Sygnaliści mogą czuć się bezpieczni. Zgłoszeń jednak zbytnio nie przybywa

Ustawa o ochronie sygnalistów (Dz.U. 2024 r., poz. 928), która weszła w życie 25 września ub.r., przewiduje, że w firmach zatrudniających co najmniej 50 pracowników muszą działać systemy zgłoszeń nieprawidłowości. Osoby, które dokonały zgłoszenia, że naruszono prawo, są chronione przed działaniami odwetowymi.

W I kw. tego roku do Państwowej Inspekcji Pracy wpłynęły 2 skargi na tego rodzaju działania, w II kw. było ich już 4, a do 11 września 17. Mowa o działaniach polegających na zastraszaniu, niesprawiedliwym traktowaniu, dyskryminacji, degradacji, ale też na grożeniu wypowiedzeniem stosunku pracy czy zastosowaniem środka dyscyplinującego.

Skarg jest mało

Jak informuje Mateusz Rzemek, rzecznik prasowy głównego inspektora pracy, wszystkich skarg związanych z ustawą o sygnalistach wpłynęło 38. Oprócz tych związanych z odwetem są to skargi np. na to, że funkcjonowanie procedury zgłoszeń dla sygnalistów w ocenie pracowników nie zostało prawidłowo zakomunikowane, przez co nie wiedzą oni, jak z niej korzystać, albo że procedura nie zapewnia anonimowości.

Jak dowiedział się DGP, dotychczas PIP przeprowadziła 21 kontroli u pracodawców w związku z ustawą o sygnalistach. Na razie żaden z pracodawców nie został ukarany. Kontrole kończą się poradami prawnymi, których łącznie inspektorzy udzielili 181. Najwięcej z nich – 56 – dotyczyło ustalania procedury zgłoszenia naruszeń. Kolejne 39 było związane z warunkami objęcia ochroną sygnalistów, a 32 ze zgłaszaniem naruszeń. Jedynie 17 z nich miało związek ze skargami na działania odwetowe. Inspektorzy wyjaśniali np., jakiego rodzaju postępowanie względem pracownika, będącego sygnalistą, jest legalne, albo jak firma powinna reagować na zgłoszenie.