Puszcza Karpacka: Poznaj projektowany Turnicki Park Narodowy [ZDJĘCIA]

Na terenie województwa podkarpackiego zachowały się fragmenty lasów, które są pozostałościami prastarej Puszczy Karpackiej. Część obszarów mająca charakter puszczański chroniona jest w niewielkich rezerwatach (np. „Hulskie”, „Na Opalonym” czy „Bukowica”). Niestety, największy podkarpacki teren, który porastają stare, niezasadzone przez człowieka drzewa, wciąż znajduje się poza ustawową ochroną, przez co narażony jest na masową wycinkę. W celu ochrony różnorodności biologicznej, która najlepiej rozwija się w lasach o puszczańskim charakterze, przyrodnicy i naukowcy od lat postulują utworzenie Turnickiego Parku Narodowego.

Na trenie nadleśnictwa Bircza znajduje się obecnie 8 rezerwatów przyrody, jednak nie obejmują one wszystkich najcenniejszym miejsc. Park narodowy miałby rozpościerać się na powierzchni ok. 18 tys. ha, z czego obecnie istniejące rezerwaty przyrody to tylko 3,25% („Rebece”, „Na Opalonym”, „Turnica”). Już Państwowa Rada Ochrony Przyrody w 2011 r. na posiedzeniu wyjazdowym w Przemyślu potwierdziła potrzebę zachowania „unikalnych na skalę międzynarodową wartości przyrodniczych” tego obszaru, zwracając przy tym uwagę, że dotychczasowy stan jego ochrony jest wysoce niewystarczający. Jednym z wysuniętych wówczas postulatów było pilne rozszerzenie ochrony rezerwatowej najcenniejszych ekosystemów projektowanego parku narodowego. Opierając się m. in. na tym argumencie, Fundacja Dziedzictwo Przyrodnicze chce na terenie 8 tys. hektarów ustanowić rezerwat „Reliktowa Puszcza Karpacka”, który „będzie w stanie trwale zabezpieczyć najcenniejsze fragmenty turnickich lasów, dopóki nie powstanie park narodowy”.

Na terenie projektowanego Turnickiego Parku Narodowego znajduje się prawie 6,5 tys. drzew o wymiarach pomnikowych. Fundacja Dziedzictwo Przyrodnicze dokonała ich inwentaryzacji i wskazała ich dokładne położenie, jednak radni nie zdecydowali się na utworzenie ani jednego pomnika przyrody. Oznacza to, że drzewa te nadal zagrożone są wycinką. Jak widać na zdjęciu, Lasy Państwowe specjalnie oznaczyły wskazane przez Fundację drzewa. Nie wiadomo jednak, czy ta niepisana umowa zostanie dotrzymana. Jak wyjaśnia bowiem Piotr Klub, członek Fundacji, planowana wycinka na tym terenie jest większa niż w Puszczy Białowieskiej. Tam z 1 hektara planowano pozyskanie 3,65 m3 drewna, a na terenie planowanego TPN – 3,85 na m3.

Lasy Państwowe póki co nie ścinają zinwentaryzowanych i oznaczonych drzew. Na zdjęciu możemy dostrzec jednak, że wokół nich trwa normalnie gospodarowanie zasobami leśnymi i pozyskiwanie drewna. Sytuacja ta powoduje, że obszar z dnia na dzień traci swój puszczański charakter.

Z pracy dr Andrzeja Affeka z Polskiej Akademii Nauk zatytułowanej „Dynamika krajobrazu. Uwarunkowania i prawidłowości na przykładzie dorzecza Wiaru w Karpatach (XVIII-XXI wiek)” wynika, że turnickie lasy są największymi zwartymi kompleksami o wykazanej ciągłości leśnej od 1780 roku. To właśnie rzeka Wiar (na zdjęciu) częściowo miałaby stanowić granicę Turnickiego Parku Narodowego.

W granicach projektowanego parku znajduje się największa koncentracja starych drzewostanów o cechach lasu naturalnego w polskiej część łańcucha Karpat. Ten zwarty kompleks leśny wkracza także na teren Ukrainy. Jak wskazują przyrodnicy, tamtejszy fragment puszczy doznał jednak większego uszczerbku spowodowanego działalnością człowieka, niż część leżąca w Polsce. Niemniej jednak, nasi wschodni sąsiedzi są o krok od ustanowienia parku narodowego na całym leśnym obszarze przylegającym do projektowanego TPN.

Atutem projektowanego TPN jest występowanie ciepłolubnych zbiorowisk z klasy Festuco – Brometea, które są rzadkie na terenie kraju. Pod względem bogactwa gatunków rzadkich i chronionych, wskaźnikowych dla lasów puszczańskich, projektowany park wyróżnia się wśród wszystkich istniejących w Polsce parków narodowych. Najnowsze badania wykazują obecność na tym terenie m.in. 18 gatunków grzybów nowych dla Polski, 2 gatunki owadów nowe dla Polski oraz 8 gatunków owadów mających 2-3 stanowiska w Polsce, ponad 6 tys. stanowisk chronionych oraz wskaźnikowych dla lasów pierwotnych, gatunków mchów, wątrobowców i porostów.

Tereny projektowanego Turnickiego Parku Narodowego są domem dla największych drapieżników występujących w Polsce. Można spotkać tam objętego ochroną niedźwiedzia, rysia, żbika czy wilka. Ostoje mają tam też najrzadsze gatunki ptaków: orzeł przedni, orlik krzykliwy, bocian czarny, puchacz, włochatka, sóweczka, dzięcioł trójpalczasty i białogrzbiety a także owady będące reliktami lasów pierwotnych, jak zgniotek cynobrowy, zagłębek bruzdkowany, ponurek Schneidera, oraz rzadkie i zagrożone, jak pachnica dębowa, nadobnica alpejska czy biegacz urozmaicony.

W skład projektowanego Turnickiego Parku Narodowego wchodzą także łąki oraz sady, nad którymi opiekę sprawują obecnie Lasy Państwowe. Tereny te ciągną się wzdłuż szosy Arłamów – Trójca i zamieszkiwane były już w XIV w. Charakter tych obszarów nie zmieniłby się, ponieważ konieczne jest utrzymywanie ciągłości przyrodniczej. Łąki od lat stanowią bowiem ulubioną przestrzeń dla roślinożerców oraz drapieżników.

Treny okalające projektowany Turnicki Park Narodowy posiadają bardzo dobrze zachowane świadectwo o wielokulturowości terenów Podkarpacia. Znajdują się tam bowiem cmentarze żydowskie (na zdjęciu cmentarz w Rybotyczach), greckokatolickie czy ewangelickie. W Posadzie Rybotyckiej stoi natomiast najstarsza w Polsce XV-wieczna murowana cerkiew obronna pw. św. Onufrego (XIV-XVI w). W bezpośrednim sąsiedztwie projektowanego parku znajduje się także Kalwaria Pacławska ze szczególnie ważnym dla katolików Sanktuarium Męki Pańskiej i Matki Bożej Kalwaryjskiej.

Autopromocja

Źródło: gazetaprawna.pl

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.

ochrona przyrody las zdjęcia Puszcza Karpacka Turnicki Park Narodowy GALERIE GP TURYSTYKA GALERIE

Zgłoś błąd