E-Konsylium ma ułatwić lekarzom szybkie konsultowanie trudnych przypadków bez konieczności przewożenia pacjenta lub organizowania spotkania specjalistów w jednym miejscu. Samorząd lekarski popiera rozwój systemu, ale domaga się doprecyzowania zasad prowadzenia dokumentacji. Wątpliwości dotyczą przede wszystkim statusu nowych dokumentów oraz sposobu odnotowywania nagrań dźwięku i obrazu.
Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej przedstawiło swoje stanowisko 11 września 2026 r. w ramach opiniowania projektu rozporządzenia ministra zdrowia zmieniającego przepisy dotyczące rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej. NRL pozytywnie ocenia rozwój e-Konsylium jako narzędzia, które może zwiększyć dostęp do specjalistów i przyspieszyć diagnostykę, jednocześnie wskazuje jednak na konieczność uporządkowania projektowanych regulacji dotyczących dokumentowania konsultacji.
E-Konsylium jako nowy element systemu e-zdrowia
E-Konsylium ma być modułem Systemu Informacji Medycznej pozwalającym podmiotowi udzielającemu świadczeń finansowanych ze środków publicznych na zwrócenie się o konsultację medyczną do innego usługodawcy. Konsultacja będzie mogła odbywać się przy wykorzystaniu systemów teleinformatycznych lub innych systemów łączności.
Rozwiązanie nie jest klasyczną teleporadą pacjent–lekarz. Jego podstawowym założeniem jest stworzenie infrastruktury umożliwiającej konsultowanie przypadków pomiędzy pracownikami i placówkami medycznymi. Lekarze mają otrzymać możliwość wymiany informacji o stanie zdrowia pacjenta, udostępniania potrzebnej dokumentacji, w tym badań obrazowych, oraz wspólnego podejmowania decyzji diagnostycznych i terapeutycznych.
Centrum e-Zdrowia wskazuje, że system ma być dostępny m.in. dla POZ, ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz szpitali. Dostęp przewidziano między innymi za pośrednictwem serwisu gabinet.gov.pl, a po odpowiednich integracjach także poprzez systemy gabinetowe wykorzystywane przez placówki.
Podstawy prawne dla systemu zostały przyjęte w ustawie z 15 maja 2026 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z rozwojem usług e-zdrowia. Zgodnie z jej przepisami e-Konsylium ma zostać uruchomione w terminie nie dłuższym niż pięć miesięcy od wejścia ustawy w życie. Centrum e-Zdrowia zapowiadało uruchomienie platformy do końca 2026 r.
Karta konsultacji i opis konsultacji z niejasnym statusem
Jednym z najważniejszych problemów wskazywanych przez Naczelną Radę Lekarską jest sposób zakwalifikowania dokumentów powstających podczas pracy w e-Konsylium. Projekt rozporządzenia przewiduje dwa nowe typy dokumentacji: kartę konsultacji oraz opis konsultacji medycznej.
Z projektowanych przepisów wynika, że oba dokumenty mają być zaliczane do indywidualnej dokumentacji zewnętrznej pacjenta. Jednocześnie zmiany dotyczące historii zdrowia i choroby, która jest dokumentacją indywidualną wewnętrzną, przewidują umieszczenie w niej wyników konsultacji, w tym właśnie karty konsultacji oraz opisu konsultacji medycznej.
Według Prezydium NRL takie rozwiązanie może prowadzić do wątpliwości dotyczących statusu tych samych dokumentów. Samorząd lekarski proponuje więc, aby przepisy wskazywały jednoznacznie, że karta konsultacji i opis konsultacji medycznej są „dołączane” do historii zdrowia i choroby. Pozwoliłoby to zachować wyraźną granicę pomiędzy dokumentacją zewnętrzną a wewnętrzną.
Problem ma praktyczne znaczenie dla placówek i lekarzy. Przepisy regulujące dokumentację medyczną określają bowiem nie tylko jej zawartość, lecz również sposób prowadzenia, przetwarzania, udostępniania i przechowywania informacji dotyczących pacjenta.
Nagrania konsultacji wymagające jednoznacznego odnotowania
Osobną kwestią jest możliwość rejestrowania przebiegu e-Konsylium. Ustawa o systemie informacji w ochronie zdrowia pozwala, aby konsultacji prowadzonej za pośrednictwem systemu towarzyszyło nagranie dźwięku lub obrazu.
