy sąd pracy może sprawdzić wartość przedmiotu sporu

Po złożeniu pozwu w sądzie pracy sędzia sprawdza, czy pozew spełnia warunki formalne. Jednym z nich jest wskazanie wartości przedmiotu sporu. Sędzia bada zatem, czy w ogóle pozew zawiera ten element oraz czy przy ustalaniu wartości przedmiotu sporu zostały zachowane reguły wynikające z przepisów proceduralnych (generalnie w sprawach o świadczenia pieniężne będzie to dochodzona kwota bez odsetek, w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy lub o przywrócenie do pracy przy umowach na czas określony - suma wynagrodzenia za okres sporny, ale nie dłuższy niż rok, a przy umowach na czas nieokreślony - suma wynagrodzenia za okres jednego roku). Jeśli podana przez powoda wartość budzi uzasadnione wątpliwości co do jej zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, jeszcze przed doręczeniem pozwu pozwanemu sąd powinien sprawdzić wartość przedmiotu sporu. Czynność ta dokonywana jest na posiedzeniu niejawnym. Sąd wydaje postanowienie w tym zakresie i może zarządzić odpowiednie dochodzenie, w ramach którego zwraca się np. do pracodawcy o wskazanie wysokości wynagrodzenia pracownika będącego powodem. Na postanowienie o ustaleniu wartości przedmiotu sporu stronom nie służy zażalenie.

Sąd jednak jest ograniczony w czasie, bowiem z urzędu (bez wniosku stron) może dokonać sprawdzenia tylko przed doręczeniem pozwu pozwanemu. Później jest to możliwe tylko na wniosek (zarzut) pozwanego zgłoszony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy. Może to nastąpić w odpowiedzi na pozew albo na pierwszej rozprawie sądowej, a gdy został wydany wyrok zaoczny - w sprzeciwie wniesionym przez pozwanego od takiego wyroku (por. postanowienie SN z 4 lipca 1988 r., IV CZ 90/88, niepubl.).