NRL zwraca uwagę, że projekt regulujący zawartość opisu konsultacji medycznej nie przewiduje pola umożliwiającego jednoznaczne wskazanie, czy podczas konsultacji powstało takie nagranie. Zdaniem samorządu lekarskiego informacja o jego wykonaniu powinna znajdować się w dokumentacji medycznej.
Prezydium NRL proponuje także rozważenie, czy nagranie nie powinno być dołączane do indywidualnej dokumentacji wewnętrznej pacjenta. Jest to istotne również dlatego, że sama ustawa bardzo precyzyjnie określa okresy przechowywania poszczególnych rodzajów danych w systemie e-Konsylium.
20 lat dla dokumentacji, 9 miesięcy dla nagrania
Karta konsultacji oraz opis przeprowadzonej konsultacji mają być przechowywane w systemie e-Konsylium przez 20 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym sporządzono opis konsultacji.
Inaczej potraktowano nagrania. Zapis dźwięku lub obrazu konsultacji ma pozostawać w systemie przez dziewięć miesięcy od dnia zakończenia konsultacji. Pozostałe dane medyczne przetwarzane w e-Konsylium będą natomiast przechowywane przez trzy miesiące od zakończenia konsultacji.
Przepisy wymagają przy tym, aby nagrania przechowywano w sposób zapewniający integralność, poufność i możliwość rozliczenia operacji wykonywanych na danych. Ustawa wskazuje wprost m.in. na kontrolę dostępu oraz rejestrowanie operacji związanych z dostępem do materiałów.
To dodatkowo wzmacnia argument NRL, że fakt powstania nagrania powinien być jednoznacznie widoczny w dokumentacji pacjenta. W przeciwnym razie w systemie może istnieć zapis konsultacji, podczas gdy podstawowa dokumentacja medyczna nie będzie jasno informowała, że taki materiał został utworzony.
E-Konsylium dla setek placówek medycznych
Skala przedsięwzięcia ma być znaczna. Projekt „E-Konsylium II – realizacja zdalnych konsultacji medycznych z wykorzystaniem platformy telemedycznej” ma wartość ponad 119,37 mln zł. Dofinansowanie ze środków europejskich wynosi ponad 98,5 mln zł, a współfinansowanie krajowe prawie 20,87 mln zł.
Projekt przewidziano dla 594 placówek medycznych z całej Polski działających w obszarze szpitalnictwa, AOS i POZ oraz posiadających umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia. Szkoleniami z wykorzystania platformy ma zostać objętych 2530 pracowników placówek.
System ma wspierać przede wszystkim dostęp do wysokospecjalistycznych konsultacji dotyczących chorób płuc, hematologii, onkologii, kardiologii oraz chorób rzadkich u dzieci. Placówki mają otrzymywać również granty przeznaczone na prowadzenie konsultacji i zakup potrzebnego sprzętu.
Zdalne konsultacje bez barier lokalizacyjnych
Centrum e-Zdrowia zakłada, że platforma pozwoli zarówno na prowadzenie konsultacji w czasie rzeczywistym, jak i na wymianę informacji w modelu niewymagającym jednoczesnej obecności specjalistów. W systemie przewidziano również możliwość obsługi konsultacji nagłych.
Rozwiązanie ma mieć szczególne znaczenie dla placówek, które nie dysponują na miejscu odpowiednim specjalistą. Zamiast kierowania chorego do innego ośrodka lekarz będzie mógł przekazać dokumentację i uzyskać specjalistyczną opinię za pośrednictwem centralnego systemu.
Samorząd lekarski nie kwestionuje tego kierunku. Prezydium NRL wskazuje, że e-Konsylium może poprawić dostęp pacjentów do świadczeń odpowiedniej jakości i w wielu przypadkach skrócić oczekiwanie na konsultację. Zastrzeżenia dotyczą konstrukcji przepisów wykonawczych, które mają określić, w jaki sposób rezultat takiej konsultacji zostanie zapisany w dokumentacji pacjenta.
Przy systemie zakładającym wymianę danych pomiędzy wieloma podmiotami, wieloletnie przechowywanie dokumentacji oraz możliwość rejestrowania obrazu i dźwięku jednoznaczne określenie statusu każdego dokumentu staje się jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania e-Konsylium.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu